عضو کمیسیون کشاورزی مجلس در گفتگو با تجارت مطرح کرد؛

تولید کاغذ گرفتار بروکراسی و دخالتهای دولت

در حالی که تولید جهانی کاغذهای بهداشتی در 10سال گذشته حدود 14درصد افزایش داشته، تولید و مصرف کاغذهای بهداشتی در ایران در 10سال اخیر133درصد افزایش داشته است.

کد خبر: ۸۷۵۶۳

تاریخ: ۲۳ آبان ۱۳۹۸ - ۱۲:۳۹

کورش شرفشاهی: با توجه به بررسیهای بعمل آمده، تولید و مصرف انواع کاغذ و مقوا رو به افزایش است. در سال 2014 حدود 400 میلیون تن کاغذ و مقوا در سطح جهان تولید شده که آسیا سریع ترین رشد را در تولید داشته و پیش بینی میشود که مصرف جهانی کاغذ تا سال 2025 به 500 میلیون تن برسد. در حالی که تولید جهانی کاغذهای بهداشتی در 10سال گذشته حدود 14درصد افزایش داشته، تولید و مصرف کاغذهای بهداشتی در ایران در 10سال اخیر133درصد افزایش داشته است. با وجودی که واردات کاغذ در سه سال گذشته به شدت کاهش یافته، سرانه مصرف کاغذ چاپ و تحریر در جهان و ایران رو به کاهش است. اگرچه تولید کاغذ روزنامه در سطح جهانی 27 درصد کاهش داشته، اما روند تولید آن درآسیا تقریبا" یکنواخت بوده است. تولید کاغذ روزنامه در ایران در طی 10سال گذشته روند نزولی داشته اما تولید مقوا و کاغذ بسته بندی در جهان حدود 25 درصد افزایش داشته است. در 10سال گذشته در ایران بطور میانگین 780 هزار تن در سال مقوا و کاغذهای بسته بندی مصرف شده است. مصرف کاغذ و مقوای مورد استفاده در کارتن و بسته بندی روند صعودی دارد و در طی 10سال حدودا" 5 برابر شده است. تولید جهانی کاغذ و مقوای مخصوص روند صعودی دارد و اغلب کشورهای جهان خصوصا" کشورهای آسیایی با افزایش قابل توجهی همراه بوده و سرانه مصرف و تولید کاغذهای بسته بندی در کشور رو به کاهش است. آمارها نشان می دهد که سرانه مصرف کاغذهای مخصوص و روند واردات در ایران صعودی بوده و در طی 10سال حدود سه برابر شده است. واردات انواع خمیرکاغذ و آخال نیز افزایش داشته و تامین بخش عمده ای از مواد اولیه کارخانجات را خمیرهای وارداتی تشکیل می‍دهد. در سال 1395 نزدیک به 300 هزار تن ظرفیت جدید در بخش تولید کاغذ بسته بندی در کشور ایجاد شده است.

تولید400 هزار تن کاغذ در ایران

در همین رابطه مشاور عالی انجمن ورق و کارتن ایران گفت: سالانه 400 هزار تن کاغذ در کشور مصرف می شود و متأسفانه بیش از 90درصد این مقدار به طریق واردات تأمین می شود. نیکزاد با اعلام اینکه ظرفیت اسمی مقوا سالانه 2 میلیون تن است گفت: طبق آمار بین یک میلیون و500الی یک میلیون و800 هزار تن در سال بهره برداری می شود. وی در خصوص اینکه ما از نظر صنعت کاغذ بسیار ضعیف هستیم و به فناوری و سرمایه گذاری نیاز داریم، تاکید کرد: ما در حوزه مقوا در چند سال اخیر رشد بسیار خوبی داشتیم و توانسته ایم 700 الی 900 هزار تن از مصرف یک سری اقلام مقوا را در داخل تولید می کنیم. مشاور عالی انجمن ورق و کارتن ایران با اعلام اینکه این ظرفیت تولید اکنون به یک میلیون و500 هزار تن هم رسیده است گفت: به دلیل تحریم ها هنوز نتوانسته ایم فناوری بعضی اقلام مقوا وارد کنیم. این در حالی است که صنعت کاغذ و مقوا یک صنعت مادر و بالادستی است و اگر مسئولین به این صنعت توجه می کردند، این مشکلات بوجود نمی آمد.

