بررسی های تجارت آنلاین نشان می دهد؛

توسعه صادرات غیر نفتی نیازمند راهبرد

امروزه و با توجه به وضعیت نابسامان شرایط اقتصادی کشور، صادرات به عنوان یک گزینه راهبردی کارآمد و قابل اتکا از سوی مسئولان و تصمیم گیرندگان در نظر گرفته شده است و برای این منظور نفوذ به کشورهای منطقه و 15 کشور همسایه در دستور کار قرار گرفته است.

کد خبر: ۷۸۲۵۵

تاریخ: ۲۴ تير ۱۳۹۸ - ۱۵:۵۹

گروه اقتصاد کلان: امروزه و با توجه به وضعیت نابسامان شرایط اقتصادی کشور، صادرات به عنوان یک گزینه راهبردی کارآمد و قابل اتکا از سوی مسئولان و تصمیم گیرندگان در نظر گرفته شده است و برای این منظور نفوذ به کشورهای منطقه و 15 کشور همسایه در دستور کار قرار گرفته است. در این رابطه قائم مقام وزیر صنعت، معدن و تجارت در حوزه بازرگانی با بیان اینکه صادرات قبلاً یک گزینه انتخابی بود اما در حال حاضر یک گزینه اجباری است، اظهار کرد: باید از دوران تحریم بهترین استفاده را کنیم، بحث محدود شدن واردات برخی کالاها نباید باعث کند شدن چرخ تولید شود.

به گزارش ایسنا، حسین مدرس خیابانی روز گذشته در همایش تجلیل از صنعتگران و معدنکاران برتر هرمزگان گفت: در تلاش هستیم ستادی مشابه ستاد تنظیم بازار در شورای عالی صادرات برای بازار صادراتی کشور ایجاد کنیم و هر هفته موضوعات در این خصوص را بررسی کنیم.

خیابانی با اشاره به اینکه ۸۰۰۰ شرکت صادراتی در سامانه توسعه تجارت در سال گذشته ثبت شده است، اضافه کرد: تنوع صادراتی برای انواع محصولات ما وجود دارد.

تعریف نقشه راه اولین گام برای توسعه صادرات غیرنفتی است

از آنجا که همچنان بخش مهمی از صادرات کشور را محصولات و مشتقات نفتی تشکیل می دهد و این امر اتکاء کشور را به نفت همچنان تداوم می بخشد لذا تمهیداتی برای افزایش صادرات غیر نفتی از سوی دستگاه ها و مراکز تصمیم گیری اندیشیده شده و تاکیدات زیادی در این خصوص به عمل آمده است با این حال موانع و معاذیری وجود دارد که اجرای این راهبرد را با کندی و تاخیر مواجه کرده است و به نظرمی رسد بازخوانی سیاست های صادراتی و تقویت آن ها و تدوین یک نقشه راه جدید در این خصوص الزامی باشد.

یک اقتصاددان در مورد حمایت وزیر اقتصاد از توسعه صادرات غیرنفتی می گوید: مجموعهای از عوامل مانند نبود نقشه راه، تغییرات مکرر آیین نامهها و مصوبات، وجود مقررات مزاحم، عدم وجود نظام حمایتی مشخص از صادرکنندگان و عدم استفاده از ابزارهای اقتصادی در گسترش و رونق صادرات غیرنفتی و... باعث شده صادرات غیرنفتی ما با مشکلاتی روبهرو شود. به گزارش ایلنا، وحید شقاقی شهری ادامه می دهد: به نظر بنده اولین گام در توسعه صادرات غیرنفتی تعریف نقشه راه برای صادرات است تا براساس آن اولویتها، کالاها، بازارهای هدف و... مشخص شود بطوریکه در نبود این نقشه راه ما نتوانستیم در بازارها هدف تنوع ایجاد کنیم و به نوعی این بازارها را محدود به چند کشور کردهایم. استاد اقتصاد دانشگاه خوارزمی تصریح می کند: وقتی شبانه مصوبهای صادر میشود یا به یکباره صادرات یک کالا را ممنوع یا آزاد میکنیم بدون تردید صادرکننده نیز بلاتکلیف خواهد بود.

