گروه سیاسی: حضرت آیت الله خامنه ای دیروز سه شنبه در اولین دیدار رئیس جمهور و دولت چهاردهم، با شکرگذاری تشکیل سریع دولت با همت رئیس جمهور و کمک ارزنده مجلس، نکات مهمی را همچون رعایت اولویتهای فوری از جمله تورم و گرانی، چگونگی انتخاب مدیران و همکاران، حضور در میان متن مردم، ضرورت حکمرانی قانونمند در فضای مجازی و توجه به تولید به عنوان کلید حل مشکلات اقتصادی، بیان کردند.
به گزارش «تجارت»؛ ایشان با تمجید و تکریمِ حرکت پرشکوه اربعینی مردم، هفته دولت را تبریک گفتند و با گرامیداشت یاد شهیدان رجایی و باهنر و همچنین شهید رئیسی و همراهانش، ابراز امیدواری کردند هفته دولت در همه سالهای طولانی خدمت دولت چهاردهم، هفته امید و مژده و گزارشهای شادیبخش باشد. ایشان تشکیل به موقع دولت را لطف پروردگار و نعمتی بزرگ خواندند و از همه کسانیکه بعد از حادثه تلخ شهادت آقای رئیسی و همراهانش به اداره عادی کشور و برگزاری انتخاباتی امن و سالم کمک کردند -از جمله دستاندرکاران دولت قبل، رسانه ملی و دیگر دستگاهها- تشکر کردند.
به رئیسجمهور درباره کابینه مشورت دادم
رهبر انقلاب در بیان چگونگی مشورت رئیس جمهور با ایشان درباره کابینه گفتند: بنده تعدادی را که میشناختم و یا در مورد صلاحیت آنها از منابع مورد وثوق مطمئن شده بودم، تأیید و بر برخی اسامی تأکید کردم اما درباره تعداد بیشتری که نمیشناختم گفتم نظری ندارم که ایشان توانست مجلس را قانع کند و برای همه رای اعتماد بگیرد. ایشان افزودند: امروز همه وزیران محترمی که مورد اعتماد رئیس جمهور و مجلس قرار گرفتهاند، مقامات عالیرتبه کشورند و وظیفه همه، حمایت و کمک برای موفقیت آنهاست.
فرصت اندک است؛ تلاش مضاعف داشته باشید
حضرت آیتالله خامنهای در اولین نکته خطاب به دولت جدید، فرصت خدمت به مردم و تلاش برای پیشرفت کشور را نعمت بزرگ الهی برشمردند و افزودند: این امانت خدا و مردم را قدرشناسی کنید و بدانید فرصت ۴ سال خدمت به سرعت برق و باد میگذرد؛ البته در همین مدت هم میتوان کارهای بزرگی کرد. همچنانکه امیرکبیر در مدت ۳ سال کارهای بزرگی انجام داد و رئیسی عزیز هم در حدود ۳ سال خدمت برخی پایهگذاریهای خوبی انجام داد که انشاءالله ثمره آن به کشور خواهد رسید. رهبر انقلاب اسلامی در دومین نکته،شناخت داشته و ظرفیتها را شرط کارآمدی دولت دانستند و گفتند مثالهای زیادی وجود دارد که در گذشته برخی مسئولان، استعدادها و ظرفیتهای داخلی را نشناختند یا باور نداشتند و از این جهت ضررهایی به کشور وارد شد. ایشان ظرفیتهای طبیعی و فراوان و ارزشمند، موقعیت جغرافیایی، قرار گرفتن میان چهارراه شمال و جنوب و غرب و شرق جهان و سواحل طولانی را از جمله ظرفیتهای مادی خواندند و افزودند: ایمان مذهبی و سیاسی مردم و استعدادهای انسانی و میلیونها جوان تحصیلکرده، ثروت بیبدیلی است که اگر آنها را بشناسیم و از فکر و نیرویشان استفاده کنیم، بسیاری از مشکلات حل میشود. حضرت آیتالله خامنهای ملت ایران را دارای ظرفیت نابغهسازی خواندند و با اشاره به نامدارانی چون خواجه نصیرالدین طوسی، ابن سینا، ملاصدرا و زکریا رازی گفتند: اینها نشانه ظرفیت بیکرانِ پروازِ فکری ملت ایران است و اکنون نیز میتوانیم از جوانان با استعداد کشور، نابغه پرورش دهیم. رهبر انقلاب، ظرفیتهای سیاسی، عمق راهبردی و قدرت منطقهای را از دیگر ظرفیتهای ایران برشمردند و افزودند: تجربههای مثبت و منفی ۴۵ سال اخیر نیز جزو ارزندهترین نکات است که باید مورد توجه قرار گیرد.
از پتانسیل جوانان بهره گرفته شود
تبیین نکات ضروری در انتخاب همکاران دولت جدید، سومین نکته سخنان رهبری در این دیدار بود. ایشان گفتند: همکاران جوان، مومن، انقلابی، متعهد و پرانگیزه را انتخاب کنید تا گرهها را باز کنند و با پرورش آنها در مدیریتهای ردههای مختلف از پایین، بتدریج نسلی از مدیران برجسته و پرانگیزه برای فردای کشور شکل گیرد. رهبر انقلاب به رئیس جمهور توصیه کردند: صد جوان با این خصوصیات را بکار گیرید و در پایان دولت، صد مدیر قوی و آماده تحویل دهید که این کار بسیار بزرگی خواهد بود؛ البته شهید رئیسی هم در این زمینه توفیقاتی داشتند.
ایشان در نکته بعدی با اشاره به اشارات رئیس جمهور به موضوع کارشناسان، تأکید کردند: درباره استفاده از کارشناسان عقیده راسخ دارم؛ چرا که این کار ضمن پیشبرد کشور و رضایت مردم، حکمرانی را خردمندانه و اندیشهورزانه میکند و از دایره کار محفلی، رفاقتی و توصیهای نجات میدهد. رهبر انقلاب در عین حال تأکید کردند: در استفاده از کارشناسان باید مراقب بود که تهنشینهای ذهنی غلط در لباس و ادبیات کارشناسی خود را تحمیل نکند. ایشان با استناد به فرمایش امیرمومنان(ع) افزودند: در مشورت و خواستن نظر کارشناسی نباید با بخیل، ترسو و حریص مشورت کرد؛ چرا که خلقیات رفتاری آنها در رای کارشناسی و مشورتهایشان اثر میگذارد و مشکل ایجاد میکند. حضرت آیتالله خامنهای، ایمان، صداقت، شناخت و اعتقاد به توانمندیهای داخلی و ملی را ویژگیهای ضروری کارشناس مفید برشمردند و گفتند: کارشناسی که به دنبال نسخههای نسخشده و قدیمی و بیاعتبار خارجی است، هیچ فایدهای ندارد.
