یارانه کدام خانوارها سال آینده قطع می شود؟

صدای پای حذف یارانه نقدی در سال 97

بحث هدفمندی یارانه‌ها یکی از بخش‌های مهم لایحه بودجه 97 است که در حال چکش‌کاری در بهارستان بوده و این روزها به یکی از مهمترین دغدغه های بخش قابل توجهی از جامعه تبدیل شده و منتظرند ببینند سرنوشت یارانه ها در سال آینده چه خواهد بود؟

کد خبر: ۵۵۶۱۸

تاریخ: ۱۹ دی ۱۳۹۶ - ۱۳:۰۱

این روز‌ها لایحه بودجه سال ۹۷ به ایستگاه بهارستان رسیده و در حال بررسی در کمیسیون‌های تخصصی و تلفیق مجلس است و برای نهایی شدن در صحن علنی بررسی خواهد شد. یکی از مهم‌ترین بخش‌های لایحه بودجه ۹۷، موضوع هدفمندی یارانه‌هاست و بسیاری از مردم به دنبال آن هستند که سرنوشت یارانه‌ها در سال آینده به کجا می‌رسد.
همه چیز از سال ۸۹ آغاز شد، بیست و هشتم آذر ماه آن سال بود که قانون هدفمندی یارانه‌ها به اجرا درآمد. بر اساس این قانون مقرر شد بخشی از درآمد ناشی از افزایش قیمت حامل‌های انرژی در قالب یارانه نقدی به مبلغ ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان پرداخت شده و بخش دیگری از این درآمد نیز در قالب یارانه به بخش تولید و سلامت پرداخت شود.
از همان ابتدا، انتقاداتی به نحوه اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها وارد شد از جمله آنکه برخی معتقد بودند تعیین مبلغی نامناسب برای پرداخت به خانوار‌ها به صورت نقدی، مانع از اجرایی شدن بخش‌های دیگر این قانون شده و به این ترتیب، قانون هدفمندی یارانه‌ها صرفا پرداخت نقدی یارانه به خانوار‌های ایرانی است، در حالی که قرار بود منجر به بهبود زیرساخت‌ها در حوزه تولید و سلامت شود.
پرداخت همگانی یارانه نقدی به حدی مورد انتقاد بود که صدای دولتمردان را هم درآورد، به طوری که علی طیب‌نیا وزیر اقتصاد دولت یازدهم شب پرداخت یارانه نقدی را مصیبت عظمای دولت خواند و پس از آن بیژن زنگنه وزیر نفت، شب پرداخت یارانه‌ها را به عذاب الیم تشبیه کرده بود.
برخی مقامات دولتی هم در پاسخ به انتقاد نمایندگان از این که چرا دولتی‌ها شب پرداخت یارانه را به عذاب الیم یا مصیبت عظمی تشبیه کرده‌اند، گفتند که دولت از این که یارانه به مردم می‌پردازد، ناراحت نیست و خیلی هم خوشحال است اما ناراحتی بابت تامین منابع این یارانه است که با وجود کاهش درآمد دولت، هر ماه به زحمت حدود ۳۲۰۰ میلیارد تومان منابع باید تهیه کند و به یارانه نقدی خانوار اختصاص دهد.
حال که به هفتمین سال از اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها رسیده‌ایم، قرار است تغییر و تحولاتی در آن حاصل شود. دولت در لایحه بودجه ۹۷ مقرر کرده که یارانه بیش از ۳۰ میلیون نفر قطع شود که این مسئله انتقاداتی را علیه دولت شکل داده است اما دولت در پاسخ به این انتقادات گفته که حدود ۳۰ میلیون ایرانی جزء اقشار پردرآمدی هستند که تحت پوشش دریافت یارانه‌های نقدی قرار دارند و باید از فهرست دریافت یارانه نقدی حذف شوند.
محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه درباره سازوکار قطع یارانه‌ها در سال آینده گفته استدو روش برای شناسایی افراد و پرداخت یارانه وجود دارد، اول آنکه به حساب 80 میلیون نفر سرکشی کنیم که در اینصورت همین دعواهای کنونی پیش می‌آید و نهایتاً 3 تا 4 میلیون نفر حذف شدند. روش دیگر، شناسایی افراد نیازمند بوده که برای این موضوع 3 سازوکار در نظر گرفته شده است.