تولید کاغذ صرفه ندارد

در این رابطه روزنامه تجارت با شمس الله شریعت نژاد نماینده تنکابن و عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی گفت وگوکرده است. وی که در اوایل انقلاب عضو جهاد سازندگی بود، به مدت 18 سال در سمت قائم مقام سازمان جنگلهای کشور انجام وظیفه کرد و مدت سه سال سمت مدیرعاملی شرکت نکاچوب مازندران را بر عهده داشت.

وی با اعلام اینکه ما کشوری هستیم که جنگلی به حساب نمی آییم گفت: از 163 میلیون هکتاروسعت کشورمان، ادعا می کنیم که 18 هکتار جنگل داریم، اما جنگلی که ادعا می کنیم، جنگل تعریف شده سازمان جهانی جنگلداری نیست بلکه این تعریف متناسب با کشور خودمان است.

عضو کمیسیون کشاورزی مجلس گفت: جنگل درتعریف جهانی این است که حداقل 10 درصد پوشش داشته باشد. به عبارت بهتر تاج و سایه انداز درخت بر روی زمین 10 درصد باشد. اما ایران در تعریف خود سایه انداز یک درصد را نیز جنگل تعریف کرده است. بنابر این بخش زیادی از فضای سبز کشورمان شامل تعریف جنگل نمی شود.

وی با تاکید بر اینکه میزان جنگلی که بتواند تولید چوب بکند، در کشور ما رقم بسیار پایینی است گفت: کل مساحت جنگلهای شمال کشور که از آن در قالب طرح های جنگلداری چوب برداشت می کردیم، کمتر از یک میلیون هکتار بود. بنابر این ما یک کشور جنگلی نیستیم و به همین دلیل بر حفظ جنگلهای موجود تاکید داریم.

شریعت نژاد با اعلام اینکه توسعه جنگل باید در کشوری صورت بگیرد که امکان توسعه و شرایط آن وجود داشته باشد گفت: اگر امکان توسعه نباشد، هزینه تولید جنگل بسیار بسیار بالا خواهد رفت.بااین وصف یک سری نیازهایی به چوب داریم که برای ساخت مبلمان، درو پنجره سازی، کاغذ روزنامه، کارتن بسته بندی و موارد گوناگون دیگر لازم است که نیازهای روزمره کشور را شامل می شود.

وی با اعلام اینکه بحث تولید کاغذ برای روزنامه، کتاب، دفتر و موارد دیگر نیز از چوب جنگل اهمیت دارد گفت: برنامه ریزان کشور ما از سال 53 به این جمع بندی رسیدند که اولین نیاز ما تولید کاغذی است که کاغذ مصرفی روزنامه و کارتن را تامین کند و از همان سال دو کارخانه چوکا درگیلان و چوب و کاغذ مازندران را در ساری فعال کردند. چوکا زودترراه افتاد اما چوب وکاغذ مازندران در سالهای پایانی دولت سازندگی افتتاح و راه اندازی شد. این دو کارخانه برای ما کاغذ مورد نیاز کارتن و روزنامه را تولید می کرد.

وی با اشاره به فعالیت بخش خصوصی در زمینه تولید کاغذ گفت: تعداد کارخانه هایی که کاغذ کتاب و دفتر تولید می کنند، محدود است و عمده آنها مربوط به بخش خصوصی هستند. کارخانه های چوکا و چوب و کاغذ مازندران مربوط به بخش دولتی بودند که بعدها به بخش های شبهه دولت واگذار شدند. فناوری شرکتهایی مانند کاغذ پارس نیز قدیمی است و اگر از این معضل بگذریم، برای تامین مواد اولیه مشکل دارند.

عمده ترین مشکل تولید کاغذ

شریعت نژاد در پاسخ به اینکه چرا کاغذ در کشور تولید نمی کنیم گفت: عمده ترین مشکل ما برای تولید کاغذ در کشور، تامین مواد اولیه یعنی همان خمیر کاغذ و خرده چوب است. اکنون هم تقاضا داریم که صنایع بروز صنعت کاغذسازی را وارد کشور کنیم، اما وقتی وارد کردیم، تازه اول مشکل است، زیرا باید به دنبال تامین مواد اولیه آن باشیم.

وی با اشاره به اظهارات صاحب نظران گفت: اکنون بحث بر این است که آیا تولید کاغذ در کشور خوب است یا بهتر است کاغذ مورد نیاز کشور را وارد کنیم. اگر بتوانیم مواد اولیه مورد نیاز کاغذ را از خارج وارد کنیم، تولید در داخل چند امتیاز دارد.اول اینکه به نقطه امن تامین کاغذ می رسیم و دوم اینکه اشتغالزایی برای اقتصاد کشور دارد.