رهبر انقلاب در توصیهای دیگر مسئولان دولت را به حضور در بین مردم سفارش کردند و گفتند: به این حرفها که اگر سفر استانی کردید بگویند پوپولیسم و عوامگرایی است، توجه نکنید چرا که اطلاع از متن زندگی مردم با کارتابل و گزارشهای کتبی امکانپذیر نیست، حتی اگر گزارشهای خوبی باشد؛ بنابراین سفر استانی و حضور در بین مردم از جمله روستاها و تصمیمگیری بر اساس مشاهدات و شنیدهها را دنبال کنید.
تحقق شعار عدالت در دستور کار باشد
نکته مهم بعدی که حضرت آیتالله خامنهای اهمیت آن را جزو بیّنات نظام و انقلاب دانستند، مسئله عدالت بود. ایشان با اشاره به تصویب و اجرای برنامهها و قوانین مختلف، تعیین تأثیر آنها در تحقق عدالت را بسیار مهم برشمردند و خاطرنشان کردند: چند سال قبل مسئله پیوست عدالت را مطرح کردیم و گفتیم که برای هر قانون و تصمیم مهم باید پیوست عدالت تهیه شود که مرحوم آقای رئیسی نیز مقداری در این زمینه پیش رفت و کارهای انجام داد اما نیمهکاره ماند. رهبر انقلاب، پیوست عدالت را نه یک کار اداری و فرم کاغذی و تشریفاتیِ ضمیمه به قوانین بلکه یک امر واقعی و در متن قوانین و برنامهها خواندند و افزودند: پیوست عدالت یعنی مراکزی مانند سازمان برنامه و بودجه که تصمیمسازی یا آمادهسازی لوایح و قوانین را برعهده دارد و یا گروهی از طرف رئیسجمهور موظف شوند که تأثیر برنامهها و قوانین را بر شاخصهای عدالت اجتماعی از جمله فاصله طبقاتی بسنجند و در صورت افزایش شکاف طبقاتی، آن قسمت از برنامه را حذف کنند. ایشان با اشاره به اطلاع از تولید نرم افزاری به دست گروهی از جوانان دانشگاهی در خصوص انطباق برنامهها و قوانین با پیوست عدالت، مسئولان را به دعوت از این گروه و استفاده از محصول آنها در صورت مفید بودن توصیه و تأکید کردند: عدالت با گفتن و بیان مکرر زبانی محقق نمیشود بلکه انگیزه و ورود در میدان میطلبد که خوشبختانه این انگیزه در رئیسجمهور وجود دارد و باید بهگونهای عمل شود که هیچ مسئولی نتواند از راه منتهی به عدالت، تخلف کند.
حل تورم و گرانی یک مساله فوری است
حضرت آیتالله خامنهای در توصیه هفتم، رعایت اولویتها با توجه به منابع و فرصت محدود و کارهای زیاد پیش رو را مورد توجه قرار دادند و افزودند: برخی اولویتها مربوط به مسائل فوری است مانند مسئله تورم و گرانی است که باید بصورت مناسبی آنها را حل کرد اما برخی اولویتها ناظر به مسائل زیرساختی است که اگر امروز از آن غفلت شود ۱۰ سال بعد باید به ناچار آن کار را آغاز کرد. ایشان انرژی هستهای را از جمله اولویتهای زیرساختی و ضروری برای آینده کشور دانستند و با ناوارد دانستن برخی اظهارات تردیدآمیز درباره فواید آن، گفتند: کشور نمیتواند خود را از یک مسئله علمی، فنی و پیشرفته دنیا محروم کند و با عقب افتادن از این مسیر سالها بعد به دنبال آغاز آن باشد. رهبر انقلاب، طرحهای دولت در زمینه تکمیل مسیرهای شمال- جنوب و شرق- غرب را با توجه به ظرفیتهای ارتباطی مهم کشور یکی دیگر از اولویتهای غیرقابل صرفنظر خواندند و افزودند: مسئله امنیت غذایی، خودکفایی در گندم، روشهای نوین آبیاری در کشاورزی، توسعه بخشهای بالادستی نفت و استفاده هر چه ممکن از امکانات برای بکارگیری شیوههای جدید استخراج نفت و گاز و همچنین تولید محصولات متنوع و پرشمار در بخشهای پاییندستی از دیگر اولویتهای مهم پیش روی کشور است.
در فضای مجازی حکمرانی قانونمند وجود داشته باشد
موضوع فضای مجازی، نکته هشتم رهبر انقلاب خطاب به دولتمردان بود. ایشان گفتند: امروز فضای مجازی دیگر مجازی نیست بلکه واقعیت رو به توسعه در زندگی مردم است؛ بنابراین، در فضای مجازی باید حکمرانی قانونمند وجود داشته باشد. ایشان تعبیر سابق خود از فضای مجازی کشور به رها و ول بودن را ناشی از نبود حکمرانی قانونمند خواندند و گفتند: اگر در این زمینه خلأ قانونی دارید، قانون مورد نیاز را ایجاد کنید و بر اساس آن زمام کار را به دست بگیرید، همچنانکه در همه دنیا با جدیت این کار را میکنند؛ بگونهای که اکنون میبینید که فرانسویها آن فرد را بخاطر نقض حکمرانی خود بازداشت کردهاند. حضرت آیتالله خامنهای تأکید کردند: نقض حکمرانی قابل قبول نیست. کشور در اختیار شما است و در قبال آن وظیفه و مأموریتی دارید و نباید اجازه دهید حکمرانی شما را نقض کنند ایشان با اشاره به روشن بودن مبنای حرفشان درباره فضای مجازی و در عین حال اصرار برخی افراد بر سوء برداشت یا فهم غلط، گفتند: اگر فضای مجازی در کشور قانونمند شود، تبدیل به فرصت میشود اما بدون حکمرانی قانونمند، به تهدید تبدیل خواهد شد. رهبر انقلاب در بحث فضای مجازی، بار دیگر مسئله مهم هوش مصنوعی و شتاب عجیب و حیرتآور این فناوری در دنیا را مورد توجه قرار دادند و گفتند: اکنون دستگاههای نظامی و غیرنظامی ما در حال بهرهبرداری از این فناوری هستند اما این استفاده نباید ما را فریب دهد زیرا صرف بهرهبرداری امتیاز نیست بلکه باید بر لایههای عمیق و متنوع این فناوری مسلط شد. ایشان عقب ماندن از تسلط بر لایههای عمیق هوش مصنوعی را موجب ایجاد یک محدوده انحصاری دیگر مانند انرژی اتمی بهدست کشورهای مسلط بر این فناوری دانستند و افزودند: فرصتطلبان و قدرتطلبان دنیا در آینده یک آژانس هوش مصنوعی ایجاد میکنند و اجازه ورود کشورهای دیگر به برخی بخشها و لایههای آن را نخواهند داد. رهبر انقلاب در توصیه نهم، کلید حل مشکلات اقتصادی کشور را در تولید و تقویت و افزایش عرضه دانستند و گفتند: با تقویت و جدی گرفتن مسئله تولید، مشکلات تورم، اشتغال و ارزش پول ملی حل میشود. ایشان لازمه پیشرفت تولید ملی را کمک دولت و بهبود مسائلی از جمله محیط کسب و کار خواندند و با اشاره به دیدار چند ماه قبل خود با جمعی از کارآفرینان، گفتند: تواناییهای در اختیار فعالان بخش تولید شگفتآور است که البته همه آنها معتقدند برای تقویت تولید، به کمک دولت احتیاج دارند.
