توسعه پایدار کشاورزی در گرو تسریع اجرای طرح 550 هزار هکتاری

اگرچه توسعه پایدار کشاورزی در گرو تسریع در اجرای طرح احیای 550 هزار هکتاری اراضی خوزستان و ایلام است اما نباید تسریع در اجرای طرح مسئولان را از آسیب‌‌های زیست محیطی غافل کند، بلکه باید در کنار انجام این طرح عظیم عواقب ناشی از ورود زه‌آب‌‌های شور این اراضی به تالاب شادگان به دقت بررسی شود.

کد خبر: ۵۷۳۷

تاریخ: ۲۳ آذر ۱۳۹۳ - ۱۰:۱۰

به گزارش تجارت آنلاین به نقل از فارس؛استان خوزستان با وسعت 6.4 میلیون هکتار، دشت‌های وسیع و حاصلخیز، موقعیت جغرافیایی مناسب و دسترسی به آب‌های آزاد، وجود بنادر مختلف، خطوط هوایی، زمینی و ریلی و شرایط سه فصل کشت برای انواع محصولات کشاورزی با توجه به استعدادها و ظرفیت‌های موجود از جمله خاک مناسب (2.2 میلیون هکتار اراضی قابل کشت)، آب کافی (وجود 33 درصد از آب‌های جاری کشور) و شرایط مناسب آب و هوایی و تابش کافی آفتاب، جایگاه استان را علاوه بر تأمین محصولات کشاورزی مورد نیاز کشور، در امر صادرات غیرنفتی نیز ممتاز کرده است.

این استان از نظر سطح زیر کشت در محصولات زراعی آبی و دیم با 1.2 میلیون هکتار از 12.7 میلیون هکتار در کل کشور با 8.91 درصد رتبه اول و تولید محصولات کشاورزی با 10.9 میلیون تن نسبت به 75.4 میلیون تن در کل کشور با 14.57 درصد نیز رتبه اول را دارا است.

همچنین در استان خوزستان از مجموع حدود 1.2 میلیون هکتار اراضی آبخور سدها و رژیم طبیعی رودخانه‌ها حدود 540 هزار هکتار دارای شبکه اصلی و حدود 279 هزار هکتار نیز دارای شبکه فرعی است که این فاصله بین احداث شبکه‌های اصلی و فرعی باعث شده سرمایه‌گذاری‌های کلان بالادستی در سدها و کانال‌های انتقال و شبکه‌های اصلی 1 و 2 بدون استفاده باقی بماند؛ همین وضعیت نیز در استان ایلام متصور است.

براساس این گزارش در پی سفر مقام معظم رهبری در اواخر سال 1375 به سرزمین خوزستان و بازدیدهای ایشان از نقاط مختلف استان و عنایت ویژه به ظرفیت‌ها و منابع سرشار در کلیه بخش‌های کشاورزی صنعتی همچنین وجود منابع عظیم آب، خاک، انرژی و اقلیم مناسب بنا به دستور ایشان مقرر شد وزرای ذیربط ظرفیت‌های بالقوه توسعه کشاورزی استان را مورد توجه قرار داده و برنامه‌هایی اجرایی که منجر به توسعه کامل کشاورزی استان و تولید محصولات مهم و استراتژیک می‌شود را تهیه و ارایه کنند.

عدم زیرساخت‌های کشاورزی نظیر ایجاد شبکه‌های آبیاری و زهکشی، تسطیح اراضی سبب شده است پتانسیل‌های بالقوه‌‌ی این منطقه به بالفعل تبدیل نشود و این اراضی از قابلیت کافی برای تولید برخوردار نباشد. از این رو طرح احیای 550 هزار هکتار از اراضی دشت‌های خوزستان و ایلام در دستور کار قرار گرفت.

براساس این گزارش در سفر اول هیات دولت به استان خوزستان در سال 1385، مصوب شد در راستای تحقق  منویات معظم له طرح احیاء و توسعه کشاورزی خوزستان اجرایی شود.

به منظور تسریع در اجرای طرح با توجه به ظرفیت و امکانات مؤسسه جهاد نصر از جمله شرکت‌های تابعه و وابسته براساس تصویب‌نامه‌ای معاون اول رئیس جمهور طرح‌های 9 گانه از وزارت جهاد کشاورزی منتزع و به مؤسسه جهاد نصر واگذار شد.