شقاقی با بیان اینکه نتوانستیم از ابزارهای اقتصادی برای توسعه صادرات غیرنفتی استفاده کنیم، خاطر نشان می کند: ما از ابزارهایی مانند نرخ تعرفه یا نرخ سود نتوانستیم بهره کافی را ببریم و عمدتا به جای حمایت در راستای از صادرات غیرنفتی، در واقع به آن ضربه زده است.

ظرفیت صادرات غیرنفتی به کشورهای همسایه

اواخر خرداد ماه گذشته سرپرست سازمان توسعه تجارت ایران در ششمین جلسه شورای راهبردی توسعه صادرات غیر نفتی گفت: اگر ایران به شاهراه تبادل کالاهای کشورهای همسایه بدل شود، هیچ نیازی به ارز حاصل از فروش نفت نخواهد بود. به نقل از روابطعمومی سازمان توسعه تجارت ایران، محمدرضا مودودی با اشاره به موقعیت مهم و راهبردی ایران در منطقه و جهان به عنوان دومین کشور دارای بیشترین تعداد همسایه گفت: اگر ایران شاهراه تبادل کالاهای کشورهای همسایه بدل شود، هیچ نیازی به ارز حاصل از فروش نفت نخواهد بود. سرپرست سازمان توسعه تجارت ایران، افزایش سهم صادرات غیرنفتی در ۴۰ سال گذشته را از حدود ۴ درصد به بیش از ۵۰ درصد اعلام کرد که بر این اساس ایران در جایگاه نوزدهمین اقتصاد بزرگ دنیا قرار دارد. مودودی در تشریح آمار تجارت خارجی در دوماهه نخست سال جاری اظهار داشت: صادرات غیر نفتی ایران در دو ماه نخست امسال، ۸ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار بود که در فرودین به دلیل مسائل ناشی از سیل و تعطیلات طولانی مدت نوروزی، با کاهش روبرو شد اما صادرات در مقایسه با رقم ۷/۷ میلیارد دلار مدت مشابه سال گذشته بیش از ۸ درصد رشد را تجربه کرده است. سرپرست سازمان توسعه تجارت تصریح کرد: سهم ۱۵ کشور همسایه از صادرات غیر نفتی ایران ۲۴ میلیارد دلار است که ۵۶ درصد کل صادرات ما را شکل میدهد.

موانع صادرات غیر نفتی

اعضای شورای راهبردی توسعۀ صادرات غیر نفتی، نبود سازوکار مناسب و روشن و شفاف برای صادرکنندگان، تعدد دستورالعملها و آیین نامههای مربوط به صادرات و واردات و تولید، تعدد دستگاههای نظارتی، جزیرهای عمل کردن بخشهای مختلف دولتی، بی توجهی سیاستگذاران به نظرات تولیدکنندگان و صادرکنندگان، بی توجهی به صنایع منبع محور و دانش بنیان، فناوری قدیمی و کم توجهی به مگا پروژههای اقتصادی از جمله مشکلاتی بود که فعالان اقتصادی به عنوان موانع توسعه صادرات غیر نفتی برشمردند.

جمع بندی

برابر اعلام سازمان توسعه تجارت، کشورهای همسایه ایران سالانه 1 میلیارد و 118 میلیون دلار انواع کالا و خدمات وارد میکنند اگر تنها ۱۰ درصد این کالاها و خدمات فنی مهندسی از ایران تامین میشد میتوانستیم سالانه بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار صادرات غیر نفتی به کشورهای همسایه داشته باشیم. از این رو تقویت صادرات غیر نفتی یک راهبرد منطقی و حیاتی برای اقتصاد کشورمان به حساب می آید.