شفافیت ثمره بورس کالا برای اقتصاد

یک کارشناس اقتصادی گفت: نگاهی به فعالیت ۱۱ ساله بورس کالا نشان می‌دهد این بازار نقش ارزشمندی در توجه و سوق دادن اقتصاد کشور به سمت مکانیزم عرضه و تقاضا داشته و از همه مهمتر فعالیت این بورس به شفافیت اقتصاد کمک کرده است.

کد خبر: ۶۹۷۴۹

تاریخ: ۰۸ دی ۱۳۹۷ - ۱۵:۱۴

مهدی کاظمی اسفه در گفت وگو با خبرگزاری میزان بیان کرد: در اقتصاد‌های آزاد که حضور بخش خصوصی بیش از دولت نمایان است، کشف قیمت کالا‌ها و خدمات براساس عرضه و تقاضا صورت می‌گیرد. بر این اساس اعتقاد به کشف واقعی قیمت کالا‌ها و خدمات، از ملزومات اصلی رشد اقتصادی در هر کشوری است که در این راستا بازار سرمایه به ویژه بورس کالای ایران و استفاده از مکانیزم و ابزار‌های آن می‌تواند موثر باشد.
وی در ادامه افزود: بنابراین باید اینگونه عنوان کرد که اگر می‌خواهیم همانند سایر کشور‌ها به توسعه اقتصادی برسیم باید از دستوری بودن اقتصاد جلوگیری کرده و اجازه دهیم عرضه و تقاضا به کشف قیمت کالا‌ها و خدمات منجر شود.
این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: شاید به همین دلیل و برای رسیدن به این منظور است که در کشور ما نیز از سال‌ها پیش جهت مهیا شدن بستر‌های رقابتی در میان صنایع، بازاری متشکل به نام بورس کالا برای پایان دادن به نگرش دستوری بودن اقتصاد راه اندازی شد تا براساس آن تولیدکنندگان و مصرف کنندگان کالا‌ها در فضایی شفاف و رقابتی به فعالیت بپردازند.
کاظمی اسفه عنوان کرد: در این راستا نگاهی به فعالیت بیش از یک دهه گذشته بورس کالا در اقتصاد کشور نشان می‌دهد این بازار نقش ارزشمندی در توجه و سوق دادن اقتصاد به سمت مکانیزم عرضه و تقاضا برداشته و از همه مهمتر فعالیت این بورس به شفافیت اقتصاد کمک کرده است.
عضو هیات مدیره کانون نهاد‌های سرمایه گذاری ایران با بیان این مطلب که اقتصاد کشور تا شفافیت آرمانی و نیز حاکم شدن مکانیزم عرضه و تقاضا و دوری از اقتصاد دستوری کماکان فاصله دارد، تصریح کرد: به همین دلیل باید شرایطى فراهم شود تا بسیاری از کالا‌ها و محصولات امکان عرضه در بورس کالای ایران را داشته باشند تا در پی آن شاهد افزایش رقابت و شفافیت در بیشتر فعالیت‌های اقتصادی کشور باشیم.
کاظمی اسفه با اشاره به این که رسیدن به این شرایط به همکاری و همراهی سایر دستگاه‌ها و ارگان‌ها به ویژه دولت و مجلس با بازار سرمایه مرتبط است، گفت: باید تلاش کنیم تا کشف قیمت هر کالا و محصولى براساس عرضه و تقاضا صورت گیرد؛ چرا که متقاضیان و عرضه کنندگان کالا‌ها و محصولات، بیش از هر فرد دیگری بر واقعیت‌های پیرامون تولید آن محصول و کالا واقف هستند و بسته به شرایط تولید و هزینه‌ها و همچنین منافع خود، بهترین و واقعی‌ترین نرخ‌ها را در مکانیزم عرضه و تقاضا برای محصولات و کالا‌های مورد معامله تعیین می‌کنند.
