تجارت آنلاین دیدگاه کارشناسان در خصوص مشکلات معیشتی مردم را بررسی کرد:

مناسبات رانتی مولود بازارگرایی افراطی

جربه نشان داده هر کجا سعی برای دخالت در قیمت کالاها و دور شدن از نرخ های واقعی گرفته ایم، شاهد حضور واسطه ها و ایجاد رانت بوده ایم. پس توصیه می شود که به بهانه حمایت از تولید در امر قیمتها دخالت نکنیم تا تولیدکنندگان نیز انگیزه خود برای تولید بیشتر را از دست ندهند.

کد خبر: ۷۹۹۵۴

تاریخ: ۱۹ مرداد ۱۳۹۸ - ۱۴:۴۸

گروه اقتصاد کلان: نابرابری و شکاف طبقاتی در کشور همچنان در حال افزایش است و با وجود همه تلاش هایی که از سوی مسئولان صورت می گیرد این معضل همچنان مهار ناپذیر می نماید. استاد دانشگاه علامه اظهار داشت: از نظر نگاه اسلامی فاصله کف و سقف در هر زمینه تا حداکثر ۱ به ۷ قابل تحمل است در حالیکه براساس گزارشهای رسمی تا قبل از شوکهای فاجعه آمیز ارزی، نابرابریها در قیمت مسکن در تهران از مرز ۱ به ۴۷۵ عبور کرده است.

به گزارش تجارت به نقل از ایلنا، فرشاد مومنی در نشست هفتگی موسسه دین و اقتصاد گفت: در سطح نظری گفته میشود که اگر بستر نهادی و نهادهای پشتیبان بازار ایجاد نشود در حالیکه اجازه عملکرد آزادانه به نیروهای بازار داده شود، در واقع حاکم کردن قانون جنگل است. همچنین در اقتصادسیاسی مطرح میشود که وقتی بازارگرایی در یک ساختار رانتی توسعهنیافته ترویج میشود به معنای اسم رمز غارت و دامن زدن به مناسبات رانتی است. از این زوایه خطاهای فاحش راهبردی در مورد مسکن و زمین نه تنها اکثریت جمعیت کشور را از حداقلهای زندگی محروم کرده بلکه مناسباتی را شکل داده که شکنندگیآور است و میتواند نظم اجتماعی را دچار اختلال کند.

رییس موسسه دین و اقتصاد با اشاره به گزارش مرکز پژوهشهای مجلس گفت: براساس دادههای سال ۹۶، از کل فقرای ایران بیش از ۵۹ درصد آن را شاغلین و ۳۰ درصد را بازنشستگان تشکیل میدهند. یعنی به دلیل آنکه دولت در انباشت سرمایه صنعتی و ارتقای بنیه تولیدی خطاهای نابخشودنی انجام داده، ریشه حدود ۹۰ درصد فقرای کل ایران در اشتغال در ساخت تولید معیشتی بوده است و تا زمانیکه به این سوداگری مسکن، خودرو، ارز و طلا اینگونه میدان داده میشود محال است که فقر و فلاکت در ایران ریشهکن شود.