عضو کمیسیون کشاورزی مجلس باتاکید براینکه اگر دولت بتواند مسیر تولید کاغذ را هدایت و حمایت کند اتفاق مبارکی برای کشور است گفت: فراموش نکنیم که با همین شرایط موجود و بخشی از چوب داخلی، در کشور محصولاتی مانند ام.دی.اف، نئوپان، فیبر و کاغذ روزنانه تولید می کردیم.

وی با اعلام اینکه اکنون بهره برداری از جنگلهای شمال و همچنین تامین بخشی از چوب مورد نیاز برای کارخانه های کاغذ سازی منتفی شده است گفت: امروزه بخشی از چوب های مورد نیاز از طریق خرده چوب های باغی و بخشی نیز ار طریق قاچاق چوب تامین می شود. البته قاچاق چوب از خارج صورت نمی گرفت، بلکه عده ای دست به تخریب جنگلهای کشور می زدند و به صورت غیر قانونی چوب را منتقل می کردند.

شریعت نژاد با تاکید بر اینکه اگر بخواهیم روی تولید کاغذ سرمایه گذاری کنیم و کارخانه های مدرنی داشته باشیم که بتوانند نیاز کاغذ کشور را تامین کنند، باید مواد اولیه آن را از خارج وارد کنیم گفت: اکنون کشورهایی مانند نروژ، سوئد، کانادا و کشورهای اسکاندیناوی از مهمترین کشورهای جنگلی دنیا هستند و به همین دلیل کاغذ را به صورت فراوان تولید می کنند.

وی یکی از جدی ترین محصولاتی که از جنگل بدست می آید را کاغذ اعلام کرد که ارزش افزوده بالایی ایجاد می کند و گفت: اگر بنا داریم صنعت کاغذ سازی کشور را به نوعی ایجاد کنیم و توسعه بدهیم که نیازی به واردات کاغذ از دیگر کشورها نداشته باشیم باید این را بپذیریم که باید مواد اولیه تولید کاغذ را از خارج تامین کنیم زیرا تولید به اندازه ای نیست که پاسخگوی نیاز داخل باشد.

قائم مقام اسبق جنگلداری با اشاره به اینکه امروزه دو شرکت بزرگ کاغذ سازی چوکا و چوب وکاغذ مازندران تعطیل شده اند گفت: دلیل تعطیلی این است که مواد اولیه ندارند و تولیداتشان اقتصادی نیست. امروزه این کارخانه ها فرسوده هستند، در حالی که باید صنایع و ماشین آلاتشان را بروز کنند تا بتوانند هزینه های تولید را کاهش دهند. این کارخانه ها نیروی سربار زیادی دارند که تولید را مقرون بصرفه نمی کند. این کارخانه ها باید کارگران شان را کاهش بدهند یا به اندازه ای کار را توسعه بدهند که برای این کارگران سربار کار داشته باشند.

وی با اعلام اینکه اکنون قیمت کاغذ نوسانات شدیدی دارد که امکان برنامه ریزی را درعمل منتفی می کند گفت: تولیدات چوب وکاغذ مازندران سالها تحت حمایت شورای عالی اقتصاد بود، به نوعی که اگر شورای اقتصاد ورود نمی کرد و تعرفه های واردات کاغذ را افزایش نمی داد و جلوی واردات را نمی گرفت، آنها مشکلات بسیاری داشتند.

شریعت نژاد در خصوص دلایل اصرار بر واردات گفت: وقتی از شورای عالی اقتصاد دلیل واردات کاغذ را سوال می کنیم، پاسخ می دهند که هزینه تولید کاغذ در کشور بسیار بالاست و همین امر سبب می شود که واردات نسبت به تولید کاغذ صرفه داشته باشد. در حالی که باید به فکر کاهش هزینه های تولید باشیم.

وی با تاکید بر اینکه هزینه تولید کاغذ به شرطی کاهش می یابد که ماشین آلات بروز بشود گفت: وقتی مواد اولیه ارزان تهیه شود و هزینه کارگری کاهش پیدا کند، تولید توجیه اقتصادی خواهد داشت و این امر کمک می کند که تولیدات کاغذ در کشور با انواع خارجی قابل رقابت باشد.

