آینده خودروهای خارجی در ایران به کدام سو می‌رود؟

شوک ممنوعیت واردات به بازار خودروهای وارداتی

ممنوعیت واردات خودروی ساخته شده به بازار ایران در حالی ابلاغ می‌شود که بررسی ها نشان می دهد در چهار ماه گذشته قیمت انواع خودروهای وارداتی افزایشی قابل توجه را تجربه کرده است .

کد خبر: ۶۲۷۱۲

تاریخ: ۰۳ تير ۱۳۹۷ - ۱۱:۲۹

ممنوعیت واردات خودروی ساخته شده به بازار ایران در حالی ابلاغ می‌شود که بررسی ها نشان می دهد در چهار ماه گذشته قیمت انواع خودروهای وارداتی افزایشی قابل توجه را تجربه کرده است . رشد شدید قیمت خودروهای وارداتی که پس از رشد قیمت ارز در بازار از دی ماه سال گذشته رخ داد، به تدریج بازار خودروهای سالخت داخل را نیز تحت تاثیر قرار داد و زمینه برای رشد قیمت خودروهای داخلی نیز مهیا شد . از سوی دیگر رشد بی‌مهابای قیمت در بازارهای موازی خودرو نظیر طلا و سکه و مسکن و ... سبب شد بخشی از سرمایه های سرگردان، بازار خودرو را به عنوان مامن موقتی خود انتخاب کنند از این رو هجوم سرمایه ها به این بازار رشد قیمت را در مقطع زمانی مذکور فراهم کرد .

*بازار خودروهای وارداتی
بازار خودروهای وارداتی یکی از پرسودترین بازارهای ایران تلقی می شود. خبر انلاین در خصوص وضعیت بازار خودروهای خارجی در ایران می نویسد: مقایسه تعداد خودروهای وارداتی با تعداد خودروهای ورودی به بازار نشان می دهد سهم اندک خودروهای وارداتی در سایه تعرفه بالای واردات سبب شده است این بازار سودآوری فراوانی برای فعالانش داشته باشد.
با این حال داستان پرفراز و نشیب واردات در دی ماه سال 1396 به نقطه بحران نرسید . سال گذشته را می توان سال پرخبر برای واردات خودرو دانست چرا که بسته شدن سایت ثبت سفارش در تابستان سال گذشته و اعلام تصمیمات متعدد پیش از بحران ارزی این بازار را تحت تاثیر قرار داده بود . بسیاری معتقدند با توجه به اتفاقات رخ داده ممنوعیت واردات خودرو قابل پیش بینی بود.
ایران سالیان طولانی با هدف حمایت از تولید داخلی نسبت به ممنوعیت واردات خودرو به کشور اقدام کرد . پیش از سال 1384، در دهه هفتاد نزدیک به 200 هزار خودروی خارجی وارد بازار ایران شد تا ممنوعیت بار دیگر جان بگیرد اما در سال 1383 بود که مقرر شد با هدف ایجاد شرایط رقابتی برای صنعت خودرو ، واردات خودرو به کشور در دستور کار قرار گیرد. با این حال تعرفه بالای خودرو و کشش بازار در حوزه قیمت گذاری سبب شد قیمت خودروهای وارداتی در بازار ایران تفاوتی قابل توجه با بازار دیگر کشورها داشته باشد.

*و اما بحران ارزی
بررسی ها نشان می دهد از ابتدای سال 1384 تا پایان اردیبهشت سال 1397 بیش از 15 میلیارد و 235 میلیون دلار ارز برای واردات 684 هزار دستگاه خودرو از کشور خارج شده است. سال گذشته میزان خروج ارز برای واردات خودرو یک میلیارد و 838 میلیون دلار برآورد شد. آمارهای ارائه شده از سوی گمرک نشان می دهد خودرو همواره در سال های گذشته یکی از اقلام مهم وارداتی در کشور است که در فهرست 10 کالای عمده وارداتی به کشور جای می گیرد . اگر تا پیش از این حمایت از تولید داخلی دستمایه اعمال ممنوعیت و دیوارهای بلند تعرفه ای برای واردات این کالا بود، حالا مضیقه ارزی دستمایه اتخاذ چنین تصمیمی است.