طی چند سال گذشته برآورده نشدن انتظار ایجاد شده در مردم در اجرای طرح عظیم احیای اراضی 550 هزار هکتاری خوزستان و ایلام باعث دلسردی شده بود که پس از استقرار دولت یازدهم و توجه جدی رئیس جمهور به بخش کشاورزی در اولین سفر استانی ریاست جمهور به این منطقه، در دی ماه 92 دستور اجرایی و عملیاتی طرح به وزارت جهاد کشاورزی ابلاغ شد و طرح با پیشنهاد وزارت جهاد کشاورزی و موافقت مقام معظم رهبری با تأمین اعتبار 1.5 میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه ملی شتاب بیشتری یافت.

پروژه عظیم تسطیح و یکپارچه‌سازی 550 هزار هکتار از اراضی خوزستان و ایلام به 5 حوزه کرخه، کارون، مارون، دز، زهره و خیرآباد تقسیم شده که در سفر جمعی از خبرنگاران به استان خوزستان  از دو پروژه ویس (حوزه کارون) به مساحت 5200 هکتار و  پروژه عطابیه واقع در دشت آزادگان (حوزه کرخه) به مساحتی 5576  هکتار واقع در شهرستان اهواز بازدید به عمل آمد.

دلیل تقسیم طرح‌ها به اراضی 5 تا 6 هزار هکتاری این است که اجرای آن در توان پیمانکار باشد و پیمانکار در موعد مشخص اراضی را تحویل کارفرما و کشاورز بدهد.

هر یک از این دو پروژه و سایر پروژه‌ها واقع در طرح 550 هزار هکتاری یکپارچه‌سازی اراضی دشت‌های خوزستان و ایلام که تکمیل کننده کار‌های وزارت نیرو در بخش آبیاری اراضی کشاورزی (بعد از ساخت سد در بالا دست و کانال‌های 1 و 2 آبیاری) هستند، احداث شبکه فرعی آبیاری و زهکشی، احداث زهکش‌‌های زیرزمینی و عملیات تجهیز و نوسازی اراضی، تسطیح اراضی، احداث زهکش‌های جمع کننده و سازه‌های مرتبط و کانال‌های آبیاری از جمله اقدامات اصلی به شمار می‌رود.

برای انجام این قبیل کارها زمین کشاورزی برای یک یا حداکثر دو فصل کشت از کشاورز توسط پیمانکار زیر نظر مؤسسه جهاد نصر (مجری طرح) تحویل گرفته می‌شود و پس از انجام عملیات احیا و اتمام کار به کشاورز تحویل داده می‌شود.

آب‌های زیرزمینی منطقه خوزستان آب‌های شور نزدیک به سطح است که دلیل خاصیت موئینگی به سطح زمین می‌آید و به دلیل گرمای هوا، آب تبخیر و املاح بر روی خاک یا سطح خاک زراعی باقی می‌ماند و باعث شوری خاک می‌شود.

از اهداف ایجاد شبکه زهکشی زیرزمینی ایجاد یک مانع در مقابل بالا آمدن آب‌های زیرزمینی است و با ایجاد این شبکه زیرزمینی، آب‌ها به درون خطوط کارگزاری شده جریان یافته و به سمت شبکه اصلی هدایت می‌شوند و آب شور فرصت رسیدن به سطح زمین را پیدا نمی‌کند و بنابراین از طریق ایجاد زهکش‌ها عملکرد اصلی به خاک برگردانده می‌شود.

* زه‌آب شور اراضی کشاورزی حوزه کارون به  شادگان می‌ریزد

آب‌های شور هم از طریق زهکش‌ها به مناطقی که برای خاک خطری ایجاد نکند هدایت می‌شود بطوریکه در این بازدید مشخص شد آب شور در پروژه ویس و پروژه‌های اطراف واقع در منطقه کارون به تالاب شادگان می‌ریزد و بعد از آن به سمت خلیج فارس جریان می‌یابد که البته باید با بررسی مشخص شود که این آب‌های شور  چه اثرات زیست محیطی بر روی تالاب شادگان یا تالاب‌های منطقه دارد.