وی در ادامه یاد آور شد: این موضوع باعث می‌شود علاوه بر این که تولیدکنندگان اقدام به تولید محصولات با کیفیت‌تر کنند، کشف قیمت واقعی تری نیز برای کالا‌ها و محصولات اتفاق بیفتد و علاوه بر تولیدکننده و مصرف کننده، بخش خصوصی نیز فرصت عرض اندام بیشتری را در اقتصاد پیدا کند.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به این موضوع که نگاهی به وضعیت اقتصاد کشور در طول سالیان گذشته نشان می‌دهد که اتخاذ روش قیمت گذارى دستوری محصولات و کالا‌ها هیچ سود و منفعتی برای اقتصاد نداشته است، اذعان داشت: نرخ گذاری به زیان همه اقشار جامعه به ویژه افراد کم درآمد است؛ بنابراین هر چند پرداخت یارانه به صورت نقدی و یا سایر روش‌ها تا حدودی می‌تواند شرایط زندگی را برای این دسته از اقشار جامعه تحمل پذیر کند، اما این اقدامات کوتاه مدت بوده و اثراتش نیز جزئی و زودگذر است.
کاظمی اسفه افزود: بنابراین اصلاح روش تعیین قیمت کالا و محصولات و سپردن مکانیزم بازار به عرضه و تقاضا، بدون شک در میان و بلندمدت می‌توان شرایط اقتصادی کشور را بهبود بخشیده و در آینده نیز شاهد اثرگذاری مثبت این اتفاق برای اقشار کم درآمد جامعه بود.
وی اظهار کرد: همانطور که اشاره شد اقدامات صورت گرفته از زمان راه اندازی بورس کالا توانسته تا حدودی این اصل مهم اقتصادی را محقق ساخته و از همه مهمتر توجه‌ها را به نقش این بورس در توسعه و بهبود شرایط اقتصادی کشور به خود جلب کند.
عضو هیات مدیره کانون نهاد‌های سرمایه گذاری ایران همچنین کاهش واسطه‌ها و رسیدن سود اصلی ناشی از تولید به دست تولیدکنندگان را از دیگر مزایای عرضه محصولات و کالا‌ها در بازار‌های مختلف بورس کالا برشمرد و گفت: افزایش شفافیت در قیمت گذاری کالا‌ها و نیز ایجاد فضای عادلانه برای خریدار و فروشنده، از دیگر فواید فعالیت بورس در اقتصاد کشور است.
کاظمی اسفه تصریح کرد: البته نباید از رشد تکنولوژی و آی تی و همچنین نقش ارتباطات و وسایل ارتباط جمعی در ایجاد این شفافیت و از سوی دیگر تسهیل معاملات بورس کالا به سادگی گذشت، ضمن این که به نظر می‌رسد متولیان این بورس نیز توانسته اند به خوبی از ابزار‌ها ارتباط جمعی و نیز زیرساخت‌های ارتباطی برای بهبود و تسهیل و البته شفافیت بیشتر دادوستد‌های در بورس استفاده کنند.
وی توضیح داد: علاوه بر این با گسترش تکنولوژی از یک طرف و نیز ابزار‌ها و وسایل حمل و نقل کالا از طرف دیگر، می‌توان بدون توجه به بعد مکانی و زمانی مبادلات محصولات و کالا‌ها را در سراسر کشور سامان داد که در این زمینه بهترین سازوکار برای انجام این کار، بورس کالا است.
عضو هیات مدیره کانون نهاد‌های سرمایه گذاری ایران همچنین اظهار کرد: بررسی عملکرد ۱۱ ساله بورس کالا حکایت از این دارد که رفته رفته بازار سرمایه ایران به سمت رسیدن به استاندارد‌های بین المللی در حال حرکت است. ضمن این که اقداماتی همچون انتشار و شفافیت اطلاعات و کاهش فساد نیز از مهمترین ویژگی‌های بورس برای کمک به بهبود شرایط اقتصادی کشور است.