جوانی جمعیت در دستور کار قرار بگیرد
حضرت آیتالله خامنهای در توصیهای دیگر با اشاره به خطر پیری زودهنگام جمعیت کشور، بر ضرورت پویایی و انعطاف سیاستها متناسب با نیازهای کشور تاکید کردند و گفتند: وزیر بهداشت بطور جدی مسئله جمعیت را پیگیری کند و با اقدامات لازم از جمله نظارت بر شبکه بهداشت جلوی موانع افزایش جمعیت را بگیرد؛ چرا که کشور به جمعیت جوان احتیاج دارد و در صورت دچار شدن به عاقبت تلخ پیری جمعیت، دیگر علاجی وجود ندارد.
از موانع نهراسید
حضرت آیتالله خامنهای در توصیه یازدهم، نهراسیدن از موانع را مورد تأکید قرار دادند و با اشاره به این واقعیت که هیچ برنامه و کاری بیمانع نیست، افزودند: گزینه اول بعضیها در برخورد با موانع، عقبنشینی است اما این رویکرد خطا است و باید از مانع عبور کرد و یا آن را دور زد و البته بعد از انجام همه کارها، گاهی یک عقبنشینی تاکتیکی هم ممکن است لازم باشد اما نباید به محض برخورد با مانع از حرف و رأی خود عقبنشینی کرد.
ایشان در نکتهای دیگر با تأکید بر اینکه به دشمن نباید امید بست و منتظر آن ماند، گفتند: این واقعیت در سخنان رئیسجمهور و اظهارات چند روز قبل وزیر امور خارجه نیز وجود داشت؛ البته این منافاتی ندارد که در جایی با دشمن تعامل کنیم بلکه مسئله این است که نباید به او امید بست و اعتماد کرد.
گروه سیاسی: محمدجواد ظریف از بازگشت خود به معاونت راهبردی رئیسجمهوری خبر داد.
بهگزارش «تجارت»، محمدجواد ظریف در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «امروز اعضای دولت در شرایطی به ملاقات مقام معظم رهبری رفتند که بالاترین حضور بانوان و اقوام و مذاهب در هیئت دولت نشانگر صداقت و شجاعت رئیس جمهور محترم در عمل به وعدههای انتخاباتی بود که امیدوارم به همین شکل ادامه یابد و وفاق ملی بر پایه توسعه انسان محور و مردم بنیاد حاصل آن باشد. بنده و همکارانم در شورای راهبری و کمیتهها افتخار داریم که نزدیک به 70 درصد وزرا و معاونین رئیس جمهور و بسیاری از معاونین وزرا و سازمانها نتیجه پیشنهادهای کارشناسی این روند شفاف و مشارکتپذیر بود. انشاءالله با رفع کاستیها این روش نهادینه گردد.
پس از پیگیریها و رایزنیهای مدبرانه ریاست محترم جمهوری و با دستور کتبی ایشان، با توکل بخدا و امید به همراهی و راهنمایی مردم بزرگوار، انجام وظیفه در معاونت راهبردی رئیس جمهور را ادامه خواهم داد. از حضور دیرهنگام در دیدار رهبری پوزش میخواهم.»
حاکمیت باید درباره رفع تحریمها تصمیم بگیرد
وزیر اقتصاد با بیان اینکه دولت چهاردهم را با ۳۵ درصد تورم تحویل میگیریم گفت: تمام تلاش دستگاههای اقتصادی کشور باید بر چهار محور ثبات اقتصادی و کاهش تورم، رشد اقتصادی بالا، کاهش نرخ بیکاری و توزیع عادلانه درآمد و رفع فقر باشد. به گزارش تجارت، عبدالناصر همتی در مراسم معارفه به عنوان وزیر اقتصاد و تکریم از وزیر اقتصاد پیشین که با حضور رئیس جمهور برگزار شد، با تاکید بر لزوم تلاش برای عبور از شرایط اقتصادی سخت کشور اظهار کرد: وزارت امور اقتصادی و دارایی نقش محوری در اقتصاد کشور دارد و باید تلاش کنیم که این نقش را در کم کردن آلام و مشکلات اقتصادی مردم به کار گیریم. همتی با ابراز امیدواری نسبت به اینکه تلاشهای تیم اقتصادی دولت چهاردهم به نتیجه بخشی در این چهار محور منتج شود، تاکید کرد: اولین جلسه ستاد اقتصادی دولت با همین محوریت برگزار شد و به این نتیجه رسیدیم که شرایط اقتصادی به وضعیت سخت و دشواری رسیده و دشواری معیشت مردم از حد معمول خارج شده است و باید برای آن چارهاندیشی شود. وزیر اقتصاد همچنین با اشاره به دو مانع اصلی تحریم و شیوه حکمرانی برای بهبود شرایط اقتصادی، تصریح کرد: تحریم یک بحث فراتصمیمی است و در بخشهای دیگر حاکمیت باید درباره آن تصمیم گیری و جمعبندی شود اما باید بپذیریم که شتاب توسعه و قدرت رقابت اقتصادی ما با دنیا را تحلیل میبرد.
توضیح خاندوزی در خصوص شایعه حذف ارز ۴۲۰۰
خاندوزی تیتر اشتباه حذف ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی را دروغ و علیه وزیر سابق اقتصاد خواند و خطاب به کسانی که مشروح این گفتگو را دیده بودند، گفت: به تعبیر سیدالشهدا(ع) «اگر دین ندارید لااقل آزاده باشید» من این موضوع را آنجا تصریح کرده بودم که این حکم قانون بود و تقریبا در دولت همه اعضای تیم اقتصادی موافق بودند، ما در وزارت اقتصاد در مورد جزئیات ، زمان بندی و روش آن اختلاف نظر با سازمان برنامه و بودجه داشتیم و این اختلاف شامل پیشنهاد دیگر کم هزینه تر بود، مانند آن روشی که در موضوع توزیع آرد به خبازی ها در کشور توسط بانک سپه انجام شد؛ به نظر ما می رسید که در شرایط تحریمی اقتصاد باید به دنبال راه سومی هایی باشد که متناسب این مختصات اقتصادی باشد نه روی الگوهای متعارف چپ یا راست، آن الگوی متناسب اقتصاد ایران که با همه ظرافت های خود و فشار های تحریمی، دنبال مسیرهای خودمان در اقتصاد کشور بگردیم.
