مدیر عامل چادرملو :

مواد اولیه مازاد بر مصرف داخلی، باید بدون وضع عوارض صادرشود

گفت و گوی با مهندس محمود نوریان: مدیر عامل شرکت معدنی و صنعتی چادرملو با اخبار فلزات صورت گرفته که در ذیل می خوانید.

کد خبر: ۹۸۶۶۴

تاریخ: ۰۹ اسفند ۱۳۹۸ - ۱۶:۳۳

به گزارش پایگاه خبری تجارت آنلاین، در این گفت و گوی پرسیده شد. آقای مهندس نوریان شرکت معدنی و صنعتی چادرملو تا چه میزان به تولید محصولات نهایی (بجای نیمه نهایی) حرکت کرده است . چه چشم اندازی را برای این مهم پیش بینی میکنید؟
- با اتمام طرح اولیه تجهیز معدن و احداث کارخانه فرآوری با سه خط تولید کنسانتره سنگ آهن و شروع راه اندازی وتولید محصول ، شرکت اهداف خود را در سه برنامه کوتاه مدت ، میان مدت و بلند مدت دنبال کرد.
در برنامه اول، رفع نواقص و مشکلات خطوط تولید و انجام اصلاحات جهت حصول به ظرفیت اسمی (5/4 میلیون تن) بود که پس از تحقق آن ، بازنگری در فن آوری تولید و انجام تغییرات و Modificationجهت افزایش ظرفیت تولید از طریق بهره وری اجرا شد، بنحویکه ظرفیت عملی سه خط تا 3/6 میلیون تن افزایش یعنی 40 درصد بیشتر از ظرفیت اسمی تحقق یافت.
درهمین این برنامه تولید سنگ آهن های دانه بندی را بعنوان محصول جانبی با ظرفیت تولید 800 هزارتن به 5/1 میلیون تن افزایش دادیم .
یکی دیگر از اهداف تعیین شده در برنامه میان مدت ، طرح احداث خط چهارم تولید کنسانتره بود که با توجه به تجربه و تخصص نیروهای شرکت که از اجرای طرح اول کسب نموده بودند طی یک برنامه زمانبندی شده کمتر از پیش بینی کنسرسیوم طرف قرارداد، طرح اجراء و راه اندازی گردید.
مهم ترین طرحی که در این برنامه اجراء گردید و هدف آن ارزش افزوده در ماده معدنی بود.
احداث کارخانه گندله سازی اردکان به ظرفیت سالیانه 4/3 میلیون تن بود که برای اولین بار یک شرکت معدنی درکشور موفق به انجام آن شد که قسمتی از کنسانتره سنگ آهن تولیدی تبدیل به گندله مورد مصرف صنایع فولاد گردید. متعاقباً طرح افزایش ظرفیت تولید بمقدار 600 هزارتن و کلاً 4 میلیون تن اجراء گردید.
در این برنامه خط پنجم تولید کنسانتره سنگ آهن هم اجراءگردید، بنحویکه ظرفیت عملی تولید در پنج خط کارخانه فرآوری از ظرفیت اسمی 5/7 میلیون تن به میزان 5/10 میلیون تن افزایش یافت به عبارتی 40% بر ظرفیت تولید کنسانتره افزوده شد .
در برنامه بلند مدت: اهداف شرکت فراتر از تولید کنسانتره سنگ آهن و گندله بود در این برنامه تولید فولاد را بمنظور تحقق سهمی از برنامه های مربوط به تولید 55 میلیون تن فولاد در کشور در افق 1404 و همچنین ایجاد ارزش افزوده بیشتر در ماده معدنی و سوددهی شرکت را به مورد اجراء گذاشتیم .
لذا مطالعات فنی و اقتصادی لازم جهت احداث کارخانه فولاد به ظرفیت تولید سالیانه 3/1 میلیون تن و کارخانه احیاء مستقیم (تولید آهن اسفنجی) به ظرفیت 55/1 میلیون تن و یک کارخانه نورد میله گرد به ظرفیت 450 هزار تن در برنامه های شرکت قرار گرفت و کلاً اجراء و در حال تولید می باشند.
مسأله مهمی که در اجرای طرح های فوق مورد توجه خاص شرکت قرار گرفت اجرای طرح های زیربنائی و تأمین آب و برق زمان بهره برداری بود که در این زمینه احداث نیروگاه 500 مگاواتی در مجتمع صنعتی چادرملو ، احداث تصفیه خانه فاضلاب اردکان و انتقال آب به مجتمع مزبور بمقدار سالیانه 9/2 میلیون مترمکعب و احداث تصفیه خانه دشت سپیدان و انتقال آب به مجتمع معدنی چادرملو سالیانه بمقدار 38/4 میلیون مترمکعب بوده است که کلاً اجراء و در حال بهره برداری می باشد.
خلاصه آنکه شرکت بعنوان اولین شرکت معدنی میباشد که زنجیره تولید از استخراج سنگ آهن خام تا تولید محصول میله گرد را اجراء و تکمیل نموده است.