بر اساس این گفته به احتمال قوی ساز و کار پرداخت یارانه در سال 97 طبق روش شناسایی افراد نیازمند و حذف مابقی آحاد جامعه از لیست یارانه بگیران خواهد بود. بر این اساس عمده افراد نیازمند تحت پوشش نهادهای حمایتی هستند که ثبت و شناسایی شده اند؛ بخش دیگر افراد شناسایی نشده اما با اطلاعات مشخص در نزد بیمه‌های تامین اجتماعی هستند که این افراد هم به صف افراد یارانه‌بگیر اضافه خواهند شد. گروه سوم افراد نیازمندی هستند که تا کنون شناسایی نشده اند اما به گفته نوبخت می توانند تمایل به دریافت یارانه را به دولت اعلام کنند و وزارت کار پس از بررسی و صحت سنجی، یارانه آنها را نیز به همان مبلغ 45500 تومان پرداخت خواهد کرد.
با این وجود، آخرین اخبار حاکی از آن است که یارانه ۶ گروه خاص در سال ۹۷ همچنان برقرار می‌ماند. نتیجه آخرین نشست‌ها در سازمان برنامه و بودجه حکایت از آن دارد که در پروسه قطع یارانه‌های فراگیر ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان، سال ۹۷ یارانه کسانی که تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی قرار دارند، برقرار مانده و در این پروسه افزایشی را نیز تجربه خواهد کرد.
در عین حال مقرر است یارانه بازنشستگان و مستمری‌بگیرانی که تا سقف دو میلیون تومان حقوق دریافت می‌کنند نیز همچنان برقرار باقی بماند. تصمیمات اتخاذ شده دلالت بر آن دارد که یارانه روستاییان و عشایر و همچنین زنان سرپرست خانوار نیز قطع نشده و همچنان هر ماه از سوی دولت به حسابشان واریز شود. گروه‌های نیازمند تحت پوشش تامین اجتماعی نیز در زمره یارانه بگیران باقی می‌مانند.
کارگران ساختمانی، رانندگان برون شهری، قالیبافان، صیادان و ۲۵۰ هزار نفر طلبه و خادمان مساجد و باربران هم از آنجایی که جزء گروه‌های نیازمند تحت پوشش تامین اجتماعی هستند، مشمول دریافت یارانه خواهند بود.به این ترتیب می‌توان جمعیت هدف تعیین شده برای قطع یارانه‌ها را طبقه متوسط شهری و کسانی دانست که از حقوق و دستمزد ماهانه برخوردار بوده و قادر به اداره زندگی خود هستند.
همان طور که در ابتدای گزارش ذکر شد، لایحه بودجه ۹۷ در حال بررسی در کمیسیون تلفیق و کمیسیون‌های تخصصی مجلس است که علی‌اصغر یوسف‌نژاد سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه ۹۷ درباره بررسی وضعیت یارانه‌ها در نشست این کمیسیون گفته است: در هدفمندی یارانه‌ها دولت پیشنهاد داده بود تا ۳۷ هزار میلیارد تومان را به عنوان منبع در اختیار داشته باشد در شرایطی که سال گذشته این میزان ۴۸ هزار میلیارد تومان بود و این عدد پیشنهادی دولت در کمیسیون تصویب شد.
سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه سال ۹۷ ادامه داد: دولت پیشنهاد داده بود تا ۲۳ هزار میلیارد یارانه نقدی و غیرنقدی و ۷ هزار میلیارد به منظور کاهش فقر مطلق در خانواده‌های زیر نظر کمیته امداد و بهزیستی اختصاص داده شود.
وی با اشاره به اینکه تعداد یارانه‌بگیران در حال حاضر ۷۶ میلیون نفر است، ادامه داد: طبیعی است که کاهش سقف پیشنهادی دولت از ۴۸ هزار میلیارد تومان به ۳۷ هزار میلیارد تومان تغییراتی را در حوزه جمعیت یارانه بگیران ایجاد کند و موجب قطع یارانه بخشی از یارانه بگیران در سال آینده می‌شود.
به این ترتیب باید منتظر ماند و دید سرنوشت یارانه ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی که هفت سال از عمرش می‌گذرد در مجلس به کجا می‌رسد و دولت چه سازوکاری را برای شناسایی دهک‌های مختلف جامعه بکار می‌گیرد؟