وی بیان کرد: امیدوارم آن طوری که دولت رئیسی مورد هجمه و تحریف وقایع قرار می گرفت، این دولت قرار نگیرد و کمک کنند تا دولت دکتر پزشکیان بتواند با کمترین حاشیه و هجمه بدون اینکه در معرض تحریف قرار بگیرد به کار خود ادامه دهد. همه ما وظیفه داریم کمک کنیم تا سیاست گذار بتواند بهترین تصمیم را بگیرد.
گروه اقتصاد کلان: در شرایطی که به واسطه تحولات اخیر منطقهای بازار ارز با نوسان رو به بالای اندکی مواجه شده بود،اکنون به نظر میرسد با دخالت بازارساز دوباره آرامش به جریان معاملات بازگشته است.
به گزارش تجارت، به زعم کارشناسان مدیریت مطلوب بانک مرکزی و رایزنیهای جدید سیاسی توانسته جلوی نوسانات ارزی را بگیرد.
مرکز مبادله ایران نقش مهمی در ثبات بازار داشت
مرتضی افقه اقتصاددان،اظهار کرد: طبق آمار نرخ دلار در بازار غیررسمی در یکسال گذشته با وجود درگیری و تنشهایی مانند عملیات طوفان الاقصی، وعده صادق، حملات تروریستی و شهادت رهبر حماس در تهران، حدود ۹ درصد نوسان داشته است. وی افزود: در این یکسال شاهد تنش و شوکهایی بودهایم؛ اما تحول منفی بزرگی در روابط سیاسی کشور رخ نداده؛ بنابراین هر بار بعد از یک شوک سیاسی نرخ دلار با اقدامات بازارساز به کانال قبلی خود بازگشته است.
این تحلیلگر مسائل اقتصادی نرخ ارز را علت و تورم را معلول دانست و گفت: با اقدامات بانک مرکزی تورم تولیدکننده به ۳۱ درصد در اسفند ۱۴۰۲ کاهش پیدا کرده و تورم مصرف کننده نیز طبق آخرین آمار به ۳۱ درصد در مردادماه ۱۴۰۳ رسیده که تمامی این موارد ضمن اثر کاهش قابل توجه نرخ رشد نقدینگی، در سایه نوسان اندک نرخ ارز رقم خورده است.
این کارشناس مسائل اقتصاد ایران با اشاره به این موضوع که ایجاد بستری قانونی مانند مرکز مبادله ایران برای تامین ارز واردکنندگان و متقاضیان واقعی در مدیریت بازار ارز نقش داشته است، ادامه داد: بانک مرکزی در سال گذشته علاوه بر تأمین ۲۰ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای واردات کالاهای اساسی، حدود ۵۰ میلیارد دلار هم برای سایر نیازهای وارداتی ذیل مرکز مبادله ایران ارز تأمین کرده است.
وی در پایان تاکید کرد: تامین ارز ترجیحی برای واردات کالای اساسی در کشور یک امر ضروری است؛ چرا که دهکهای درآمدی پایینتر در زیر خط فقر قرار دارند و خوشبختانه بانک مرکزی نیز این اقدام را به خوبی انجام داده به همین علت باعث حفظ بخشی از قدرت خرید اقشار متوسط و ضعیف و همچنین ثبات و آرامش در بازار ارز شده است.
هیجانات بازار ارز تخلیه شد
عضو اتاق بازرگانی ایران با اشاره به اینکه در چند روز آتی شاهد کاهش نرخ ارز خواهیم بود گفت: هیجانات بازار ارز تخلیه شده است.
جهانبخش سنجابی شیرازی، دبیرکل اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق با اشاره به نوسانات نرخ ارز گفت: کارشناسان و فعالان اقتصادی میدانند که نرخ ارز از عوامل متعددی تأثیر میپذیرد که بخشی از این عوامل اقتصادی و بخشی دیگر غیر اقتصادی است. وی بیان داشت: در بحث عوامل غیراقتصادی مهمترین عاملی که بر نرخ ارز تأثیر میگذارد انتظارات تورمی است و هر گونه فعل و انفعال سیاسی، امنیتی، اجتماعی و حتی عوامل شبه اقتصادی میتواند انتظارات تورمی را افزایش و یا کاهش دهد. دبیرکل اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق تصریح کرد: در گذشته با ایجاد التهابات سیاسی-نظامی، اقتصاد و بازارهای مالی ایران به شدت دچار نوسان میشد و افزایش نرخها غیرقابل برگشت بود، اما در دو سال اخیر به دلیل مدیریت مناسب بازار و انتظارات، این نوسانات هیجانی قابل کنترل شد، لذا پس از گذشت مدت کوتاهی و با کاهش التهاب و هیجانات، اقتصاد و بازارها به نقطه تعادلی خودشان باز میگشتند.
این فعال اقتصادی عنوان کرد: در آخرین مورد با شهادت اسماعیل هنیه در تهران نرخ ارز شروع به رشد کرد، اما مسلماً پس از اینکه هیجانات تخلیه شد، نرخ به کانالهای قبلی خود بازگشت و در حال حاضر نیز شاهد روند کاهشی نرخها در بازار هستیم. سنجابی تصریح کرد: در این حوادث سیاسی، فاکتورهایی بر رشد انتظارات تورمی به صورت غیر منسجم و غیر منطقی تأثیر میگذارد که شامل بازارگردانی بازارسازهای غیررسمی و شبهرسمی است. این بازارگردانها سفتهبازانی هستند که به دنبال اخلال و نوسانگیری در بازار ارز هستند.
دبیرکل اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق اظهار کرد: سفتهبازان سعی میکنند با تشدید انتظارات تورمی نرخ ارز را افزایش دهند و چند روزی آن را بالا نگه دارند و پس از اینکه سودشان کامل شد، ارزهای خود را به فروش برسانند.
سنجابی در پایان تاکید کرد: در این شرایط، حفظ انتظارات تورمی در اوج، بیش از اینکه مؤلفه اقتصادی داشته باشد، یک مؤلفه سیاسی است و انتظارات تورمی نمیتواند در طولانی مدت در اوج خود باقی بماند، یعنی انتظارات تورمی بعد از مدتی به حالت تعادلی باز میگردند. در این شرایط نرخ ارز نیز به قیمتهای تعادلی گذشته کاهش مییابد.
بازار ارز نسبت به التهابات مقاوم شده است
یک نماینده مجلس گفت: دشمنان ایران همواره سعی در ایجاد تلاطم در بازار ارز دارند، اما خوشبختانه با مدیریت خوب بانک مرکزی این تلاطمها به حداقل رسیده است.
