خیلی دور، خیلی نزدیک

کد خبر: ۹۹۹۹۹

تاریخ: ۲۱ اسفند ۱۳۹۸ - ۱۳:۴۸

مسعود یوسفی

روزنامه نگار

سقوط کم سابقه قیمت نفت در روزهای اخیر یک بار دیگر ضرورت رهایی از اقتصاد نفتی را آشکار ساخت؛ ایده ای که هنوز در حد شعار باقی مانده است و هیچ گام عملی و راهبرد مشخصی برای آن وجود ندارد. پیش از تشدید تحریم ها همه جا صحبت از این بود که تحریم ها را پشت سر می گذاریم و از شرایط دشوار تحریم عبور می کنیم... یکی از این حوزه ها بخش نفت بود که از وزیر گرفته تا سایر مدیران نفتی و نمایندگان مجلس و بقیه مسئولان و کارگزاران شعارهای دهان پرکن بسیاری در این مورد سر می دادند و مدعی بودند که فروش نفت به صفر نخواهد رسید. حالا و پس از قریب دو سال وزیر نفت مصاحبه می کند و می گوید باید به خاطر این تحریم ها از آمریکا به دادگاه های بین المللی شکایت ببریم. ممکن است گفته شود فروش نفت به صفر نرسیده است و ما میلیاردها دلار نزد مشتریان نفتی طلب داریم اما نمی توانیم از این همه طلب و پول استفاده کنیم. در این صورت باید پاسخ داد وقتی که پول داریم و نمی توانیم از آن پول استفاده کنیم با نداشتن پول هیچ تفاوتی ندارد و این یعنی همان صفر شدن فروش نفت. اگر ما به غیر از نفت که بند ناف اقتصادمان به آن بسته شده در سایر عرصه های اقتصادی هم حرفی برای گفتن داشتیم آن وقت تحریم اقتصاد ما برای آمریکای لامروت و هم دستان او به مراتب مشکل تر می بود و ما قابلیت مانور بیشتر و ظرفیت افزونتری برای درآمدزایی و صادرات غیرنفتی و ارزآوری داشتیم و بودجه کشور و خرج و دخل دولت و معاش قشرهای کم درآمد تا این حد شکننده و نگران کننده نمی توانست باشد که حالا ناتوانی مان را به زبان بیاوریم و بگوییم که می خواهیم از آمریکا به دادگاه های بین المللی شکایت کنیم. این سخن از یک نوع درماندگی و ناتوانی حکایت دارد که چاره در قوی کردن اقتصاد است و برای قوی کردن اقتصاد بایستی از حد شعار فراتر رفت و گام های عملی برداشت. البته خطاست که در این خصوص فقط دولت را مقصر بدانیم اگر این طور باشد باید همه دولت های پیش از دولت مستقر را هم مقصر بدانیم چرا که هیچ کدام توفیقی در این مورد به دست نیاوردهاند. پس حاکمیت و در ذیل آن قوه های مجریه، مقننه و قضاییه و سایر کانون های تصمیم ساز و تصمیم گیرنده در خصوص رهایی اقتصاد از وابستگی صرف به نفت هماهنگ و همگام اقدام کنند و این ایده قدیمی را که حالا به یک رویای دست نیافتنی تبدیل شده و در عین حال به دلیل سقوط کم سابقه بهای نفت دست یافتنی تر از گذشته شده است اجرایی و پیاده سازی کنند.