مرحوم دکتر نوربخش؛ الگوی مدیران قانونمدار در کشور بود

دکتر عمران نعیمی، مدیر کل دفتر حقوقی و سرپرست دفتر قوانین و مقررات سازمان تامین اجتماعی: مرحوم دکتر سید تقی نوربخش؛ الگوی مدیران قانونمدار در کشور بود.

کد خبر: ۶۸۳۶۶

تاریخ: ۲۹ آبان ۱۳۹۷ - ۱۳:۳۹

«قانونمداری، پاسخگویی، پاکدستی و برنامه محوری»؛ چهار کلید واژه اصلی که در قریب به اتفاق سخنان مردی به کار می رفت که سکان کشتی پرتلاطم سازمان تأمین اجتماعی را به دست گرفت و آن را به سکون و آرامش رساند و در ادامه علیرغم تنگناها و گذرگاه های سخت و دشوار، تمامی مصائب و سختی ها را به جان خرید تا آرامش این کشتی عظیم را حفظ کند. او خود بارها اذعان کرده بود که موفقیت خویش را مرهون رعایت «اصل قانونمداری» در سازمان تأمین اجتماعی است. اصلی که تا پای جان از آن حراست کرد و در این مسیر بارها مورد تحسین و تقدیر مراجع قانونگذاری، اجرائی و نظارتی کشور قرار گرفت.
مرحوم دکتر سید محمد تقی نوربخش را می توان الگوی موفقی برای مدیران کشور در پاسداشت قانونمداری معرفی کرد. وی بنیانگذار ایده های بدیع در امر قانونمداری در سازمان تأمین اجتماعی بود که در تاریخ این سازمان و کشور سابقه نداشته است. شاهد مثال های فراوانی را می توان برای اثبات این ادعا برشمرد که در این مقال صرفاً به برخی از مهمترین موارد آن اشاره می گردد.
مرحوم دکتر نوربخش با شروع دوره مدیریت خود در سازمان تأمین اجتماعی، رعایت اصل قانونمداری را ابتدائاً از «انطباق بخشنامه ها و دستورالعمل های سازمان با قوانین و مقررات» آغاز کرد. به نحوی که با صدور بخشنامه ای کلیه واحدهای سازمان را مکلف نمود قبل از صدور هر بخشنامه، دستورالعمل و یا ضابطه ای، تأیید و موافقت واحد حقوقی سازمان را در انطباق ضابطه مزبور با قوانین و مقررات اخذ نمایند. بارها اتفاق افتاده بود که ایشان از توشیح بخشنامه ای به دلیل عدم اظهار نظر و پاراف دفتر قوانین و مقررات سازمان، امتناع نموده بود. این ایده بدیع در سازمان باعث شد که اولاً بسیاری از ابهامات قانونی که ممکن بود در مقام اجرا به وجود آید، مرتفع شود. ثانیاً از بروز رویه ها و اقدامات چندگانه و متضاد واحدهای اجرایی سازمان جلوگیری به عمل آید و ثالثاً آمار شکایات و دعاوی بیمه شدگان و یا کارفرمایان در دیوان عدالت اداری و یا سایر مراجع قضایی که منجر به عدم رضایت بیمه شدگان و صرف هزینه های گزاف خواهد بود، به شدت کاهش یابد. مورد اخیر بارها توسط قضات و مدیران دیوان عدالت اداری مورد تأیید قرار گرفت و از سازمان به عنوان برترین دستگاه اجرائی از حیث تعامل و کاهش دعاوی در دیوان عدالت اداری معرفی و تقدیر شد.
در اقدامی فراتر از آن، مدیرعامل فقید سازمان دستور «تجمیع، تلخیص و روان سازی بخشنامه ها و دستورالعمل های سازمان» را صادر فرمود. این موضوع نیز ضمن جلوگیری از انباشت بخشنامه ها و دستورالعمل های تکراری، مشابه و مغایر قانون و تدوین آنها در قالب بخشنامه ای واحد و روان، باعث شد شرکای اجتماعی سازمان به نحو مطلوبی از حقوق و تکالیف خود مطلع گردیده و بتوانند تعامل سازنده ای را با سازمان برقرار کنند. خوشبختانه با این دستور بخش زیادی از بخشنامه های متعدد و پراکنده سازمان، تجمیع و تلخیص شد و در قالب بخشنامه هایی جامع، تدوین و ابلاغ شد و سایر بخشنامه ها نیز به سرعت در حال تهیه، صدور و ابلاغ می باشند.
همچنین ایشان در اواخر عمر پربرکت خود طی ابلاغیه ای دستور فرمودند تا در «اجرای قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات» کلیه بخشنامه ها و دستورالعمل های مرتبط با کارفرمایان، بیمه شدگان و مستمری بگیران از طریق دفتر قوانین و مقررات در سایت سازمان منتشر گردد.
از سایر اقدامات بدیع ایشان در پاسداشت قانونمداری می توان به «لزوم بررسی کلیه قراردادهای سازمان از حیث انطباق با قوانین و مقررات»، «دستور تشکیل شورای حقوقی سازمان» متشکل از حقوقدانان و قضات برجسته کشور جهت اتخاذ راهکارهای حقوقی و قانونی در مواجهه با ابهامات و مشکلات و حضور شخص ایشان در برخی جلسات شورای مزبور، «حضور گسترده و فعال ایشان در مراجع قانونگذاری و نظارتی» اعم از مجلس شورای اسلامی، دیوان محاسبات کشور، سازمان بازرسی کل کشور، دیوان عدالت اداری و ارکان مختلف قوه مجریه و برقراری تعامل سازنده با مراجع مذکور، «پیگیری مکرر پرونده های مهم قضائی» و تلاش وافر برای احقاق حقوق ذینفعان سازمان، پیشگامی در «ابلاغ و دستور کتبی اجرای کلیه قوانین و مقررات مرتبط با سازمان» به واحدهای زیرمجموعه و درخواست گزارش دوره ای از اقدامات انجام شده، «استقبال از چاپ و انتشار مجموعه های قوانین و مقررات و آرای مرتبط با تأمین اجتماعی»، «دستور برگزاری جلسات و نشست های آموزشی حقوقی مختص کارکنان و مدیران سازمان»؛ اشاره داشت که همه این موارد تنها بخشی از تلاش های بی وقفه و شبانه روزی و همت والای ایشان در رعایت اصل قانونمداری در سازمان بزرگ تأمین اجتماعی بود. مردی که آخرین نفس های عمر پربرکت خویش را نیز با دغدغه خدمت به مردم و در مقام ایفای مأموریت خویش کشید و ناباورانه دار فانی را وداع گفت. بی شک فقدان مردی اینچنین بزرگ و والا مقام، اندوه و افسوس فراوانی را بر پیکره سازمان تأمین اجتماعی به جای گذاشت، اما این پایان مأموریت وی نخواهد نبود. ایده ها، برنامه ها و تفکراتی که او در این سازمان پیاده کرد، همچنان پابرجاست و بر همه ماست تا با حفظ دستاوردهای او و با توسعه اندیشه اش کشتی بزرگی را که او به سکون رسانده را در مسیر پرتلاطم و دشوار آینده به سرمنزل مقصود برسانیم. روحش شاد و راهش پر رهرو باد.