همچنین با توجه به پرسش‌های خبرنگاران از دست‌اندرکاران طرح یکپارچه‌سازی اراضی خوزستان و ایلام شد مشخص شد که هدایت زه‌آب‌ها‌ (آب شور) حاصل از آبیاری این اراضی به سمت تالاب یا آب‌های دیگر و یا استفاده مجدد و تصفیه از این آب‌ها به عهده وزارت نیرو است و در صورتی که این آب‌های شور برای تالاب شادگان و سایر آب‌ها و تالاب‌های اطراف مشکلات و مسائل زیست محیطی به وجود آورد وزارت جهاد کشاورزی، یا مؤسسه جهاد نصر به عنوان مجری طرح پاسخگو نیست، بلکه ساماندهی آب رودخانه‌ها و تأمین آب بر عهده وزارت نیرو است که کار انتقال آب‌های شور را به تالاب بر عهده دارد.

براساس این گزارش یکی از کارهای اصلی که در این قطعات انجام شده مهندسی کردن آن است زیرا معمولا اراضی کشاورزان در این مناطق پراکنده است و برای این کار جلساتی با مالکان زمین‌های کشاورزی گذاشته می‌شود و پس از جلب رضایت آنها زمین‌های پراکنده مالکان با جلب رضایت در یک منطقه تجمیع و پس از‌ انجام کارهای تسطیح و زهکشی و ... به آنها تحویل داده می‌شود.

* کشاورزان هزینه‌ای بابت تسطیح و یکپارچه‌سازی پرداخت نمی‌کنند

همچنین با توجه به احداث شبکه‌های آبیاری 3 و 4 در اراضی کشاورزان و احداث مسیر کانالت و زهکش روباز و جاده سرویس (برای عبور ماشین آلات) بین قطعات  بخشی از اراضی کشاورزان کاهش می‌یابد که این کار متناسب با وسعت زمین کشاورزان بین آنها تقسیم و سرشکن می‌شود.

طبق قانون مصوب مجلس برای عملیاتی شدن این طرح کشاورز باید 15 درصد از هزینه‌ها را تقبل کند که با هماهنگی‌های انجام شده همان میزان زمینی که از اراضی کشاورزان بابت احداث زهکش و کانالت و جاده سرویس کم می‌شود به ازای آن 15 درصد محاسبه شده و نیازی نیست که کشاورز بصورت نقدی مبلغی را پرداخت کند.

* بهره‌برداری از 7 کارخانه تولید کانالت

یکی از نقاط قوت در اجرای طرح احیای 550 هزار هکتار از اراضی دشت‌های خوزستان و ایلام وجود 7 کارخانه تولید کانالت (نیم لوله برای انتقال آب از کانال‌های درجه 2 به درجه 4)  و 3 کارخانه دیگر نیز در شرف راه‌اندازی است که جهت تسریع در عملیات اجرا روزانه حدود 2 کیلومتر کانالت توسط این کارخانه‌ها تولید می‌شود.

براساس این گزارش یکی از عوامل مهم در اجرای پروژه‌هایی با این وسعت مدیریت پروژه (اعتبار، نیروی انسانی و کار) است که با تأمین این کارخانه‌ها در محل بخش زیادی از هزینه‌ها صرفه‌جویی شده و تعدادی از افراد منطقه هم مشغول به کار شده‌اند و هر کارخانه کانالت‌‌سازی در منطقه بطور متوسط روزانه حدود 250 متر کانالت تولید می‌کند.

کارخانه تولید کانالت در شهرهای هویزه، رامشیر، هندیجان، دزفول، شوشتر و ... قرار دارند که کاهش هزینه‌های تامین خاک مناسب برای خاک‌ریزی در کانال‌های درجا با توجه به جنس خاک منطقه، تلفات کمتر اراضی در طول مسیر از مزایای مزایای استفاده از این وسیله است، در ضمن مواد اولیه مورد نیاز کارخانه برای تولید کانالت در داخل تأمین شده و هیچگونه نیازی به مواد وارداتی وجود ندارد.

* ایتالیا اسکریپرهای خریداری شده  را تحویل نداد

در امر تسطیح و یکپارچه سازی اراضی دو ماشین سنگین اسکریپر و ترنچر استفاده می‌شود که اسکریپر کار خاک‌ریزی و خاک‌برداری را به عهده دارد.

این دستگاه‌ها در داخل و همچنین از طریق واردات تأمین می‌شود و تعداد دستگاه‌های موجود در کشور محدود است.