نمی توانیم صادرکننده کاغذ باشیم

نماینده تنکابن در مجلس در پاسخ به اینکه آیا می توانیم تولید را به اندازه ای بالا ببریم که صادر کنیم گفت: اصلا تصور اینکه بتوانیم صادرکننده کاغذ باشیم را هرگز نداریم. اما حداقل کار این است که مواد اولیه کاغذ را از خارج وارد کنیم و ماشین آلات بروز را در کشور مستقر کنیم تا از سهمیه اشتغالزایی تولید کاغذ در کشورمان بهره ببریم.

وی در پاسخ به اینکه آیا می توانیم روزگاری در تولید کاغذ در کشور خودکفا بشویم گفت: شرط اول این است که فکری اساسی برای تامین مواد اولیه بکنیم. اگر بخواهیم شعار بیهوده بدیم که می توانیم مواد اولیه تولید کاغذ را با همین جنگلهای محدود کشور تامین کنیم، چنین چیزی امکان ندارد و بیراهه رفته ایم. قائم مقام اسبق جنگلداری با تاکید بر اینکه واردات و توزیع کاغذ باید تحت حمایت دولت باشد گفت: این درست نیست که کاغذ را در اختیار بازار آزاد قرار بدهیم، در حالی که دولت برای کاغذ یارانه می دهد.

وی با اشاره به اینکه باید بررسی کنیم که تولید در کارخانه کاغذسازی تا چه اندازه سود دارد گفت: باید بررسی کنیم کارخانه هایی که در زمینه تولید کاغذ فعالیت می کنند، اگر محصول دیگری را تولید کنند، بیشتر صرفه اقتصادی دارد یا اصرار بیهوده داشته باشیم که حتما در این شرایط نامناسب کاغذ تولید کنیم؟

شریعت نژاد با اعلام اینکه واقعیت اسفباری که در کشور داریم، تفاوت قیمت گذاری دولتی با آنچیزی است که در بازار آزاد صورت می گیرد گفت: کارخانه ای که مجبور باشد تولیداتش را تحت نظارت دولت توزیع کند، باید ارزان تر بفروشد و این مساله عاملی محدود کننده و مخل تولید است.

وی با تاکید بر اینکه برای سرمایه گذار جذاب نیست دست به تولید محصولی بزند که قیمت آن را دولت تعیین می کند گفت: بخش خصوصی همواره از اینکه تحت فشار دولت قرار بگیرد، گریزان بوده و کاغذ از آن دسته محصولاتی است که دولت بر قیمت گذاری و توزیع آن اصرار دارد.

عضو کمیسیون کشاورزی مجلس از استقبال بخش خصوصی برای سرمایه گذاری در تولید کاغذ و موانع پیش روی آنها خبر داد و گفت: اکنون برخی افراد وارد مذاکره شده اند که ماشین آلات بروز را وارد و کاغذ تولید کنند، اما موانع زیادی دارند. اکنون کارخانه ای در سلمان شهر راه اندازی شده و ماشین آلات آن را نیز با هزاران مکافات از خارج وارد کرده اند. این فرد رقم بسیار بالایی را برای ساخت کارخانه و ماشین آلات هزینه کرده است. پس از طی همه این موارد این فرد 20 میلیارد تومان تسهیلات برای خرید مواد اولیه و سرمایه در گردش می خواست، اما سالهاست که این فرد کارخانه اش را در منطقه مازندران ساخته تا بتواند خمیرکاغذ را از روسیه وارد و تولید کند که تاکنون اتفاق مبارکی نیفتاده است.

وی افزود: تصور کنید که یک کارخانه از خارج وارد ایران شود و شرط سرمایه گذاری را تامین مواد اولیه از خارج بگذارد. آنگاه با این همه مشکلات در زمینه صادرات، واردات، تحریم و تهدید ارزی، چگونه می تواند کار کند. شریعت نژاد با تاکید بر اینکه امروزه هر کس که می خواهد دست به تولید بزند، باید پشتوانه قوی سیاسی داشته باشد تا دچار مشکلات نشود گفت: اگر بخش خصوصی پشتوانه سیاسی نداشته باشد و نتواند حامی به دست بیاورد، گرفتار می شود.

نماینده تنکابن در مجلس افزود: در فضای فعلی که سرمایه گذاری در ایران پایین و ریسک سرمایه گذاری بالاست، افراد کمتر اقبال به سرمایه گذاری می کنند، به ویژه آنکه بخواهند کالایی را تولید کنند که قیمت گذاری دولتی نیز روی آن باشد.