ادغام بنگاههاي کوچک براي توسعه صادرات

کد خبر: ۵۷۹۵۳

تاریخ: ۰۸ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۴:۲۰

جمال رزاقی
عضو اتاق بازرگانی ایران

يک کسب و کار در ايران با طي مراحل مختلف و پيچ و خمهاي فراوان و مراجعه به سازمانها و دستگاههاي بسيار و دريافت مجوز آغاز ميشود. هرچند اين فرآيند ممکن است مدتها به طول بيانجامد و برخي قوانين خاص مربوط به صنف مورد نظر مقرراتي را براي آغاز کسب و کار در نظر گرفته باشد، اما در هيچ قانون و مقررهاي، چه به صورت کلان و چه خرد، براي تعداد ورود به يک شغل خاص، اشباع بازار و ميزان گستردگي يا کوچکي کسب و کار محدوديتي قائل نميشود و هر فردي که صلاحيت داشته و مجوزهاي لازم را دريافت کند، ميتواند فعاليت کند. کسب و کارهاي کوچک و متوسط مزاياي خاص خود را دارند، نسبت به تغييرات انعطافپذير بوده و هزينه تغييرات نسبتاً کميدارند، ريسک سياسي پاييني متوجه آنهاست، با سرمايه کم به ثمر ميرسند و زمان به بهره برداري رسيدن آنها کوتاهتر است. اما به دلايلي بزرگ و گسترده شدن بنگاهها مطلوبتر است. ادغام بنگاههاي کوچک و تشکيل بنگاههاي بزرگ، طرحي که به منظور افزايش کارايي، بالا بردن توان رقابت، ايجاد برند و توسعه صادرات بنگاههاي خرد بارها از سوي مسئولان مطرح شده اما تاکنون اقدام موثري در اين زمينه صورت نگرفته است. صرفههاي اقتصادي ناشي از مقياس که در اقتصاد خرد مطرح ميشود دليل اصلي و مهم ادغام بنگاههاي کوچک است. صرفههاي اقتصادي بدين مفهوم است که با افزايش حجم توليد، هزينه متوسط هر واحد کالا کاهش مييابد. بنگاههاي بزرگ بهتر ميتوانند در زنجيره توليد اعم از تهيه مواد اوليه، حمل و نقل، بازاريابي و غيره عمل کرده و با هزينه کمتر محصول خود را وارد بازار کنند. بنابراين منطقي است که بنگاهها براي کاهش هزينههاي خود و بهره مندي از اين مفهوم اقتصادي به گسترده کردن خود بپردازند. حضور و رقابت بنگاههاي خرد در بازارهاي جهاني با وجود شرکتهاي عظيم چندمليتي تقريباً محال است و اين بنگاهها حرفي براي گفتن نخواهند داشت. در شرايط کنوني که کشور دچار انواع تحريمهاست بايد به سمت حمايت از صنايع بزرگ پيش رود تا بتواند با برندسازي و بازاريابي مناسب خريداران خود را حفظ کند. در صورت افزايش تعداد بنگاهها پراکندگي محصول به وجود آمده و مشتريان بين بنگاههاي مختلف پراکنده ميشوند. بنابراين بنگاههاي کوچکتر و يا بنگاههايي که نوآوري ندارند، سودشان کاهش يافته به مرور زمان از صحنه رقابت خارج ميشوند و زيان آن متوجه کل اقتصاد کشور خواهد شد. بنگاههاي قويتر و با نفوذتر براي ماندن در بازار و کسب سود، قيمتها را افزايش داده که در نهايت موجب افزايش تورم و کاهش رفاه کل جامعه کاهش ميشود. شايد يکي از دلايلي که با ادغام بنگاههاي کوچک مخالفت ميشود بحث شکاف طبقاتي و توزيع ناعادلانه درآمد باشد. راه حلي که براي اين مساله پيشنهاد ميشود عرضه سهام اين بنگاها در بازار بورس و استفاده از سرمايههاي خرد توده مردم است. نکته مهم در ادغام بنگاهها، مديريت صحيح و کارآمد آنها است. بنگاههاي بزرگ براي رقابت و موفقيت در بازارهاي جهاني و بازاريابي نيازمند آموزشها و تکنيکهاي مديريتي روز جهان هستند.