تک نرخي کردن ارز گامي‌مثبت و روبه جلو

کد خبر: ۵۹۸۹۶

تاریخ: ۰۱ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۱۱:۲۵

امير افسردير

[email-masked]

قيمت اعلام شده براي معاملات ارز از سوي دولت را از چند منظر بايد بررسي کرد. اولاً بايد قيمت‌گذاري و ارزش ارز با روش‌هاي علمي‌اقتصادي محاسبه شود؛ البته اينکه سال پايه را چه سالي محاسبه کنند ممکن است در ارزش نهايي استخراج‌شده تأثير بگذارد. مسئله بعدي اين است که بايد در نظر بگيريم طي روزهاي گذشته يک سيستم چند نرخي ارز فعال بود که تأثير مخربي بر اقتصاد داشت ولي از روز گذشته دولت آن را به تک‌نرخي تبديل کرده است. اعلام عدد تک‌نرخي اگرچه با ملاحظات و مصلحتي انجام‌شده ولي در عمل کار مثبتي است.

به نظر مي‌رسد که اختلاف نظرهايي درباره اين رقم اعلام شده وجود دارد با اين حال تمام کارشناسان و فعالان اقتصادي معتقدند که اقدام دولت براي تک نرخي کردن ارز هرچند دير، اما قدمي‌روبه‌جلو و مثبت است. دولت بعد از سال‌ها قول تک‌نرخي کردن ارز، اين گفته را عملياتي کرده است و حالا اين اميدواري شکل گرفته است که از اين تصميم خود عدول نکند.

از طرف ديگر چرا تابه‌حال دولت اين وعده را عملياتي نکرده، پرسشي است که بايد دولت به آن پاسخ دهد. ما هم در چهار سال گذشته بارها گفته بوديم که چرا دولت به يکسان‌سازي قيمت ارز اقدام نمي‌کند. البته شرايطي در بازار ارز وجود دارد و شايد دولت فکر مي‌کرد که اگر قيمت‌ها به سمت بازار آزاد نيل مي‌کند سبب تورم خواهد شد و از اين موضوع قدري ابا داشته باشد.

بالا رفتن ناگهاني قيمت ارز دستخوش موضوعات غيراقتصادي شده و افزايش قيمت کاذب جو رواني منفي را به اقتصاد تحميل کرده بود. بالاخره همه اين اتفاق‌ها سبب شد که دولت تک‌نرخي کردن ارز را چاره کار بداند. دولت نبايد قصد ثابت نگه‌داشتن ارز را داشته باشد و در شرايط بعدي و تدريجي اجازه دهد سازوکار بازار به‌طور تدريجي قيمت ارز را مشخص کند. از طرف ديگر دولت بايد از قبل هم اجازه اين کار را مي‌داد تا بحران رخ نمي‌داد. اين تنها راهکار وضعيت فعلي بود که دولت آن را اجرايي کرده است.

از طرف ديگر پيش‌نياز اجرايي شدن تصميم دولت را قانون مشخص کرده ولي دولت در اجراي آن تعلل مي‌کند؛ راه‌اندازي بورس ارز و بازار اصلي و متشکل ارز تنها پيش‌نيازي است که از اثرات و تبعات ناگوار سفته‌بازي در اقتصاد جلوگيري مي‌کند. دولت مي‌خواهد سامانه ثبت ميزان ارز مصرفي ايجاد کند؛ البته اگر سامانه منجر به پيمان‌سپاري قبلي شود اثرات منفي خواهد داشت ولي اگر صرفاً درآمد و هزينه ارزي را رصد و کنترل کند، خيلي‌خوب خواهد بود. ماندگاري اثر مثبت تصميم دولت، افزايش تدريجي قيمت ارز و با در نظر گرفتن مابه تفاوت نرخ ارز و قيمت پول داخلي مطرح مي‌شود که به‌دور از فعل و اثر سوداگرانه نرخ ارز بايد توسط نظام بازار تغيير کند.