همچنین قرار بوده حدود 22 دستگاه اسکریپر از کشور ایتالیا وارد شود که علیرغم پرداخت هزینه خرید این دستگاه‌ها به ایران تحویل داده نشده است.

در شهر دزفول واقع در استان خوزستان در یکی از واحدهای صنایع در تراکتور تغییراتی ایجاد شده تا بجای اسکریپر از آن استفاده شود و این کار در راستای دور زدن تحریم‌ها فعالیت مهمی محسوب می‌شود.

طرح احیای 550 هزار هکتاری اراضی دشت‌های خوزستان و ایلام یک طرح تکمیلی است که پس از گذشت حدود 20 سال از احداث سدهای بالادست و همچنین کانال‌های 1 و 2 آبیاری هم‌اکنون با تأمین اعتبار از محل صندوق توسعه ملی به دستور مقام معظم رهبری در حال اجرا و پیگیری است.

از مشخصه‌های این طرح عظیم زود بازده بودن طرح، سرعت عمل در اجرای طرح بطوریکه در طول تاریخ قبل و بعد از انقلاب پروژه‌‌ای به این وسعت و با این سرعت پیشروی انجام نشده است.

* ارزش زمین‌های کشاورزی چند برابر افزایش یافته است

همچنین افزایش قیمت اراضی کشاورزی یکی از دستاوردهای طرح است بطوریکه کشاورزان هم‌اکنون با چند برابر قیمت سال گذشته هم حاضر به واگذاری زمین‌های کشاورزی خود نیستند.

* عدم تأمین به موقع آب در مناطق احیا شده

در بازدید از اراضی تسطیح و پکپارچه‌سازی شده اگرچه کشاورزان از کار انجام شده رضایت داشتند اما یکی از مشکلات اصلی را عدم تأمین به موقع آب در فصل کشت عنوان کردند.

کشاورزان گندمکار در مناطق احیا شده از تأخیر یکی دو ماهه آب شکایت داشتند و این مسئله را در میزان برداشت محصول بسیار تأثیرگذار می‌دانستند و معتقد بودند عدم آبیاری به موقع موجب کاهش محصول تولیدیشان می‌شود و ضرر زیادی را در سال زراعی جاری متحمل می‌شود و به همین دلیل وجود تشکل‌های کشاورزی یکی از نیازهای اساسی کشاورزان به شمار می‌رود.

* عدم بهره‌گیری از سیستم‌های نوین آبیاری در اراضی احیای شده خوزستان و ایلام

علیرغم تمام تلاش و زحماتی که دست‌اندرکاران برای اجرا، پیشرفت و توسعه این طرح عظیم کشاورزی متقبل شده‌اند عدم توجه به تجهیز و نوسازی اراضی کشاورزی خوزستان و ایلام به سیستم‌های نوین آبیاری یکی از نقاط ضعف به شمار می‌رود که برخی دست‌اندرکاران وجود آب کافی در منطقه را دلیل آن می‌دانند.

ایجاد فرصت استفاده و بکارگیری ظرفیت‌های بالقوه کشاورزی استان‌های خوزستان و ایلام، استفاده از آب‌های قابل استحصال کشور در پایاب‌ سدهای موجود منطقه با عنایت به امکان استفاده از 7 سد و دشت‌های وسیع و حاصلخیز منطقه، استفاده از ظرفیت سرمایه‌گذاری‌های انجام شده در بالادست شبکه‌های فرعی (احداث سدها و شبکه‌های اصلی)، افزایش تولیدات کشاورزی، افزایش سطح زیر کشت محصولات آب از جمله اهداف اقتصادی طرح مذکور است.

همچنین ایجاد قطب کشاورزی در منطقه و توسعه اقتصادی و اجتماعی در راستای تحقق توسعه پایدار در منطقه‌ی اجرایی طرح، ایجاد اشتغال پایدار، ایجاد امکان استفاده مطلوب از موقعیت جغرافیایی منطقه (تابش مناسب آفتاب، خاک مناسب، آب کافی) و افزایش درآمد شاغلین بخش کشاورزی در دیگر اهداف اقتصادی طرح احیای 550 هزار هکتار از اراضی خوزستان و ایلام به شمار می‌رود.