کاظمی اسفه بیان کرد: یکی از ویژگی‌های اصلی یک اقتصاد توسعه یافته و پیشرفته، شفافیت معاملات و تاثیر آن در سرعت و بهبود و همچنین سلامت انجام معاملات است که این ویژگی‌ها رضایت تولیدکننده و مصرف کننده را هم در بر خواهد داشت؛ بر این اساس خوشبختانه بورس کالای ایران توانسته در عملکرد و فعالیت بیش از یک دهه گذشته خود به مکانی مناسب برای تحقق این امر در اقتصاد کشور تبدیل شود.
وی در این باره افزود: البته ایجاد فضای منصفانه برای خرید و فروش کالا‌ها و محصولات یکی از مهمترین هدف‌های ایجاد بورس‌های کالایی در دنیا است که این موضوع در کشور ما نیز موجب شده تا این هدف برای بورس کالا نیز در نظر گرفته شود. به همین دلیل هم هست که نمی‌توان نقش مثبت و اثرگذار بورس را در شفافیت قیمتی کالا و خدمات به ویژه در چند سال گذشته نادیده گرفت.
این کارشناس اقتصادی اظهار کرد: موارد اشاره شده تنها بخشی از مزایای عرضه محصولات و کالا‌ها در بورس کالا و سپردن تعیین قیمت به مکانیزم عرضه و تقاضا و دوری از تعیین دستوری قیمت‌ها است و مواردی، چون پوشش ریسک، تأمین مالی، کاهش نقش دولت در اقتصاد و عرض اندام بیشتر بخش خصوصی، ارتقای کیفیت محصولات و کالاها، افزایش انگیزه تولیدکنندگان، ایجاد توازن در عرضه و تقاضای محصولات و ... از دیگر مزایای قابل بیان در این زمینه است.
کاظمی اسفه با تاکید بر این نکته که توجه و توسعه بورس‌های کالایی در همه جای دنیا از جمله نقاط قوت اقتصاد هر کشوری برشمرده می‌شود، اذعان داشت: این موضوع امری طبیعی است که عد‌های از افراد به ویژه دلال‌ها و واسطه‌ها مایل نباشند و اجازه ندهند که تنوع و عرضه بیشتر محصولات و کالا‌ها در بورس کالا اتفاق بیفتد.
وی افزود: نمونه بارز این موضوع را می‌توان تلاش برای ادامه قیمت گذاری دستوری محصولات و کالا‌ها از جمله محصولات فولادی عنوان کرد که خوشبختانه با تلاش‌های صورت گرفته در این زمینه، مقاومت‌های موجود در این خصوص شکسته شد و این روز‌ها شاهد این اتفاق هستیم که مکانیسم عرضه و تقاضا بر بازار فولاد حاکم است و قیمت این محصول نیز به تعادل رسیده است.
عضو هیات مدیره کانون نهاد‌های سرمایه گذاری ایران گفت: بنابراین اگر می‌خواهیم اقتصادی شفاف بر پایه بازاری آزاد داشته باشیم، باید اجازه دهیم تا مکانیزم عرضه محصولات و کالا‌ها در بورس کالا رونق بیشتری بگیرد.
کاظمی اسفه با اشاره به نمونه بارز اثرات مثبت بورس کالا در توسعه اقصادی کشور را در حوزه کشاورزی، خاطر نشان کرد : اجرای طرح قیمت تضمینی محصولات کشاورزی از بستر بورس، اقدام بسیار مهم و بزرگی است که اگر بیش از این‌ها حمایت شود علاوه بر این که منفعت بیشتر کشاورزان را در بر خواهد داشت، موجب افزایش کیفیت و کمیت تولید محصولات کشاورزی شده و کشور را به خودکفایی در محصولات مختلف کشاورزی رهنمون خواهد ساخت.