شرکتهای متخلف و سرمایه‌های مردم

اصغر نعمتي

کد خبر: ۷۳۳۱

تاریخ: ۱۴ دی ۱۳۹۳ - ۱۰:۳۲

هفته گذشته دادستانی کل کشور اعلام کرد که با توجه به تخلفات مالی صورت گرفته در شرکت‌های «پدیده شاندیز»، «تبرک» و «پردیسبان» (که پرونده قضایی آنان در حال بررسی است) صدا و سیما، رسانه‌های نوشتاری، دیداری و گفتاری، شهرداری‌ها، فرودگاه‌ها، راه آهن و تمام معابر از درج و انتشار هر گونه آگهی تبلیغاتی و تجاری در مورد این شرکت‌ها منع شده اند ؛ این خبر مطمئنا برای بسیاری از هموطنان که تحت تاثیر تبلیغات گسترده و طولانی این شرکتها قرار گرفته بودند و سرمایه خویش را در اختیار این شرکتها قرار داده اند ، خبر ناگواری است و به نظر می رسد با توجه به این اعلام ، حتی اگر تخلف این شرکتها محرز نشود باز هم بازگشت سرمایه‌ها چندان کار آسانی نباشد .
این سه شرکت و بالاخص «پدیده» نامی آشنا برای همه مردم ایران ، از بزرگ تا کوچک است‌؛ در واقع بعید است کسی در طی پنج سال گذشته نام پدیده را در میان انبوه آگهی‌های تلویزیونی ، تبلیغات گسترده شهری و بعضی مطبوعات ندیده باشد و همین گستردگی تبلیغات باعث شد که روز به روز بر مشتریان خرید سهام این شرکت افزوده شود ؛ در حالی که این شرکت «سهامی خاص» بوده و قانونا نمی توانسته سهام بفروشد !حجم فروش سهام این شرکت به اندازه ای بوده که «دفتر سهام و فروش پروژه » داشتند و سهام شرکت را که به نوعی مشارکت در ساخت ‌و سازهای این مجموعه بوده به صورت دستی و دلال‌وارانه در دفاتری خرید و فروش می‌کردند که قانونی نبوده است! افزایش مبتنی بر تبلیغات فریبنده این شرکتها هم توهم سود بالا را برای مشتریان بوجود آورده بود ، در حالی که در واقع این افزایش قیمت فقط ناشی از دلالی‌های عاملان خود شرکتها بوده و حبابی بوده که حتی اگر دادستانی هم دخالت نمی کرد بالاخره روزی می‌ترکید و نشان می داد که فقط توهم بوده است‌! در این خصوص نکاتی قابل توجه است :

1- همیشه شرکتهایی که فعالیتشان معمولی است اما خیلی بیشتر از سود متعادل سالیانه سوددهی دارند مشکوک هستند . وقتی شرکتی در بخش ساختمان فعالیت می کند و علی رغم رکود در این بخش ، قیمت سهامش به طور عجیبی افزایش می یابد ، نه تنها باید حساسیت مسئولان دولتی و قضایی را برانگیزد بلکه باید مردم هم متوجه باشند که احتمال اینکه عده ای سودجو با ایجاد جو روانی و تحریک سودخواهی بیشتر مردم ، به دنبال سوء استفاده باشند کم نیست . اگر مردم اسیر احساسات و تبلیغات نشوند و با تعقل دست به سرمایه گذاری بزنند مطمئنا بازار این گونه موسسات رونق چندانی نخواهد گرفت و حجم سوء استفاده‌هایی از این دست بسیار کاهش خواهد یافت.

2- شاید این سوال برای بعضی پیش آید که چرا دستگاه قضایی بعد از شش سال فعالیت شرکتهایی مثل پدیده وارد ماجرا شده است‌؟ واضح است که دخالت قضایی در این گونه ماجراها همیشه مستلزم زمان است . برای برخورد قضایی با یک پدیده ، اولا باید شکایتی صورت بگیرد (چه دولتی و چه خصوصی ) و برای رسیدگی وجود مدرک مستند و مستدل لازم است. برای همین انتظار اینکه یک شرکت متخلف به محض شروع فعالیت توسط دستگاه قضایی پلمب شود ، انتظار محالی است ؛ و آن که در وهله نخست باید حواسش جمع باشد تا سرمایه خود را از دست ندهد خود سرمایه گذار است.

3- در روزهای پس از این اقدام بعضی از افراد‌، با انگیزه‌های خاص ، به این موضوع دامن می زنند که اقدام دادستانی باعث می شود که مردم ضرر بیشتری کنند؛ چرا که این نوع ورود به ماجرا به معنی قطع یکباره رگ حیاتی شرکتها است و با پلمب یک شرکت هم سرمایه موجود به مرور مستهلک می شود و هم سودهایی در جریان تحقق ، از بین می رود ؛ در حالی این حرفها فقط ظاهرا زیبا است ، در حالی که سرتا پا مغالطه است‌: گروهی با دلال بازی و تبلیغات ، به صورت بادکنکی و غیر واقعی ارزش سهامی را بالا می‌برند و نه تنها سهامداران هر روز بیشتر از دیروز ضرر واقعی می کنند بلکه دامنه قربانیان هم روز به روز افزایش می یابد . پس این اقدام دادستانی به نوعی جلوگیری از ضرر بیشتر سهامداران و سوء استفاده بیشتر متخلفان بوده و شایسته قدردانی است .