مشکلات اقتصادی و تشدید بحران تک فرزندی

کد خبر: ۷۹۶۰۵

تاریخ: ۱۳ مرداد ۱۳۹۸ - ۱۴:۱۹

مینا ابراهیمی بسابی

جامعه شناس

همه چیز بی شک از شعار معروف "فرزند کمتر، زندگی بهتر" شروع شد و زنگ خطر بحران رشد منفی جمعیتی در ایران را در طول یکی دو دهه بعد از آن به صدا درآورد. این شعار که با تکرار مداوم در رسانه های آن روزها به ملکه ذهن بسیاری از ایرانی ها تبدیل شد گامی مهم در راستای کوچکتر کردن مفهوم خانواده ایرانی برداشت و چند دهه طول کشید تا بدانیم با این روند شتابان رشد منفی در آینده ای نزدیک ایران با چالش بزرگ نبود نیروی کار و بحران کهنسالی دهه شصتی ها مواجه می شود.

اگر چه اکنون چند سالی است که این شعار جای خود را به سیاستهای حمایتی در راستای فرزندآوری بیشتر ایرانی ها داده است اما متاسفانه این روزها بسیاری از زوجهای جوان در خانواده های ایرانی به جای دو بچه حتی بر طبل تک فرزندی می کوبند و اصلاحاتی از جمله "یک گل بپرور اما شاداب"، "یه بچه داشته باشی بهتر میتونی تربیت کنی" بچه که عمر نفسه یکی خوبه دوتا بسه" رواج یافته که به صورت افراطی مفهوم خانواده را دستخوش تغییر و تحول در زمینه فرزند آوری کرده است و تمایل به خانوادههای کوچکتر افزایش یافته است. هرچند پدیده تک فرزندی موضوع جدیدی نیست اما چرا این روزها دوباره در جامعه گسترش چشمگیری پیدا کرده است و زوجهای جوان در خوشبینانه ترین حالت به صورت ارادی به داشتن یک فرزند گرایش دارند. از هر کدامشان که میپرسیم چرا تک فرزندی عامل بازدارنده را مشکلات اقتصادی معرفی می کنند و دغدغه و نگرانی نسبت به شرایط اقتصادی و افزایش هزینهها را مهمترین دلیل خود عنوان می کنند. احساس ناامنی اقتصادی، اجاره نشینی و زندگی در آپارتمانهای کوچک در کنار هزینه های بالای درمان، تربیت و آموزش کودکان در سالهای اخیر سبب شده تا کوچک شدن جمعیت خانواده ایرانی به عنوان یکی از نتایج پنهان مشکلات اقتصادی در جامعه نمود یابد و بی شک در آینده ای نزدیک بحران جمعیتی و ریزش نیروی فعال را به دنبال خواهد داشت. این در حالی است که کشورهای پیشرفته برخلاف شعارهای عوامفریبانه خود برای جهان سومی ها و کشورهای در حال توسعه، به سرعت در حال ایجاد زیرساختهای لازم برای آموزش خانواده ها و تشویق به زادآوری بیشتر فرزندان و افزایش رفاه خانواده هستند تا از بروز بحران در جوامع خود بکاهند. در ایران متاسفانه مخارج بالا و کاهش سطح درآمدها خانواده ها را از افزایش جمعیت خانواده هراسان کرده و زمینه را برای بروز این بحران هموار کرده است و در صورت ادامه این روند باید منتظر بروز مشکلات جمعیتی بسیار در آینده نه چندان دور باشیم