حکایت آشفته بازار گیاهان دارویی

کد خبر: ۸۴۰۴۲

تاریخ: ۱۰ مهر ۱۳۹۸ - ۱۳:۲۰

سلامت نیوز: استفاده از گیاهان دارویی به عنوان نسخه شفابخش صدها سال است در ایران و بسیاری از کشورهای جهان مرسوم است اما اینکه آیا بازار خوش رنگ و لعاب عطاری‌ها می تواند درمان دردهای بیماران باشد همواره جای سوال است.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایرنا، پخش تبلیغات درمان معجزه آسای داروهای گیاهی در شبکه های مجازی از کرم ضد آفتاب گرفته تا دمنوش ها و شامپوی ضد ریزش مو،لاغری و چاقی سبب افزایش اقبال عمومی به مصرف ترکیبات گیاهی شده است.

کارشناسان حوزه بهداشت و درمان متخصص نبودن بخش عمده ای از گردانندگان بازار عطاری ها، ترکیب گیاهان دارو با داروهای شیمیایی و دخالت عطارها در امور پزشکی را از مهمترین تهدیدهای این داروها می دانند.

سازمان بهداشت جهانی برای بهره وری بهتر از طب سنتی چهار راهبرد را تدوین و منتشر کرد که عبارتند از:

عطاری محلی است که خشک‌شده گیاهان دارویی قابل تشخیص، عرقیات گیاهی از منابع مجاز آن هم به شکل بهداشتی و انواع ادویه عرضه می‌شود؛ عطاری‌ها مجاز به عرضه هیچ نوع داروی آماده‌ای اعم از قطره، قرص و کپسول به مراجعه‌کنندگان نیستند و هر اقدامی مانند ادعای درمان بیماری از سوی عطاری‌ها غیر مجاز و تخلف محسوب می‌شود.

داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های طبیعی باید دارای مجوز وزارت بهداشت باشند و محصولات وارداتی نیز باید برچسب "تیتک" داشته باشند.
عطاری ها به هیچ عنوان حق دخالت در امور پزشکی، دارویی و ارائه مشاوره به مراجعان حتی در حیطه طب سنتی و در موضوعاتی مانند: چاقی، لاغری، ترک اعتیاد و… را ندارند.

با وجود این تدابیر اما هنوز بازار عطاری ها یا به عبارت دیگر عرضه کنندگان داروهای گیاهی بی در و پیکر است.

به نظر می رسد آموزش نقش اساسی در آگاه سازی عموم در ارتباط با نحوه صحیح و شناخت داروهای گیاهی بویژه داروهای دست ساز دارد.
گفته می شود که در ایران هشت هزار گونه‌ گیاهی وجود دارد که ۲ هزار و ۳۰۰ نوع آن جزو گیاهان دارویی هستند.

گل گاوزبان، آویشن، گزنه، پونه و پونه کوهی، بیدمشک، بابونه، بومادران، گلپر، رنجبویه و رزماری از مهمترین گونه های گیاهان دارویی کشور محسوب می شود.
یکی از مراجعه کنندگان به یک عطاری در شهر دوگنبدان می گوید: با وجودی که استفاده از داروهای گیاهی در کهگیلویه و بویراحمد مرسوم است اما بیشتر عطاری ها اطلاعات دقیقی از میزان مصرف ندارند.

مریم - ک افزود: سلامتکده طب سنتی در بیشتر استان های کشور کشور فعال شده اما در استان کهگیلویه و بویراحمد چنین مراکزی وجود ندارد.
مرتضی - ع معتقد است با توجه به عشیره ای بودن بخش زیادی از جمعیت استان کهگیلویه و بویراحمد از سویی و وجود انواع گیاهان دارویی که سبب رواج استفاده از داروهای گیاهی باید داروسازان متخصص متولی فروش گیاهان دارویی شوند.

او از مسئولان خواست تا با نظارت بیشتر بر بازارعطاری ها زمینه اعتماد بیشتر مردم برای سالم بودن داروهای گیاهی را فراهم کنند.
معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی یاسوج می گوید: به دلیل نبودن فرد متخصص با تحصیلات دانشگاهی مربوط به داروهای گیاهی تاکنون داروخانه گیاهان دارویی یا همان سلامتکده داروهای گیاهی در کهگیلویه و بویراحمد دایر نشده است.

امام بخش قائدی افزود: داروسازان فعال در داروخانه های عادی می توانند با شرکت در دوره های کوتاه مدت سه ماهه یا ۶ ماهه گیاهان دارویی بخشی از داروخانه خود را به گیاهان دارویی اختصاص دهند تا این خلاء در استان پر شود.

وی بیان کرد: یکی از مسائلی که مصرف کنندگان داروهای گیاهی باید به آن توجه داشته باشند این است که اثربخشی داروهایی که در مناطق گرمسیری و سردسیری استان تولید شده متفاوت است به همین دلیل مصرف کنندگان باید نسبت به میزان مصرف با افراد متخصص مشورت کنند.
وی در مورد آثار مخرب داروهای گیاهی بر بدن انسان گفت: تاکنون تعداد چند نوع محدود گیاه دارویی سمی شناسایی شده که عطاری ها موظفند نام و عکس آن گیاهان را در فروشگاه خود نصب کنند.

قائدی با اشاره به اینکه مساله مهمی که عطاری ها باید به آن توجه داشته باشند سالم بودن داروهای عرضه شده است که در صورت مشاهده کارشناسان غذا و دارو محصولات جمع آوری و عرضه کنندگان به تعزیرات حکومتی معرفی خواهند شد.

وی با اشاره به اینکه مخلوط کردن داروهای شیمیایی با گیاهان دارویی از طرف عطاری ها جرم است گفت: در صورت مشاهده چنین مواردی متخلفان به تعزیرات حکومتی معرفی می شوند.

امام بخش قائدی اظهار داشت: طرح نظارت و بازرسی عطاری های کهگیلویه و بویراحمد هم اکنون با مشارکت کارشناسان غذا و دارو در دست اجراست و تاکنون ۲ عطاری متخلف شناسایی و به تعزیرات حکومتی معرفی شده است.

وی بیان کرد: نارسایی های کلیوی و کبدی از عوارض تجویز و تولید ترکیبات شیمیایی و گیاهی از سوی افراد غیرمتخصص است.

معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی یاسوج تصریح کرد: برپایی آموزش های تخصصی معرفی عوارض و مزایای مصرف داروهای گیاهی از دیگر برنامه های این معاونت برای ساماندهی عطاری ها و عرضه کنندگان مکمل های ورزشی استان است که تاکنون در گچساران یک دوره آموزشی کوتاه مدت برگزار شده است و برای دیگر شهرستان ها نیز در آینده برگزار خواهد شد.

استان ۷۲۳ هزار نفری کهگیلویه و بویراحمد در جنوب غربی ایران قرار دارد.