اثر منفی تنشهای سیاسی در بورس
مصطفی صفاری
کارشناس بازار سرمایه
ما در اقتصاد به یکسری از شاخصهای مهم مواجه هستیم که به نوعی میتوانند چشمانداز آتی را نشان دهند. به زبان سادهتر اگر این شاخصها در وضعیت خوبی قرار بگیرند به معنای احتمال بالاتر تداوم ثبات است و اگر این شاخصها دچار یک وضعیت نامناسب شوند، به معنای چشمانداز مبهم است.
شاخص کل بازار سرمایه از جمله این شاخصها است که تا حدود زیادی متاثر از تنشها و حساسیتهای سیاسی هم قرار میگیرد.تک نرخی کردن ارز به سرعت باعث بهبود و رشد شاخصهای بازار سهام شد زیرا تحت تاثیر این اقدام، شاخص شرکتها و بنگاههای صادرات محور مثبت شد و رشد این شرکتها به رشد کل شاخص بورس منجر شد. به همین دلیل تا ۱۸ دی ماه بورس به بالاترین شاخص تجربه شده خود دست یافت.به هر روی پس از این اقدام، دوباره شاهد افزایش تنشها و شوکهای سیاسی ناشی از افزایش تنشها بودهایم که به سرعت تبعات آن در شاخص کل بورس مشخص شد. تنشهای سیاسی هر چند اثراتشان کوتاه مدت است اما به هر روی تاثیر بزرگی بر شاخصها خواهند گذاشت البته به شرطی که این تنشها تبدیل به یک شوک اقتصادی ناشی از بمباران و تخریب زیرساختهای کشور نشود زیرا در این صورت شوک سیاسی به شوک اقتصادی تبدیل میشود. شوکهای اقتصادی در کوتاه مدت رفع نمیشوند و لااقل یکی دو سال برای تخلیه اثرات آن باید زمان بگذرد.
اگر ابر تیره درگیریهای نظامی و منطقهای از بالای سر کشورمان رفع شود، به سرعت بازار سرمایه با رشد مواجه خواهد شد. همانطوری که وقتی تنشهای میان ایران و ایالات متحده به سطح فعلی نرسیده بود، بازار با رشدهای کمتر دیده شده مواجه شد، اگر باز هم وضعیت نرمال حاکم شود، بازار یکسره سبز پوش خواهد شد ولی باید تا آن زمان صبر کرد.ارز یکی دیگر از شاخصهایی است که در کنار بورس، از وضعیت سیاسی هم خبر میدهند چرا که هر شوک سیاسی به سرعت خود را در قیمت ارز نشان میدهد. در مقابل قیمت طلا بیشتر تحت تاثیر امور جهانی و اقدامات دولتهای بزرگ، در این مقطع دولت ترامپ قرار میگیرد. کما اینکه با تغییر رییس فدرال رزرو و تغییراتی که در نرخ بهره رقم خورد، در سطح جهانی هم نرخ طلا کاهنده شد.با این همه فراموش نکنیم تنها نرخ طلا و نقره در سطح جهانی کاهنده بود و نرخ نفت کاهش نیافت زیرا قیمت نفت در پی چالشها و تنشها در منطقه خاورمیانه رو به افزایش گذاشته و تا زمانی که این تنشها کاهش نیابد بعید است تغییر چشمگیری به شکل کاهنده مشاهده کنیم. در گذشته هم هرگاه درگیریها و سطح تنش در خاورمیانه بالا میرفت بازار جهانی نفت به سرعت متاثر میشد.
در هر حال هیچ اقتصادی به اندازه ایالات متحده بر بازار جهانی تاثیر ندارد و همانطوری که قبلا هم گفتم اقدامات این کشور به سرعت بازارهای مختلف را دستخوش یا کاهش میکند.
در این میان باید حواسمان باشد که در هفتههای گذشته ارزش دلار آمریکا در مقابل دیگر ارزهای معتبر حدود ۱۰ درصد ریزش داشته و برخی کشورها در حال خرید طلا هستند و دلار را کنار گذاشتهاند مانند هند و این روند در ادامه بر عملکرد اقتصاد امریکا میتواند موثر باشد.بازار ارز و ارزش پول ملی رابطه مستقیم با تنشهای بینالمللی و منطقهای دارند و تا زمانی که این تنشها ادامه دارند روند افزایشی این شاخصها هم متوقف نخواهند شد. اگر این اتفاق نیافتد نباید انتظار کاهش قیمتها را داشته باشیم ولی اگر فشار سیاسی و نظامی رفع شود، میتوانیم منتظر کاهش قیمتها تا اندازهای باشیم.من فکر میکنم اگر مساله خارجی حل شود و این تنش به نحوی مدیریت شود که به زیرساختهای اقتصادی کشور آسیب نزند، دوباره بورس سبز پوش میشود. به زبانی دیگر، اگر تنشهای فعلی حل و فصل شوند، شب عید شاخص بورس از ۵ میلیون هم عبور خواهد کرد. بازار سرمایه در کشور ما معطل ابرهای تیرهای مانده که اگر کنار بروند، وضعیت بازار یکسره دگرگون خواهد شد.