از اهداف اجتماعی این طرح سازماندهی و جلوگیری از مهاجرت‌های روستایی و کاهش حاشیه‌نشینی در شهرها، تعامل و ارتباط با بهره‌برداران به منظور کاهش تنش‌ها و تعارضات، جلب مشارکت حداکثری مردم در اجرای پروژه‌ها، نیاز سنجی، امکان سنجی، ساماندهی، سازماندهی و توانمند‌سازی تشکل‌های بهره‌برداری به منظور حفظ، نگهداری و بهره‌برداری از شبکه‌ها محسوب می‌شود.

* اختصاص 1.5 میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی به طرح احیای اراضی خوزستان و ایلام

یدالله شمایلی مدیرعامل مؤسسه جهاد نصر کشور در جریان بازدید از این طرح، در مورد وضعیت اجرای احیای طرح 550 هزار هکتاری اراضی خوزستان و ایلام گفت: با توجه به ظرفیت‌هایی که وزارت نیرو برای آبیاری اراضی کشاورزی منطقه خوزستان انجام داده این طرح یک طرح 800 هزار هکتاری است اما به دلیل ظرفیت مؤسسه جهاد نصر به عنوان کارفرما ما احیای 550 هزار هکتار از اراضی را به عهده گرفته‌ایم.

وی افزود: از سال 89 که مؤسسه کار خودش را شروع کرده به لحاظ محدودیت‌های مالی و بودجه سالانه پیشرفت قابل توجهی در این طرح حاصل نشده بود ولی از سال 92 با روی کار آمدن دولت یازدهم این کار به دلیل تأمین منابع مالی سرعت گرفت.

مدیرعامل مؤسسه جهاد نصر با بیان اینکه سالانه در خوشبینانه‌ترین حالت بین 8 الی 9 هزار هکتار از اراضی پکپارچه سازی و تسطیح می‌ش گفت: با این روند 550 هزار هکتار به زمانی حدود 80 سال برای یکپارچه‌سازی و تسطیح نیاز داشت که دیگر در آن زمان از امکانات و زیرساخت‌های وزارت نیرو هم خبری نبود.

شمایلی تصریح کرد: در سال 92 با پیگیری وزیر جهاد کشاورزی برای اولین بار فاینانس داخلی با اعتبار LC ریالی را در این طرح اجرایی کردم و کار با مبلغی نزدیک به 890 میلیارد ریال شروع شد که قسط اول آن در سال 92 دریافت و برای دریافت الباقی آن با هماهنگی بانک کشاورزی در تلاش هستیم.

وی افزود: به موازات فاینانس داخلی خط اعتباری چین از طریق فاینانس چین در شورای اقتصاد به مبلغ حدود 10 میلیارد و 880 میلیون یوان چین برای این طرح وارد کردیم که هماهنگی با بانک عامل (مرکزی) و سازمان سرمایه‌گذاری را داشته‌ایم ولی به دلیل مجوز مقام معظم رهبری برای برداشت 1.5 میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی طی سال‌های 92 تا 95 برای اجرای این طرح فاینانس چین در اولویت بعدی دریافت قرار گرفته است.

مدیرعامل مؤسسه جهاد نصر تصریح کرد: اعتبارات مصوب طی سال‌های 1387 الی 1392 جمعاً 9 هزار و 76 میلیارد ریال و میزان تخصیص دریافتی آن جمعاً 6 هزار و 765 میلیارد ریال بوده است.

وی اظهار داشت:‌ اعتبارات مصوب سال 93 از محل صندوق توسعه ملی، تملک دارایی‌های سرمایه‌ای و فاینانس داخلی جمعاً به میزان 16 هزار و 811 میلیارد ریال است که تاکنون 5 هزار و 739 میلیارد ریال دریافت شده است.

مدیرعامل مؤسسه جهاد نصر افزود: سرجمع اعتبارات از محل صندوق توسعه ملی به میزان 1.5 میلیارد دلار طی برنامه 3 ساله از سال 1393 الی 1395 است که اعتبار سال 1393 آن 600 میلیون دلار است. همچنین در مرحله اول معادل ریالی 250 میلیون دلار تخصیص داده شده و دریافت مبلغ 350 میلیون دلار مابقی نیز در حال پیگیری است.

وی با بیان اینکه حجم عملیات در سه فعالیت اصلی طرح شامل شبکه آبیاری، زهکشی زیرزمینی و تجهیز و نوسازی اراضی است، گفت: تاکنون از کل پروژه 75 هزار هکتار آن تا پایان سال 92 به اتمام رسیده است و 238 هزار هکتار از اهداف کمی طرح تأمین آب، تخصیص آب از سوی وزارت نیرو صورت گرفته که با منابع صندوق توسعه ملی به عنوان اولویت اول در دست اجرا قرار گرفته است.