ممکنه بفرمائید برنامه شرکت برای سال 1399 چیست ؟
1- استخراج باطله 46 میلیون تن
2- استخراج سنگ آهن 15 میلیون تن
3- تولید کنسانتره سنگ آهن 5/9 میلیون تن
4- تولید کنسانتره سنگ آهن دانه بندی 500 هزار تن
5- تولید گندله 7/3 میلیون تن
6- تولید آهن اسفنجی 5/1 میلیون تن
7- تولید شمش فولاد 1 میلیون تن

تأمین مالی طرح های توسعه چگونه انجام شده است؟
کلیه طرح های شرکت از محل منابع داخلی بوده است که شامل آورده سهامداران (افزایش سرمایه ) واخذ تسهیلات از سیستم بانکی کشور می باشد . شرکت به نرخ تاریخی تاکنون مبلغ 48500 میلیارد ريال بطور مستقیم در اجرای طرح ها و مبلغ 26513 میلیارد ريال بصورت مشارکت و خرید سهام سایر شرکت های تولیدی و کلاً مبلغ 75000 میلیارد ريال سرمایه گذاری نموده است که نتایج حاصله و ظرفیت های ایجاد شده به این شرح است.
الف : طرح های تولیدی
1- تولیدکنسانتره سنگ آهن 10,500,000 تن
2- تولید سنگ آهن دانه بندی(کارخانه پیمانکار) 1,500,000 تا 1,200,000 تن
3- تولید گندله 4,000,000 تن
4- تولید آهن اسفنجی شرکت 1,550,000 تن
5- تولید آهن اسفنجی فولاد غدیر ایرانیان 800,000 تن
6- تولید آهن اسفنجی فولاد ارفع 800,000 تن
7- تولید شمش فولاد شرکت 1,300,000 تن
8- تولید شمش فولادارفع 800,000 تن
9- تولید شمش فولاد شاهرود 100,000 تن
10- طرح در دست اجراء تولید فولاد سرمدابرکوه 600,000 تن
11- نورد میلگرد سرمدابرکوه 450,000 تن
12- نورد میلگرد فولاد شاهرود 200,000 تن
ب : طرح های زیر بنائی در ارتباط با تولیدات
1- احداث نیروگاه سیکل ترکیبی به ظرفیت 500 مگاوات
2- تأسیسات تصفیه خانه فاضلاب اردکان با 2,900,000 متر مکعب در سال
3- تأسیسات تصفیه خانه آب دشت سپیدان چادرملو با 4,380,000 متر مکعب در سال
4- احداث خط انتقال برق رسانی از یزد به مجتمع معدنی چادرملو 180 کیلومتر
5- احداث راه های اصلی از دوراهی ساغند به چادرملو و بهاباد حدود 125 کیلومتر

آیا امکان استفاده از جذب سرمایه خارجی در شرایط تحریم وجود دارد؟
- شرکت در گذشته امکان دریافت فاینانس خارجی (ژاپن) برای هزینه های احداث کارخانه گندله سازی جدید با ظرفیت 4 میلیون تن درسال و همچنین امکان استفاده از تسهیلات بانک ایران و اروپا برای تأمین نقدینگی مورد نیاز خرید ماشین آلات و تجهیزات بخش خارجی احداث کارخانه نورد را دنبال نمود، لیکن محدودیت های ناشی از اعمال تحریم های آمریکا علیه ایران تلاش های گذشته را فعلا ً با وقفه مواجه نموده است.
طرح های در دست اجراء و برنامه های آتی چادرملو چیست ؟
- مهمترین طرح در دست اجرای شرکت ، اکتشاف ، تجهیز و بهره برداری از آنومالی D19 با پیش بینی سرمایه گذاری به مبلغ 19000 میلیارد ريال می باشد.
طرح دیگر در دست اجراء، احداث یک واحد نیروگاه خورشیدی 10 مگاواتی در جوار نیروگاه سیکل ترکیبی در مجتمع صنعتی چادرملو می باشد.
سرمایه گذاری در این طرح 1000 میلیارد ريال می باشد. طرح در اوائل سال آینده راه اندازی می گردد.
2 طرح احداث کارخانه گندله سازی جدید به ظرفیت تولید سالیانه 4 میلیون تن با پیش بینی سرمایه گذاری 21 هزار میلیارد ريال و احداث کارخانه های نورد به ظرفیت 1/1 میلیون تن در سال با سرمایه گذاری 11 هزار و 700 میلیارد ريال در مجتمع صنعتی چادرملو در دستور کار شرکت و برنامه های آتی می باشد.