ابوالفضل ابوترابی در گفت و گو با ایسنا ، با بیان اینکه دشمن همواره تلاش دارد تا از طریق عوامل خود و در فضای تلگرامی و سایر اقدامات در فضای مجازی بازار ارز را دچار تلاطم کند، تاکید کرد: این عوامل و نفوذیها و اخلالگران با ایجاد فضاسازی و جو روانی کاذب در فضای تلگرامی بازار ارز را دچار نوسان میکنند و از این طریق به دنبال ضربه زدن به اقتصاد کشور هستند. وی اظهار کرد: از این گذشته ما در یک سال گذشته حوادث امنیتی بزرگ و متعددی را در سطح منطقه داشتیم که هر یک از آنها میتوانست آسیب جدی به اقتصاد کشور و بازار ارز بزند.
ابوترابی خاطرنشان کرد: واقعیت این است که با همه این مسائل و موارد، با مدیریت خوب بانک مرکزی تلاطم ارز در بازار در یکسال گذشته به حداقل رسیده است و در اتفاق اخیر نیز باوجود اینکه قیمت دلار بالا رفت؛ اما دوباره با روند کاهشی مواجه شد که این سیر نزولی دلار ادامهدار هم خواهد بود. نماینده مردم نجف آباد در مجلس شورای اسلامی عنوان کرد: واقعیت این است که بعد از هر حادثه امنیتی اگر هم تغییر قیمتی در بازار ارز ایجاد میشد این تغییر قیمت حداقلی بود و پس از چند روز هم فروکش میکرد و بازار به شرایط عادی خود باز میگشت. ابوترابی افزود: افزایش درآمدهای نفتی و بهبود وضعیت ذخایر ارزی کشور و همچنین کوچک کردن بازارهای غیر رسمی با فروش ارز در بازار رسمی و ایجاد شفافیت در این حوزه توسط بانک مرکزی باعث شده تا امروز بازار ارز ما در برابر این تلاطم ها نسبت به گذشته مقاومت بیشتری داشته باشد و ما شاهد ثبات در بازار ارز کشور باشیم.
ارمنستان بهعنوان یکیاز ۱۵ همسایهی هممرز با جمهوری اسلامی ایران، دارای نیازمندیهای فنی در حوزههای ترانزیتی، کشاورزی و دامپروری، معدنی و ترابری است که متخصصان ایرانی میتوانند طی تعامل با تجار و مسئولان دولت ارمنستان، نسبت به تامین این موارد اقدام کنند. البته به گفته مسئولان کشورمان، ۹۱ درصد صدور خدمات مهندسی طی سالهای اخیر در سطح منطقه به ارمنستان اختصاص دارد اما برای رسیدن به درآمد ۲.۵ میلیارد دلاری، فاصله چشمگیری داریم که لزوم بهکارگیری دیپلماسی اقتصادی مسئولان بازرگانی و امور خارجه کشورمان را میطلبد.
به گزارش (ایسنا)، بر اساس نظر کارشناسان، صنایع ارمنستان در چند سال اخیر پیشرفتهایی را تجربه کرده است، اما هنوز به یک مرحلهی کامل از توسعه نرسیده است. این کشور دارای معادن مهمی از جمله مس، طلا، آهن و مولیبدن است، با اینحال صنعت معدنی این کشور هنوز بهطور کامل بهرهبرداری نشده است و به سرمایهگذاری بیشتر و تکنولوژی پیشرفته نیاز دارد. صنعت خودروسازی ارمنستان در حال رشد است و شرکتهای داخلی و خارجی در این زمینه فعالیت میکنند، البته تولید کامیون، اتوبوس و قطعات خودرو در ارمنستان صورت میگیرد. صنعت الکترونیکی و تکنولوژی اطلاعات در ارمنستان در حال توسعه است و شرکتهای فعال در این حوزه به تولید نرمافزارها، سختافزارها و خدمات فناوری ارتباطات میپردازند.
نقاط قوت و ضعف صنایع ارمنستان
تولید و بهکارگیری ماشینآلات، ابزارهای الکتریکی و صنایع شیمیایی و معدنی جایگاه برجستهای در صنایع سنگین ارمنستان دارند و صنایع سبک و مواد غذایی طی سالهای اخیر پیشرفت چشمگیری کردهاند. از لحاظ جغرافیایی ایروان، گیومری و وانادزور شهرهای ماشینسازی هستند و مراکز صنایع شیمیایی ایروان، وانادزور و آلاوردی هستند. اقدامات معدنی در آلاوردی واقع در ارتفاعات شمالی و در کاپان و کاجران در امتداد کوههای جنوبی زنگزور(سیونیق) شامل استخراج و پالایش مس، مولیبدن و سایر سنگ معدن، ذوب مس و استخراج فلزات گرانبها و کمیاب است. در زمینه صنایع غذایی نیز محصولات کشاورزی نیاز داخلی را تامین میکند ولی برای بهرهوری حداکثری به فناوریهای نوین نیازمند است.
ارمنستان در حوزه تکنولوژی اطلاعات و نرمافزارها برتری دارد. شرکتهای فعال در این حوزه در ارمنستان توانستهاند با تأمین نیروی متخصص و پشتیبانی دولت، محصولات و خدمات باکیفیتی را تولید کنند. یکی از مزایای ارمنستان در این زمینه، نزدیکی به مراکز فناوری در جهان مانند وادز و سانفرانسیسکو است. این کشور در صنعت خدمات مالی و بانکداری برتری دارد. شرکتهای مالی و بانکی ارمنستان در زمینههای مختلف از جمله بانکداری تجاری، بیمه و سرمایهگذاری فعالیت میکنند. این صنعت در ارمنستان تحت نظارت سازمان نظارتی مالی کشور قرار دارد و قوانین و مقررات دقیقی برای حفظ شفافیت و امنیت اطلاعات مالی وجود دارد. در صنعت خودروسازی، ارمنستان نسبت به کشورهای همسایه مانند گرجستان و جمهوری آذربایجان برتری دارد. شرکتهای خودروسازی داخلی و خارجی در ارمنستان فعالیت میکنند و تولید کامیون، اتوبوس و قطعات خودرو را در این کشور انجام میدهند.
تولید لباس و پوشاک نیز در ارمنستان انجام میشود و شرکتهای محلی و برندهای معروف بینالمللی در این حوزه فعالیت دارند. تولید محصولات غذایی نیز در ارمنستان رونق دارد که شامل تولیدات کشمش، شیرینی و محصولات لبنی میشود. صنعت سبک این کشور در تولید پارچههای پشمی، ابریشمی و پنبهای تخصص دارد. اجناس و لباسهای بافتنی، فرش و کفش ایروان مرکز صنعتی اصلی است و تقریباً سهپنجم کل تولید صنعتی ارمنستان را به خود اختصاص داده است. دیگر مراکز صنعتی در حالتوسعه در شمال ارمنستان تحت عنوان گیومری «Gyumri» و وانادزور «Vanadzor» در حال حاضر مراکز اصلی صنعتی هستند.