شمایلی بیان داشت: 237 هزار هکتار باقیمانده طرح به عنوان اولویت دوم در صورت تأمین و تخصیص آب از سوی وزارت نیرو با استفاده از اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای، فاینانس خارجی و سایر روش‌های تأمین مالی در سال‌های آتی به اجرا گذاشته خواهد شد.

وی افزود:‌ در حال حاضر مجموعه شاغلین پیمانکاران و مشاوران و... در طرح‌ها حدود 6 هزار و 300 نفر است که بخش زیادی از آنان افراد بومی منطقه هستند.

مدیرعامل مؤسسه جهاد نصر اظهار داشت: از ابتدای سال 93 تا کنون میزان کار انجام شده بالغ بر 22 هزار هکتار است که با احتساب کارهای انجام شده قبلی که 75 هزار هکتار بوده جمعاً به 97 هزار هکتار می‌رسد.

شمایلی بیان داشت: در حال حاضر انجام عملیات با 2 هزار و 600 دستگاه سنگین و نیمه‌سنگین و سبک صورت می‌گیرد که حدود 470 دستگاه آن ماشین‌آلات تخصصی است.

* تسطیح و یکپارچه سازی ماهانه 4 هزار هکتار از اراضی خوزستان

وی افزود:‌در سال 93 ماهانه به طور متوسط حدود 3 تا 4 هزار هکتار از اهداف طرح اجرا و بعضاً به بهره‌برداری می‌رسد که در نظر داریم تا این مقدار را به حدود 7 تا 8 هزار هکتار در هر ماه برسانیم.

مدیرعامل مؤسسه جهاد نصر ادامه داد: تاکنون 91 هزار هکتار زهکشی زیرزمینی و بیش از 50 هزار هکتار تجهیز و نوسازی اراضی انجام شده است.

شمایلی به آثار و نتایج مورد انتظار اجرای طرح اشاره کرد و گفت: افزایش تولیدات کشاورزی به میزان 9.5 میلیون تن با افزایش عملکرد تولید (خوزستان) و افزایش درآمد حاصل از تولیدات به میزان 21 هزار میلیارد ریال به کشاورزان استان و ایجاد اشتغال پایدار در سطح استان به طور مستقیم و غیرمستقیم (ایجاد 400 هزار شغل)  از نتایج مورد انتظار طرح است.

وی همچنین در مورد آثار اجتماعی طرح بیان داشت: گسترش امنیت اجتماعی و تحقق توسعه پایدار در منطقه و هم‌افزایی توان مردم و جلب مشارکت مردمی و مشارکت تشکل‌های کشاورزی با واگذاری بخشی از عملیات اجرایی پروژه‌ها به آنان و آموزش و ترویج روش‌های نوین کشاورزی و استقرار کشاورزی مدرن از جمله آثار اجتماعی این طرح به شمار می‌رود.

مدیرعامل مؤسسه جهاد نصر در خصوص احداث شبکه‌های فرعی این طرح گفت: تا پایان سال 92، 63 هزار و 267 هکتار و در سال93  بالغ بر 3 هزار و 391 هکتار و در مجموع 66 هزار و 658 هکتار احداث کانال درجه 3 انجام شده است.

شمایلی افزود: همچنین تا پایان سال 92، 9 هزار و 540 هکتار و در سال 93، 14 هزار و 848 هکتار و در مجموع 24 هزار و 388 هکتار نصب کانال انجام شده است.

* توسعه پایدار محصولات کشاورزی در گرو تسریع در طرح احیا 550 هزار هکتاری است

وی با بیان اینکه طرح احیای 550 هزار هکتار از اراضی خوزستان و ایلام یک بسته است، گفت: مؤسسه جهاد نصر در حال حاضر بخش اول کار را شروع کرده است و معاونت صنایع وزارت جهاد، سازمان تعاون روستایی، معاونت زراعت، سازمان جنگل‌ها و سازمان جهاد کشاورزی خوزستان و .... همه در این طرح شریک هستند.