سوال :دانش و توانمندی صنعت سنگ آهن شرکت در مقایسه با سایر کشورهای صاحب این صنعت را چگونه ارزیابی می کنید؟
- در خصوص وضعيت تكنولوژي بخش معدن و مقايسه آن با تكنولوژي موجود در سطح كشور و جهان باید گفت : ماشين آلات و تجهيزات در معدن سنگ آهن چادرملو: در حال حاضر از پيشرفته ترين ماشين آلات و تجهيزات معدني روز جهان است.
در كليه فعاليت هاي معدني شامل طراحي هاي معدن، باطله برداري، استخراج سنگ آهن، جابجائي مواد، تكنولوژي ديواره گودال معدن و كنترلهاي كيفي و كمي استخراج سنگ آهن از آخرين فن آوريهاي روز جهان و مناسبترين و پيشرفته ترين نرم افزارها استفاده مي شود.
همچنین اجراي روش انفجارهاي كنترل شده (Presplit) از متداول ترين روشهاي انفجار كنترل شده در جهان مي باشد. شركت معدني و صنعتي چادرملو با خريد دو دستگاه دريل Titon 600 و طراحي دقيق در مهندسي حفاري و خرج گذاري بلوك هاي ديواره هاي نهائي معدن، اولين مجتمع معدني در ايران مي باشد كه تجربه اجراي ديواره هاي سالم و دقيق مطابق با طرح را به دست آورده، ضمناً اين تكنولوژي همگام با ساير معادن بزرگ جهان بوده و كارشناسان ساير معادن كشور از اين فن آوري بازديد کردند تا در معادن خود آن را اجراء نمايند.
ما با نصب ابزار در لايه هاي سطحي و زير سطحي ديواره هاي نهائي معدن و برداشت مستمر روزانه اطلاعات، رفتار نگاري كليه ديواره ها توسط كارشناسان متخصص مونيتورينگ ثبت و كنترل مي گردد. اين عمليات به ندرت در معادن جهان انجام و در ايران فقط در معدن سنگ آهن چادرملو اجراء مي گردد.
نصب و راه اندازی سامانه معدن کاری هوشمند (Dispatching- Monitoring) در سال 1394 که توسط یک شرکت سازنده داخلی و هوش و خلاقیت دانشجویان دانشگاه یزد طراحی و ساخته شد از اقدامات بسیار مهم و ارزشمند چادرملو بوده . با بهره برداری از این سیستم به توانمندی های اثربخش در عملیاتی معدنی دست یافتیم که می توان به :
1- افزایش راندمان استخراج مواد معدنی (باطله و سنگ آهن).
2- افزایش ایمنی.
3- کنترل سرعت ماشین آلات و تجهیزات معدنی.
4- اعلام سرویس های ادواری ماشین آلات و تجهیزات معدنی.
5- سرویس شماری ماشین آلات (تعداد بارگیری و تعداد حمل).
6- برنامه ریزی و مشخص نمودن موقعیت ماشین آلات (دامپتراک و شاول).
7- برنامه ریزی و جلوگیری از بروز اشتباه در بارگیری و تخلیه (باطله، سنگ آهن).
8- کنترل مسیر حرکت تراک ها با توجه به نوع بار.
9- بررسی کیفیت ناهمواریهای جاده ها، کیفیت آب پاش مسیرها.
10- کنترل بار سنگ شکن.
11- پایش عملیات معدن با استفاده از دوربین.
12- تسریع اطلاع رسانی.
13- ارائه گزارش ها – گزارش مدیریتی- گزارش استاندارد- گزارش عملکرد راننده- اپراتور، گزارش کارکرد ماشین آلات، گزارش بلوک- افق و سایر گزارشها اشاره کرد .
لطفاً در خصوص وضعيت تكنولوژي كارخانه فرآوري و مقايسه آن با تكنولوژي جهان توضیحاتی بفرمائید؟
اصولاً فرآوري سنگ آهن و جدايش آهن از ساير مواد، در جهان يك روش مشخص مي باشد و عمدتاً شامل خردايش (رساندن مواد به درجه آزادي مطلوب) و جدايش توسط جداكننده هاي مغناطيسي دائم، موقت و فلوتاسيون مي باشد.
تكنولوژي و تجهيزات كارخانه كانه آرائي چادرملو بر اساس نياز فرآيند و استفاده از آخرين فن‌آوري و تكنولوژي ها انتخاب و در حال حاضر با تكنولوژي روز دنيا قابل مقايسه و بعنوان بزرگترين و مدرن ترين كارخانه فرآوري سنگ آهن در سطح كشور محسوب می شود.