مومنی متذکر شد: وجه دیگر این موضوع آن است که با این اقدامات به نوعی خارجیها تحریک میشوند که در کشور دخالت کنند. اگر جزییات آثار آمریکاییهایی که در تحریم ایران نقش داشتهاند را مطالعه کنیم، تماما تصریح دارند که باید از طریق ناتوانسازی ایران در پرداختن به ارتقای بنیه تولید، تمام لایههای جامعه با تمام وجود درد ناشی از تحریمها را احساس کنند. به همین خاطر میگویند که استراتژی ما دخالت مستقیم نیست بلکه فروپاشی از درون است. هرچند هشدارهای مشوقانه ما مورد توجه قرار نگرفت و آقای رییس جمهور نسبت به پیشنهاد بنده بیاعتنایی کردند اما ای کاش از موضع رهبری و به همت نهاد رهبری اسناد تبیین کننده اهداف و استراتژی تحریمکنندگان به تمام ساختار قدرت آموزش داده شود تا این همه پاس گل به تحریم کنندگان داده نشود. این اقتصاددان با اشاره به نقش بانکهای خصوصی در گسترش سوداگری گفت: در موضوع سوداگری غیرمتعارف و ضدتوسعهای، بانکهای خصوصی نقش تعیین کنندهای را داشتهاند بطوری که گوی سبقت را از بانکهای دولتی ربودند. دقیقا در دورهای که کشور بیشترین نیاز را به ارتقای بنیه تولید داشت، سیستم بانکی بیشترین فشارها را به مردم و تولیدکنندگان وارد آورده و بیشترین سرویسها را به سوداگران و دلالها داده است. مثلا در دوره ۱۳۴۶ تا ۱۳۸۳ سهم صنعت از مجموع تغییر در مانده تسهیلات بانکی ۳۳.۵ درصد بود و این سهم از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۱ که بیسابقهترین تحریمها اعمال میشد به ۱۹.۵ درصد کاهش یافت.

وی افزود: متاسفانه ابعاد نابرابریهای ناموجه برانگیزاننده ستیز و برپاکننده مناسبات غیرهمکارانه که اساس برخورد را بر حذف قرار داده ما را دچار این مشکلات کرده است. بطوریکه براساس گزارش یکی از مقامات نیروی انتظامی که هفته پیش ارایه کرده بود، میزان سرقت در چهار ماهه نخست سال نسبت به مدت مشابه ۳۰ درصد افزایش داشته است. متاسفانه در اثر سهلانگاری در متر و معیار عدالت اجتماعی، سیاست گذاریهای ضداشتغال و تولید و تشویق کننده رانت و فساد، بستر اجتماعی مهیا شده تا تولیدکنندگان و فرودستان طعمه مافیا شوند.

رانت چگونه تولید می شود؟

تجربه نشان داده هر کجا سعی برای دخالت در قیمت کالاها و دور شدن از نرخ های واقعی گرفته ایم، شاهد حضور واسطه ها و ایجاد رانت بوده ایم. پس توصیه می شود که به بهانه حمایت از تولید در امر قیمتها دخالت نکنیم تا تولیدکنندگان نیز انگیزه خود برای تولید بیشتر را از دست ندهند. عضو کمیسیون صنایع ومعادن مجلس شورای اسلامی ضمن بیان مطلب بالا گفت: دولت از جایگاه دخالت و تعیین قیمت ها به منظور حمایت از مصرف کنندگان باید به مرحله نظارت بر روند کشف قیمت ها براساس مکانیسم عرضه و تقاضا ارتقاء و اگر نیازی به حمایت مصرف کننده وجود داشت به شکل دیگر از آن حمایت کند. به نقل از بورس کالا، حمیدرضا گرمابی افزود:: باید از رویدادهای تلخ سال گذشته که همگی نشات گرفته از دخالت در اقتصاد است درس بگیریم تا با مشورت تولیدکنندگان و انجمنها ، بهترین مسیر برای تنظیم بازاردر پیش گرفته شود. این نماینده مجلس در پاسخ به این پرسش که بهترین راه برای پایداری تعادل در بازار چیست؟ گفت: مکانیسم عرضه و تقاضا بدون شک بهترین راه برای تامین نیاز تولیدکننده و مصرف کننده است. از طرفی ابزار اقتصاد برای این منظور، عرضه کالاها در بورس است. به این ترتیب اگر دولت اعلام کند که کلیه کالاهای استراتژیک و مواد اولیه باید در بورس کالا معامله شود، شاهد شفافیت مناسب و کشف قیمت های واقعی خواهیم بود و دیگر شرایطی برای گرفتن برخی امتیازات ویژه از سوی افرادی خاص ایجاد نمیشود.