در سفر روحانی به توکیو چه گذشت؟

روحانی از روز جمعه در توکیو به سر می برد. یکی از دلایل این سفر گفتگو در مورد تحریم ها علیه تهران بود.

کد خبر: ۹۱۰۴۹

تاریخ: ۳۰ آذر ۱۳۹۸ - ۱۶:۵۰

حسن روحانی روز جمعه وارد توکیو شد و مورد استقبال آبه قرار گرفت. رئیس جمهور کشورمان پس از حضور در کاخ نخست وزیری به گفتگو با آبه پشت درهای بسته نشست و همزمان با در جریان بودن این گفتگو  معاون ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر رییس جمهور در توییتی بر اهمیت مذاکرات خصوصی روحانی - آبه تاکید کرد. این سفر برای مقامات دو کشور از اهمیت زیادی برخوردار بود. آبه و روحانی در سال های اخیر به دفعات با یکدیگر ملاقات داشته اند و روابط دو کشور شایعه های زیادی قبل از رسیدن روحانی به توکیو مطرح بود. بسیاری از ناظران در مورد این سفر گمانه زنی های زیادی داشتند و آن را مرتبط با اختلافات میان ایران و ایالات متحده دانستند.

در دیدار رئیس جمهور و آبه چه گذشت؟

خبرگزاری رسمی ژاپن کیودو اعلام کرد که سران ژاپن و ایران در مذاکرات عصر جمعه خود در توکیو در مورد برجام و اختلاف تهران و واشنگتن در مورد این قرارداد بین‌المللی بحث و رایزنی کردند. خب کیودو نوشت حسن روحانی رئیس جمهوری اسلامی ایران در ابتدای این دیدار به شینزو آبه گفته است توافق هسته ای یک توافق بسیار مهم برای ایران است به همین دلیل ما به شدت، خروج یک طرفه و غیرمنطقی آمریکا از این توافق را محکوم می کنیم.

خود روحانی هم پس از دیدار با نخست وزیر ژاپن در حساب توییتری خود نوشت: در راستای منافع ملی خود از هیچ‌گونه مذاکره و توافقی، روی‌گردان نیستیم. سپس برای شام روحانی و شینزو آبه بر سر میز یلدایی ژاپنی ها نشستند که محمد جواد ظریف وزیرخارجه کشورمان آن را در توئیتر خود شرح داد و نوشت:«نشست پرمحتوا، دوستانه و صریح رئیس‌جمهور روحانی و آبه شینزو نخست‌وزیر ژاپن: تقویت بیشتر همکاری دوجانبه، منطقه‌ای و جهانی. همچنین از میزبانان ژاپنی برای این که یلدا را با ما جشن گرفتند، قدردان هستیم.»

روحانی در دیدار با آبه شینزو به سر وقت موضوع اختلافات با آمریکا رفت و گفت:«خروج یک جانبه آمریکا از تفاهم نامه های بین المللی مثل برجام، امنیت و صلح در جهان را تهدید می کند. تحریمهای آمریکا نوعی تروریسم اقتصادی تلقی می شود و کشورهایی که در راه مقابله با تروریسم فعالیت می کنند باید با این کار آمریکا نیز مقابله کنند. ایران همه تلاش خود را برای حفظ برجام در چارچوب تامین منافع خود انجام داده و خواهد داد و از طرف های دیگر در برجام نیز می خواهیم به تعهدات خودشان عمل کنند.»

روحانی از توکیو به آمریکایی ها چه پیامی داد؟

حسن روحانی همچنین در جمع شماری از مدیران ارشد بخش های سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی ژاپن در توکیو اعلام کرد که درهای ایران به روی دولت و شرکتهای ژاپنی برای مشارکت و سرمایه گذاری در پروژه های بزرگ اقتصادی باز است و ایران و ژاپن به عنوان دو دوست قدیمی، نباید اجازه دهند که کشور ثالثی در روابط دوستانه آنها اخلال ایجاد کند. او آنجا هم پیام هایی را برای طرف آمریکایی فرستاد و گفت:«بی تردید تحریمهای غیرقانونی آمریکا نمی تواند بلندمدت ادامه پیدا کند و آمریکایی ها ناچارند روزی این راه بدون خاصیت و پر از ضرر را رها کنند. طی این سالها ایران ثابت کرده که با منطق و گفت و گو منافع خود را تامین می کند و همیشه معتقد بوده که با منطق مذاکره و افق برد – برد می توان به توافقات موثر و پایدار رسید.»

پیش از اینکه حسن روحانی راهی توکیو شود، این سفر مخالفان و موافقانی در داخل کشور داشت. به ویژه آنکه برخی رسانه های ژاپنی از استقبال ایالات متحده به میانجیگری احتمالی ژاپن و سفر روحانی سخن گفته بودند. از جمله این عکس العمل ها  انتشار شایعه استعفای رئیس جمهوری از مقام خود آن‌هم در آستانه سفر به توکیو بود که به گمانه برخی کارشناسان نمی‌تواند بیرون از دایره تنگ‌نظری‌های ناشی از رقابت‌های کشدار و ملال‌آور جریان‌های رقیب باشد. به نظر می رسید که اعلام رسمی شایعه استعفاء آن هم در این هنگام، معنا و مفهوم ویژه داشته باشد. ماهیت دیدار رئیس جمهوری با نخست وزیر ژاپن و گفت‌وگوهایی که بنابر گزارش منابع خبری ژاپن به پیشنهاد «حسن روحانی» انجام شد، چرایی انتشار این شایعه را روشن می‌کند.

خرداد ماه امسال نخست وزیر ژاپن به همراه پیامی از سوی ترامپ راهی تهران شد تا میانجی شده و از تنش ها میان دو کشور کم کند. تهران در آن زمان از میانجیگری او چندان خوشش نیامد اما حتی بعد از این سفر نافرجام هم نام آبه شینزو به عنوان یکی از میانجیگران در کنار فرانسه و عمان باقی ماند.

برای ایران ژاپن فرصتی استثناست. دو کشور در نود سال گذشته از روابط خوبی با یکدیگر بهره برده اند و هرچند بستگی اقتصادی زیادی مانند آنچه ایران و ژاپن با یکدیگر دارند، وجود ندارد اما احترام متقابل و پیشینه دوستی دو کشور در این راه به کمک خواهد آمد. بدبینی های که در داخل کشور به اروپائی ها و شخص مکرون وجود دارد در مورد آبه شینزو با مشی آرام و منعطفش صدق نمی کند. در کنار اینها ژاپن رابطه نزدیک و خوبی هم با ایالات متحده دارد و حرف آبه شینزو برای امریکایی ها برش خواهد داشت. تهران هر چند که اعلام کرده موضوع گفتگو با آمریکا را در سفر به توکیو در دستور کار ندارد، اما هنوز هم نمی توان سفر روحانی به ژاپن را در راستای یک سفر معمول و دیدار دوجانبه در نظر گرفت.

منبع: خبر آنلاین