كارخانه فرآوري چادرملو پس از انجام عمليات خردايش (سنگ شكن و آسياي خود شكن) از دو روش تكنولوژي روز جهان برخوردار است.
1- جدا كننده هاي مغناطيسي براي پر عيار سازي سنگ آهن مگنتيت.
2- سيستم فلوتاسيون جهت پرعيار سازي سنگ آهن هماتيت و آپاتيت.
به نظر شما موضوع عوارض صادراتی برای سنگ آهن نیازمند چه اصلاحاتی است؟ آیا اصولاً تعریف مشخصی از مقوله خام فروشی در کشور وجود دارد؟
- از نظر تولید کنندگان سنگ آهن ، خام فروشی یعنی صادرات سنگ آهن خام استخراجی از معدن که در کل کشور تاکنون چنین کاری صورت نگرفته است. سنگ آهن جهت مصرف در صنایع فولاد عمدتاً به روش کوره بلند و احیاء مستقیم به ترتیب به صورت دانه بندی شده در اندازه های 10-0 میلیمتر (Fine Ore) و 25-10 میلیمتر (Lump Ore )، پرعیار سازی بصورت پودر کنسانتره سنگ آهن قابل تبدیل به گندله (Pellet Feed) تولید و به بازار عرضه میگردد.
در ایران بیش از 85 درصد صنایع فولاد به روش احیاء مستقیم بوده که مصرف کننده کنسانتره سنگ آهن با عیار (Fe) بیش از 67 درصد میباشد.
تنها مصرف کننده سنگ آهن دانه بندی ذوب آهن اصفهان است.
از طرفی تولیدکنندگان کنسانتره سنگ آهن حدود 10 شرکت بزرگ هستند که 85 درصد تولیدات کشور توسط آن ها صورت می پذیرد نا گفته نماند صادرات کنسانتره سنگ آهن بعلت نیاز صنایع فولاد داخل کشور نداریم.
لیکن تولید کنندگان سنگ آهن دانه بندی که معادن کوچک را دارند طبق آمارها از تعداد 206 معدن فعال در تیرماه به 123 معدن در مهرماه کاهش یافته و تولیدات آنها مازاد بر مصرف داخلی می باشد ، این تولیدکنندگان دو راه پیش رو دارند یا میبایست محصول خود را صادر نمایند تا قادر به ادامه تولید و اشتغال زائی باشد و یا معادن را تعطیل نمایند. راه سومی هم وجود دارد که سرمایه گذاران (دولت یا بخش خصوصی) کارخانه فرآوری احداث و سنگ آهن را از معادن خریداری و محصولات با عیار مناسب تولید و عرضه نمایند. که آن هم بعلت پراکندگی این معادن در کل کشور و توجیه پذیر نبودن طرح از طرف سرمایه گذاران مورد استقبال قرار نمی گیرد. البته قرار است این اقدام با تشکیل کنسرسیوم هایی عملی شود .
بطور کلی ، ما موافق صادرات مواد اولیه نیستیم لیکن اگر موجودی مازاد بر مصرف داخلی داشتیم بهتراست بدون وضع عوارض آن را صادر کنیم تا ضمن ارز آوری و اجرای طرح های توسعه، از تعطیلی و توقف تولید معادن و بیکاری ( باتوجه به اینکه عمده معادن درمناطق دورافتاده می باشد) جلوگیری نمائیم.
به نظر شما درمورد صنعت سنگ آهن کشور تا چه میزان در خصوص تولید، عرضه ، تقاضا، تأمین مواد اولیه و مصرف داخلی و جهانی آینده نگری در کشور صورت گرفته و میگیرد؟
- براساس اطلاعات و آمارهای اعلام شده در طرح جامع فولاد جهت تحقق 55 میلیون تن فولاد در افق 1404 نیاز به حدود 80 میلیون تن کنسانتره سنگ آهن داریم. ظرفیت تولید تا پایان سال 1398 بمقدار 59 میلیون تن بوده . از طرفی برآوردهای انجام شده نشان می دهد که در افق 1404 میبایست 162 میلیون تن سنگ آهن خام استخراج شود در صورتیکه درسال 1397 مقدار استخراج سنگ آهن 87 میلیون تن و درسال جاری حدود 93 میلیون تن بوده .
ذخائر زمین شناسی سنگ آهن در ایران حدود 5 میلیارد تن محاسبه و ذخیره قطعی آمارهای اعلام شده متفاوت و بین 5/2 تا 3/3 میلیارد تن میباشد.