*بازار به کدام سو می‌رود؟
هر چند برخی فعالان بازار معتقدند اتخاذ این تصمیم می تواند انفجار قیمت ها در بازار خودروهای وارداتی را در پی داشته باشد اما برخی دیگر از منظر کارشناسی بر این تصمیم مهر تایید می زنند چرا که معتقدند در دوره های بحران و ابلاغ اولویت بندی برای کالاها، آزادی ورود کالاهای پرکشش می تواند زمینه سوء استفاده برخی را فراهم کند . مصداق این نکته را در رجوع به سخنان مرضیه وحید دستجردی ، وزیر برکنار شده بهداشت در دولت دوم احمدی نژاد می توان یافت آنجا که اعلام کرد ارز واردات دارو صرف واردات پورشه و خودروهای لوکس به کشور، آن هم در بحبوحه بحران ارزی اوایل دهه نود شد.

*بازار خودرو، ممنوعیت واردات و قیمت ها
با اعلام ممنوعیت واردات خودرو به ایران از این پس واردات خودروهای کامل به دلیل نیاز به ارز بالا و قرار گرفتن در زمره کالاهای غیر ضروری (گروه چهار) ممنوع خواهد بود و این درحالیست که واردات خودروهای مونتاژی با قطعات منفصله (سی کی دی) همچنان ادامه می یابد.
اما این تصمیم چه اثراتی بر بازار خودرو کشورمان به دنبال خواهد داشت. براساس تجربه قبلی که به ممنوعیت واردات خودروهایی با قیمت بیش از 40 هزار دلار و حجم موتور بیش از 2.5 لیتر ارتباط داشت می توان گفت که اینبار نیز قاعدتا شاهد افزایش چشمگیر قیمت ها در بازار خواهیم بود.
در سال 2014 و همزمان با اعمال ممنوعیت واردات خودروهای لوکس افزایش قیمت مرسدس بنز های اس کلاس از حدود 700 میلیون به حدود 3 میلیارد تومان اتفاق افتاد و افزایش قیمت دوبرابر بسیاری از خودروهای جذاب نظیر محصولات لکسوس را به دنبال داشت. اخیرا نیز پس از ممنوع شدن واردات خودروهایی با قیمت بیش از 40 هزار دلار شاهد پرواز قیمت ب ام و سری هفت از حدود 700 میلیون تومان به بیش از 1.4 میلیارد تومان بودیم و بنابراین این احتمال اصلا دور از ذهن نیست که حالا نیز به لطف ممنوعیت کامل واردات، قیمت خودروهای شناخته شده ای مانند هیوندای سانتافه بار دیگر افزایش یابد. این در حالیست که طی سال گذشته نیز قیمت سانتافه از حدود 200 میلیون تومان به رقمی بیش از 400 میلیون تومان افزایش یافته و پس از ممنوعیت نزدیک شدن به ارقام بالاتر نیز عجیب نخواهد بود.
اما این همه ماجرا نیست، در بلند مدت افزایش قیمت و ضعیف شدن خدمات پس از فروش، مشتریان را از بازار خودروهای وارداتی زده خواهد کرد و در چنین شرایطی این خودروهای مونتاژی هستند که می توانند مشتریان خواهان خودروهای با کیفیت را به سوی خود جلب نمایند، اما در پی وضع تحریم های خودروسازی، هیچ بعید نیست که شرکت های طرف قرارداد با خودروسازان ایرانی در زمینه مونتاژ نیز به برند های چینی محدود شوند و در چنین شرایطی بازار عملا به دو بخش ایرانی و چینی تقسیم بندی خواهد شد.
کمبود خدمات پس از فروش و قطعات یدکی خودروهای وارداتی مدرن عرضه شده در طی سال های اخیر دیگر مشکلی است که می تواند دامان مصرف کنندگان را بگیرد، به خصوص که با توجه به سخت تر شدن تبادلات ارزی، شاید تامین قطعات یدکی برای قطعه فروشان غیر شرکتی و مکانیک ها نیز سخت تر از قبل باشد.