شمایلی بیان داشت: مؤسسه جهاد نصر بخش زیر ساخت را انجام می‌دهد و به موازات این مؤسسه همه سازمان‌های مربوطه باید نقش خود را برای یک تولید پایدار در بخش محصولات کشاورزی ایفا کنند.

* تأخیر یک ماهه در تأمین آب اراضی کشاورزی خوزستان

حسن علاقبند معاون اجرایی مؤسسه جهاد نصر نیز در مورد تأخیر در آبیاری اراضی زیر کشت، گفت: این موضوع نشانه‌ای از عدم هماهنگی است و متاسفانه امسال در استان خوزستان به دلیل ناهماهنگی در تأمین آب در کل شبکه‌های استان این اتفاق صورت گرفته است و این تأخیر مرتبط به طرح تسطیح و یکپارچه‌سازی نمی‌شود.

اینکه آب در شبکه‌های اصلی است اما با تاخیر وارد کانال‌های 3 و 4 می‌شود ربطی به مؤسسه جهاد نصر ندارد.

وی افزود: تأمین آب باید توسط دستگاه‌های متولی انجام شود و  برای این منظور باید کلنگ تشکیل تشکل‌ها زده شود تا کارها به دست کشاورزان سپرده شود.

علاقبند تصریح کرد: دولت بعد از ساخت شبکه‌ها و احداث سدها اعتباری برای نگهداری آن تخصیص نمی‌دهد و انتظار دارد تأمین و نگهداری از محل پرداخت آب بها وتوسط بهره‌برداران انجام شود.

معاون اجرایی مؤسسه جهاد نصر بیان داشت: امسال تأمین آب برای آبیاری اراضی کشاورزی با یک ماه تأخیر تأمین شده که در عملکرد و برداشت گندم قطعا تأثیر خواهد داشت.

علاقبند در مورد اینکه چرا برای انتقال آب به اراضی کشاورزی بجای استفاده از لوله از کانالت استفاده می‌شود، گفت: استفاده از لوله برای انتقال آب مناسب‌تر است زیرا موجب کاهش تبخیر آب می‌شود اما در برخی از مناطق امکان استفاده از لوله را نداشته‌ایم.

وی افزود: در جاهایی که اختلاف ارتفاع و یا هد آب باشد که آب در لوله حرکت کند این کار را انجام می‌دهیم ولی در اکثر جاها امکان استفاده از لوله وجود ندارد.

علاقبند اظهار داشت: کانال‌های درجه 3 آب تابع بالا دست است و نمی‌توان از آبیاری تحت فشار استفاده کرد زیرا برای آبیاری تحت فشار باید ایستگاه پمپاژ تعبیه کرد که هزینه زیادی دارد.

معاون اجرایی جهاد نصر اظهار داشت: در مناطقی از استان ایلام  (دشت عین خوش) وزارت نیرو شبکه اصلی را به شکلی طراحی کرده که بدون استفاده از انرژی مجدد مانند پمپاژ و فقط با باز کردن شیر آب، آب به لوله منتقل می‌شود زیرا در آن مکان‌ها در بالا دست طراحی براساس آبیاری تحت فشار انجام شده است.

وی همچنین در مورد تخلیه زه‌آب‌ها که عمدتا آب شور هستند در تالاب‌ها گفت: شرکت جهاد نصر ادامه دهنده کار وزارت نیرو است و اگر موردی در زمینه تخلیه زه‌آب‌ها به تالاب‌ها باشد خود وزارت نیرو باید پاسخگو باشد، کار جهاد نصر یک کار تکمیلی است و تخلیه آب در تالاب حورالعظیم یا شادگان را در صورت بروز مشکلات زیست محطیی را وزارت نیرو باید پاسخگو باشد.

علاقبند اظهار داشت: از نظر مؤسسه جهاد نصر تخلیه آب (باقی مانده آب شور حاصل از آبیاری اراضی کشاورزی) در تالاب شادگان مشکلی ایجاد نمی‌کند.

براساس این گزارش سدسازی و رعایت نشدن نیاز آبی تالاب، تخلیه پساب‌های آلوده‌ای چون مزارع نیشکر، پرورش ماهی، فولاد خوزستان، عبور لوله‌های نفتی، فعالیت تعدادی واحد پتروشیمی و تخلیه زباله‌های شهری ازجمله مسائلی است که این تالاب بین‌المللی را تهدید می‌کند.

انتهای پیام/