در مرحله اولیه صنعتیشدن، ایجاد یک منبع تولید برق قدرتمند با استفاده از پتانسیل هیدرولیکی جریانات کوهستانی از اهمیت تعیینکنندهای برخوردار بود. تولید برق با ایجاد کارهای آبیاری و سیستمهای آبرسانی برای صنایع و شهرها ترکیب شد، سری نیروگاههای برقآبی سوان - هرازدان یک پروژه اولویت اول بود که نهتنها از آبهای هرازدان بلکه از دریاچه سوان نیز استفاده میکرد. این پروژهی برقرسانی به توسعه کشاورزی و ایجاد صنایع متعدد کمک کرده است. در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی تأکید بر نیروگاههای برق حرارتی سوزاندن سوختهای فسیلی و انرژی هستهای بود. تنها نیروگاه هستهای ارمنستان در نزدیکی ایروان به دلیل زلزله سال ۱۹۸۸ تعطیل شد، اما پس از بستن خط لوله گاز جمهوری آذربایجان به ارمنستان که باعث کمبود شدید انرژی شد، ارمنستان این نیروگاه را در سال ۱۹۹۵ بازگشایی کرد.
صدور خدمات مهندسی در زمینه ترانزیتی
«مهرداد بذرپاش» وزیر راه و شهرسازی دولت سیزدهم آبان سال گذشته(۱۴۰۲) بهمنظور گسترش روابط اقتصادی و تجاری جمهوری اسلامی ایران، به کشور ارمنستان سفر کرد و با یادآوری اینکه ایران و ارمنستان دارای مرز مشترک با یکدیگر هستند، اظهار کرد: «با کشور ارمنستان مرز مشترک داریم و از گذشته تجارت بین دو کشور برقرار بوده است، بنابراین در تلاش هستیم تا سطح تجارت بین دو کشور ایران و ارمنستان را به سطح قابلقبولی برگردانیم.» عضو کابینه دولت سیزدهم، محور اصلی هدف سفر خود به ارمنستان را، صدور خدمات فنی و مهندسی به کشور ارمنستان برشمرد و تصریح کرد: «بازار خوبی در کشور ارمنستان برای شرکتهای ایرانی در موضوع صدور خدمات فنی و مهندسی وجود دارد، همچنین توسعه روابط اقتصادی و حذف مقررات دستوپاگیر در توسعه تجارت دو کشور موثر است، علاوهبر آن، توسعه ترانزیت از دیگر اهدافی است که در این سفر دنبال میکنیم، زیرا توسعه ترانزیتی یکی از زیربناهای اصلی توسعه روابط اقتصادی است.»
احداث کریدور شمال - جنوب ایرانی در ارمنستان
«هرویک یاریجانیان» رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و ارمنستان، تیرماه سالجاری(۱۴۰۳) درباره همکاری دو کشور در زمینه خدمات مهندسی، گفت: « صادرات خدمات فنی و مهندسی یکی از عمدهترین فعالیتهای تجاری امروز ایران در بازار ارمنستان است، تا جاییکه یکی از شرکتهای ایرانی اکنون مهمترین پلها را در ارمنستان احداث میکند، این شرکت در احداث مسیر ارمنستان به گرجستان نیز نقش موثری داشته و همچنین در پیشبرد کریدور شمال به جنوب موثر مواقع شده است.» لازم به ذکر است، در هجدهمین کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و ارمنستان در اسفند سال قبل(۱۴۰۲) مقرر شد، احداث پل جدید اتومبیلرو در پایانه مرزی نوردوز - آگاراک تا یکماه از تاریخ امضای تفاهمنامه، در دستور کار وزارتخانههای ذیربط دو کشور قرار گیرد. توسعه کریدورهای حملونقل بین دو کشور بهویژه کریدور شمال - جنوب ایران - ارمنستان، احداث تونلها و سازههای فنی خاص و صدور خدمات فنی و مهندسی از مهمترین مباحث مطرحشده در این نشست بود. در همین راستا احداث پل جدید اتومبیلرو در پایانه مرزی نوردوز - آگاراک مورد بررسی قرار گرفت و مقرر شد تا حداکثر ظرف مدت یکماه از تاریخ امضای یادداشت تفاهمنامه اجلاس هجدهم، کارگروه مشترک فنی، اقتصادی و اجرایی بهصورت رسمی تشکیل شود و مطالعات امکانسنجی و طرح توجیهی آن تهیه شود تا در دستور کار وزارتخانههای ذیربط دو کشور قرار گیرد. همچنین کریدور شمال - جنوب در کشور ارمنستان در حال ساخت است و ایران نیز در حال طراحی این کریدور برای توسعه ترانزیت کالا و مسافر از خلیجفارس به گرجستان و دریای سیاه است. جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر با احداث یک مسیر جادهای از سمت تبریز به مرز نوردوز، شرایط تکمیل این کریدور ارتباطی با کشور ارمنستان را فراهم کرده است که در صورت تکمیل آن، علاوهبر کاهش مسیر، قابلیت رقابت با کریدورهای موازی را داراست.
ظرفیت ۲.۵ میلیارد دلاری صادرات خدمات فنی ایران به ارمنستان
در نخستین رویداد تجاری بینالمللی اتاق بازرگانی تهران در سال ۱۴۰۳، عضویت ارمنستان در اتحادیه اقتصادی اوراسیا و استفاده از مزیت تجارت آزاد، همجواری و روابط حسنه سیاسی و همچنین دسترسی به تعرفههای تشویقی اتحادیه اروپا و آمریکا برای صادرات کالا، بهعنوان ویژگیهای منحصر بهفرد ارمنستان مطرح شد.
