تفکر«هم سرنوشتی»نیاز امروز جامعه

کد خبر: ۸۷۸۴۱

تاریخ: ۲۶ آبان ۱۳۹۸ - ۱۴:۱۰

حسین خدنگ

روزنامه نگار

واژه "هم سرنوشتی" و تعبیر پشت این عبارت را برای اولین بار در سخنان یک استاد دانشگاه شنیدم وقتی در تحلیل مشکلات پیش آمده در جامعه و تأثیر تورم در رفتارهای اجتماعی، عامل بسیاری از مشکلات اقتصادی و ایجاد موج روانی تورمی در بازار را ناشی از پایان دوران "هم سرنوشتی" در جامعه ایرانی عنوان کرد و از این واژه به عنوان کلید اصلی بازگشت آرامش به جامعه نام برد. هم سرنوشت بودن افراد یک جامعه بی شک یکی از مهمترین عوامل همبستگی در جامعه و درک متقابل افراد از یکدیگر به شمار می رود. قشرهای مختلف یک جامعه وقتی ایمان داشته باشند اتفاق ها و تصمیم گیریهای اقتصادی و اجتماعی و سیاسی به صورتی زنجیروار روی زندگی همه افراد جامعه تأثیر می گذارد بی شک در واکنش ها و تصمیم گیریهای خود به صورت مستقل و جزیره ای عمل نمیکنند. این رفتار پیشتر در دوران انقلاب و جنگ تحمیلی نمود بسیاری در جامعه ایران داشت و سبب شده بود ایرانی ها بتوانند از این اتفاق بزرگ به سلامت بگذرند. در شرایط بد اقتصادی دوران جنگ بروز رفتارهای زیبایی مثل کمک به همسایگان، هوای خانواده های کم درامد در محلات را داشتن، رونق فرهنگ قرض الحسنه و هم سفره بودن خانوادهها با دورهمی های ساده سبب شده بود تا جامعه دشواریها را با کمترین سختی از سر بگذراند. این در حالی بود که کم کم در دهه های هفتاد و دوران بعد از جنگ با پررنگتر شدن فاصله طبقاتی و ظهور طبقه ای تازه از کاسبان تحریم و دلالان و نوکیسه ها پدیده هم سرنوشتی در جامعه از میان رفت و بر خلاف سالهای نه چندان دور دیگر از همبستگی اجتماعی خبری نبود. اگر در دوران جنگ و دهه شصت افزایش قیمت دلار و یا مسکن و گران شدن کالا بر همه افراد جامعه تاثیری تقریباً یکسان داشت در سالهای سازندگی و از اواخر دهه هفتاد به بعد این اتفاقها تنها بر قشر ضعیف تأثیر میگذاشت و طبقه پر درآمد از گران شدن دلار و مسکن و خودرو سود بیشتری میبرد. این روند که نشانه پایان هم سرنوشتی و گسست شدید در جامعه است حالا به پررنگترین شکل خود رسیده و سبب شده تا همانقدر که پایین شهر و طبقه ضعیف از نرخ دلار و قیمت طلا و افزایش اجاره بها زیان میبیند طبقه پردرآمد بیشتر منتفع شده و بر طبل گرانی بیشتر بکوبد. در این شرایط جامعه به جایی رسیده که گران شدن اجاره بها فقرا را فقیرتر و صاحب خانهها را مرفهتر میکند یا گران شدن دلار و تحریم بیماران اگر چه روزگار بیماران را سیاه میکند در سوی دیگر پول بیشتری به حسابهای دلالان و دلاربازان واریز میشود همین هم سبب شده تا دومینوی تورم هیچگاه متوقف نشده و سیاستهای اقتصادی دولت هم به خوبی اجرا نشود. بی شک این روند پیش آمده که نشانه پایان دوران هم سرنوشتی و آغاز بروز اختلافهای طبقاتی چشمگیر در جامعه است شایسته نظام جمهوری اسلامی نیست و باید هر چه سریعتر برای آن راه حلی اندیشیده شود تا بیش از این با جامعه دوپاره و ارزشهایی از دست رفته مواجه نشویم.