لذا چنانچه ذخائر جدیدی کشف نگردد تأمین سنگ آهن صنایع فولاد تا پس از 1404 کمتر از 2 دهه خواهد بود.
البته با فرض آنکه 80 درصد از ظرفیت 55 میلیون تنی فولاد تولید نماییم (این ضریب در جهان در سال 2018 حدود 5/76 درصد بوده است)، سنگ آهن خام مورد نیاز بمقدار 130 میلیون تن و با فرض رشد سالیانه 5/1 درصد ذخائر قطعی کشور، طی سالهای آتی مشکل تأمین سنگ آهن نداریم .
لیکن درهر صورت توجه به امر اکتشافات و استمرار آن با حمایت های دولت و بخش خصوصی میبایست در سرلوحه برنامه های کشور قرار گیرد. با توجه به اینکه مزیت اصلی زنجیره تولید فولاد در کشور، وجود ماده اولیه اصلی مصرفی آنها یعنی سنگ آهن میباشد و با توجه به پراکندگی کارخانه های فولاد در کشور و مسائل حمل و نقل ریلی نمی بایست روی واردات سنگ آهن تمرکز کنیم.
البته احداث واحدهای فولاد سازی جدید در سواحل جنوبی کشور که هدف اصلی از اجرای آنها صادرات محصولات تولیدی است در دستور کار شرکت ها بزرگ از جمله چادرملو است . که یکی از این طرح ها در بندر چابهار است و تأمین سنگ آهن آن هم از کشور استرالیا در نظر گرفته شده است .
پیشنهاد تولیدکنندگان سنگ آهن آنست که دولت در مسائل مربوط به شرکتهای خصوصی سنگ آهن و تولید کنندگان معادن کوچک از قبیل قیمت گذاری ، سهمیه بندی ، عوارض صادارتی دخالت نکند. ما قادر هستیم با فولاد سازان توافق کنیم نه اینکه دولت برای بخش خصوصی مبنای قیمت تعیین کند، قیمت ها را آزاد نماید، ما خودمان بازار داخل و صادارت را درکنار هم حفظ می نمائیم و نیازی به وضع عوارض صادراتی نمی باشد.
هم اکنون 2 شرکت معدنی و صنعتی چادرملو وگل گهر حدود 54 درصد کنسانتره سنگ آهن کشور را تولید می نمایند و اولویت اول آنها تأمین کنسانتره مصرفی گندله سازیهای کشور میباشد.
این 2 شرکت که در دهه 1370 خصوصی گردیدند بدون اتکاء به دولت و بودجه های عمرانی طرح های افزایش تولید و توسعه خود را اجراء نمودند ، لیکن در سالهای اخیر با مسائل مربوط به قیمت گذاری و بهره مالکانه ، مواجه میباشند.
در حال حاضر طبق آمارهای مسئولین کشور بخش معدن سهم ناچیزی از تولید ناخالص ملی را به خود اختصاص داده است.
زیرا بخش خصوصی واقعی و توانمند درحوزه فعالیت های معدنی شکل نگرفته است.
در رابطه با وضعیت جهانی سنگ آهن براساس آمارهای کسب شده ذخیره قطعی بمقدار 350 میلیارد تن و قابل استخراج فعلی 174 میلیارد تن برآورد گردیده است.
تولید فولاد جهان در سال 2018 بمقدار 1809 میلیون تن و مصرف سنگ آهن بمقدار 2130 میلیون تن و تولید فولاد درسال 2019 بمقدار 1848 میلیون تن و مقدار مصرف سنگ آهن 2180 میلیون تن بوده است. کارشناسان جهانی اعتقاد دارند که علیرغم افزایش سالیانه تولید فولاد حداقل تا 100 سال آینده مشکل تأمین سنگ آهن فولادسازن وجود ندارد.
بزرگترین تولید کننده سنگ آهن در سال 2018 کشور استرالیا با 900 میلیون تن و برزیل با 490 میلیون تن حدود 56 درصد تولید جهان را دارا می باشند.
کشور ایران در ردیف 11 تولید کنندگان جهان بوده است.
کشور استرالیا با صادرات 840 میلیون تن و برزیل با صادرات 394 میلیون تن کلاً بمقدار 1234 میلیون تن، بزرگترین صادر کنندگان جهان و کشور چین با واردات 1064 میلیون تن (حدود 80 درصد واردات کل جهان)بزرگترین واردکننده می باشد.