آلبرت بغزیان
اقتصاددان
درباره مبادلات ایران و روسیه با ریال آفشور و استقبال روسیه از مبادلات ریال آفشوری،تا کنون از سوی بانک مرکزی چندین ریال معرفی شدهاست که عمدتا هدف این بوده که چیزی رو جایگزین دلار کنیم اما اگر بتوانیم موضوع تحریمها را حل کنیم تمام این اقدامات از جمله ریال آفشور برچیده میشود.ریال آفشور در راستای تقویت اقتصاد مقاومتی است که به هر حال ممکن است، با برجام یا چیزی شیبه به برجام باز هم ماندگار نباشد، از این رو چرا باید در حال حاضر امکاناتی در پیمان بریکس ایجاد شده را کنار بگذاریم البته باید توجه داشت هر گونه دور زدن تحریمها از جمله اقداماتی مانند ریال آفشور برای ما هزینه دارد. تنها در بخش فروش نفت، کاسبهای تحریم نفتی برای بازگشت پول حاصل از فروش نفت 30 الی 40 درصد از آن را کسر میکنند. تا الان چندین عناوین ریال از زبان بانک مرکزی شنیدهایم، یکی از آنها ریال دیجیتال بوده که به صورت پایلوت در کیش در حال اجرا است، همین موضوع ساده در ریال دیجیتال اگر مقبولیت پیدا نکند و فراگیر نشود، شکست میخورد. هرچند که کار بزرگی بوده که از سوی بانک مرکزی در کیش برای پایلوت در حال اجرا است و هر روز معاملاتی با ریال دیجیتال انجام میشود. ریال بعدی رمز ریال است که همان استخراج را دنبال میکند و ماینینگ است که جا انداختن و بازاریابی آن بسیار سخت خواهد بود. ریال دیگر، ریال آفشور است یعنی ریالی که توسط بانکهای آفشور قابل معالعه است یعنی ریالی که قرار است در معاملات بین المللی جابجا شود. برای مثال افراد میتوانند برای واردات از روسیه ریال خود را به ریال آفشور تبدیل کنند و میتوانند از روبل آفشور استفاده کنند یا اینکه در معاملات با چین امکان استفاده از یوآن آفشور وجود دارد و البته قابل تفکیک بین یک ریال دیجیتالی یا ریال دیگر در داخل کشور است. بانک مرکزی می تواند ریال آفشور را ایجاد و منتقل کند و قابلیت مدیریت داشته باشد. وقتی گفته میشود میتوانیم معاملات ریالی و روبلی با روسیه داشته باشیم این ریال همان ریال آفشور است، در واقع ریالی که بیرون از کشور در حال چرخش است ریال آفشور بوده و همان ریال است و ارزش آن متفاوت ریال رایچ در کشور نیست اما قابلیت تسویه مبادلات تجاری میشود. برای مثال ممکن است یک ریال آفشور به ازای 100 روبل آفشور باشد و به این شکل نرخگذاری میشود و صادرکنندگان و واردکنندگان میتوانند با این نرخگذاری ریال یا روبل آفشور خود را تامین کنند. از آنجایی که روسیه هم تحریم است سعی میکند که با کشورهایی مانند چین و ایران که تحت تاثیر آمریکا نیستند، وارد معامله شود هر چند در مباحثی روسیه پشت ایران را خالی کرده است. اما اساسا به دلیل همین همسوییها تجارت ایران و روسیه قابل توجه است، گفته میشود که به غیر از موارد نظامی روسیه چیزی ندارد که به ایران بدهد اما واردات از چین بسیار زیاد است. البته معتقدم اول باید بانکهای آفشور راهاندازی میشد و گفته میشود در کیش اولین بانک آفشور راهاندازی شده، اما بنده ۲۲ سال است که در حال رفتو آمد هستم اما چنین بانکی در کیش ندیدم و صرفا یک ساختمان و شعبه است که اسمی بر روی آن گذاشتهاند که جذب سرمایه خارجی هم نداشته و اساسا سپرده خارجی وارد ایران نمیشود. بانک آفشور در ایران در این حد است که برای مثال در محوطه صدا و سیما یک شعبه از یک بانک دایر شده باشد. در واقع تجربه بانک آفشور را هنوز نداریم که بتوانیم نقل و انتقال پول از این بانک را انجام دهیم، معمولا این بانکها در مناطق آزاد ایجاد میشوند که قوانین مادر بانک مرکزی مانع از تاسیس آن نباشد. اسم آن را نمیتوان بانک گذاشت و در واقع یک باجهای است که به یک ساختمان تبدیل شده است. بانکهای مشترک مانند ایران و ونزوئلا هم تجربه موفقی در کشورمان نداشتند.
سیدجلال ساداتیان
کارشناس مسائل بینالملل
بحث رقابت هستهای شرق و غرب که به صورت مشخص در ابتدا اتحاد جماهیر شوروی شاخص آن بود و برخی دیگر هم به دنبال همین تفکر و راهبرد مسکو بودند به نوعی به یک تهدید تبدیل شد و در مقابل برخی به دنبال آن بودند که ناتو را در این میان مقابل روسیه قرار دهند. این روند به جایی رسید که آمریکا و ناتو اعتقاد داشتند به هر ترتیب مسکو و شرق به صورت کلی در حوزه هستهای بالاخره وارد یک رقابت مشخص میشوند. در این میان باید توجه شود که بسیاری از کشورهای جدا شده از بلوک شرق به سمت غرب متمایل شدند و این در حالی بود که روسها همچنان به دنبال آن بودند که بتوانند به صورت علنی استراتژی خود را پیش ببرند که حمله به اوستیا و آبخازیا یکی از اقدامهای کرملین بود. پس از آن هم شاهد حضور روسیه در لاذقیه واقع در سوریه بودیم و سپس مساله اوکراین و استقلال شرق این کشور با حمایت روسیه از جداییطلبان روستبار مطرح شد و در این راستا دیده میشود که سلاحهای هستهای تاکتیکی روسیه علاوه بر بلاروس در شرق اوکراین هم به نوعی دیگر دیده میشود. به موازات این روند چین هم به صورت چراغ خاموش در حال گسترش نفوذ خود و توسعه منافعش است و این در حالیست که حتی پکن در حوزه تایوان نمیخواهد به صورت علنی مقابل ایالات متحده بایستد. در این راستا باید توجه شود که با افزایش موج تنش در خاورمیانه، غرب مجبور شد تا بخشی از نیروهای خود را بر پرونده اوکراین متمرکز کند و بخش دیگر را به تحولات منطقه اختصاص دهد و بر همین اساس است که باید گفت واشنگتن از چین و تمرکز بر شرق تا حد زیادی فاصله گرفت. در این میان اینکه ایالات متحده اعلام میکند که سند راهبرد جدید هستهای خود را با تمرکز بر زرادخانههای هستهای چین در دستور کار اجرایی دارد، نشان از یک تهدید کلی برای ایالات متحده از سوی شرق و به خصوص پکن خواهد داشت. به موازات این روند باید توجه شود که آمریکا میداند در منطقه به دلیل فشار اسرائیل و تنشی که آنها ایجاد کردهاند، باید در خاورمیانه حضور داشته باشد اما واقعیت این است که واشنگتن باید در این راستا به سمت کنترل چین پیش برود تا بتواند در آینده آنچه را که به عنوان خطر از سوی پکن احساس میکند، دفع کند. از منظر دیگر کرهشمالی هم که در واکنش به راهبرد هستهای آمریکا اعلام کرده توانمندی هستهای خود را افزایش میدهد، در راستای اقدامات چین باید مورد تحلیل قرار بگیرد و اساساً نباید این کشور را جدای از پکن تحلیل کنیم. این سه ضلعی به نوعی علیه ایالات متحده در حال فعالیت هستهای و موشکی هستند اما در نهایت آنچه برای واشنگتن اهمیت خواهد داشت، زرادخانههای چین است که یک تهدید علنی برای آمریکا محسوب میشود.
گروه صنعت و تجارت: ناترازی واژهای که این روزها دست از سر اقتصاد کشور برنداشته و خود را با هر بخش و صنعتی عجین کرده است؛ این بار این ناترازی بهطور چشمگیرتری خود را در بخش بنزین نمایان ساخته است. سال گذشته، مصرف بنزین کشور از 142میلیون لیتر در تابستان سال گذشت و این موضوع باعث ناترازی تولید و مصرف داخلی این محصول شد، اما این رقم در سال جاری نیز مجدد تکرار شد و مصرف بنزین در کشور به ۱۴۰ میلیون لیتر در روز رسیده است. این امر با توجه به ظرفیت تولید 115 میلیون لیتری بنزین در کشور، به معنای کسری روزانه 25میلیون لیتری در بنزین است. در حالی مسئولان دولت سیزدهم مدعی افزایش 18 میلیون لیتری تولید بنزین در کشور هستند که افزایش بیرویه مصرف بنزین در کشور که این دستاورد را بیاثر کرده است چرا که کارشناسان معتقدند؛ ریشه ناترازی بنزین در بخش تولید نیست بلکه ریشه ناترازی بنزین در مصرف بیرویه است؛ این امر موجب شده به جای صادرات، در سال گذشته حدود ۳ میلیارد دلار واردات بنزین داشتیم. آنطور که ناصر عاشوری، دبیر انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش گفته است از شرکتها و پالایشگاههای فعلی نمیتوان انتظار رشد ظرفیت تولید داشت، هرچند پروژههایی در راستای افزایش کیفی محصولات در پالایشگاهها در حال اجرا است.
آنطور که وی هشدار داده با اطمینان میتوان گفت ما تا دو سال آینده در همه حوزه های انرژی اعم از آب، برق، گاز و بنزین بحران خواهیم داشت و اگر امروز به اصلاح روند مصرف انرژی در کشور ورود جدی نکنیم، دو سال دیگر بهطور حتم بحران تأمین انرژی خواهیم داشت.
از آنجایی که ایران از صادرکننده بنزین به واردکننده شد و از طرفی امکان افزایش تولید با شرایط فعلی امکانپذیر نیست، «طرح تخصیص بنزین به نفر» مطرح شد. در این رابطه مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس به بیان توضیحاتی درباره طرح اعطای بنزین به نفر گفته است: طرح تخصیص بنزین به نفر در راستای برخوردار شدن تمام مردم کشور از یارانه پنهان بنزین است؛ اما این شیوه یک ضعف اساسی دارد. با وجود اینکه سیاستگذار هدف مثبتی از تصویب و اجرای آن داشته است و در این جهت بوده است که به دهکهای پایین جامعه کمک و حمایت شود، اما متأسفانه میبینیم در چهار دهه گذشته نتیجه این تخصیص برعکس بوده است. به جای اینکه این سیاستگذاری منجر به این شود که قشر محروم و دهکهای اول و دوم و سوم و حتی چهارم را به سمت دهکهای بالاتر هدایت کنیم کسی که در دهک هشتم و نهم و دهم است از این یارانههای مستقیم بهره برده است. پوردهقان میگوید: به عنوان مثال از یارانه پنهان قیری است که به جادهها میدهیم چه کسی استفاده میکند؟ مشخص است کسی که چند خودرو دارد و شرایط مالی بهتری دارد. چه کسی از یارانه بنزین هواپیما استفاده میکند؟ کسی که تاجر است و کسی که در دهکهای بالای هشت است. این موضوعات در چند دهه گذشته اصلاح نشده است.
یک ششم درآمد نفتی صرف واردات بنزین میشود
در سال گذشته حدود ۳ میلیارد دلار واردات بنزین داشتیم؛ این آمار در کنار آمار واردات کالای اساسی و دارو در سه ماهه ابتدایی سال نشان میدهد چه میزان افزایش مصرف بنزین در کشور به بدنه اقتصاد و رفاه مردم لطمه وارد میکند.
بنا به آمار منتشر شده، در سه ماهه ابتدایی سال جاری برای واردات کالاهای اساسی و دارو مجموعا 3 میلیارد و 262 میلیون دلار ارز تخصیص داده شده که 2 میلیارد و 758 میلیون دلار آن برای کالاهای اساسی و کشاورزی و 504 میلیون دلار آن برای دارو و تجهیزات پزشکی بوده است. لازم به ذکر است که این میزان ارز با نرخ 28500 تومان با هدف حمایت از مصرفکنندگان و دسترسی اقشار جامعه به کالاهای ضروری با قیمت ارزانتر پرداخت شد.
کارشناسان معتقدند اگر هیچ یک از سیاستهای مدیریت مصرف مانند استفاده از کارت هوشمند بنزین، راهکارهای قیمتی و عوامل کاهنده مصرف بنزین در کشور انجام نشود تا پایان سال بودجهای بین چهار تا 4.5 میلیارد دلار صرف واردات بنزین خواهد شد.
هاشم اورعی، کارشناس انرژی در این باره به مهر گفته بود: ایران هفتمین کشور مصرفکننده انرژی در جهان است و ۶ میلیارد دلاری که به واردات بنزین اختصاص پیدا کرده معادل یک ششم درآمد نفتی در سال است.
در وضعیتی قرار داریم که تولید داخلی جوابگوی مصرف نیست و مصرف بنزین ما روند افزایشی را دارد ضمن آنکه روند افزایش مصرف بیش از روند افزایش تولید است به طوری که اعلام شده است امسال نسبت به مدت زمان مشابه ۱۳ درصد افزایش مصرف وجود دارد در حالی که رقم تولید ثابت است.
اورعی میگوید: با نگاهی به ۵ سال گذشته یعنی زمانی که ستاره خلیج فارس تولید بنزین را آغاز کرد ما صادرکننده بنزین بودیم در حالی که از سال گذشته تبدیل به واردکننده بنزین شدیم و ۶ میلیارد دلار برای واردات بنزین در نظر گرفته شده است در حالی که سال گذشته ۴ میلیارد دلار بود که نشاندهنده افزایش ناترازی بنزین است که سال به سال بیشتر میشود و ایران هفتمین کشور مصرفکننده انرژی در جهان است و ۶ میلیارد دلاری که به واردات بنزین اختصاص پیدا کرده معادل صادرات میعانات نفتی دو ماه سال است یعنی یک ششم درآمد نفتی سال را بنزین وارد کنیم.
به گفته وی بنظر میرسد این روند فزاینده افزایش مصرف بنزین ادامه پیدا میکند، چرا به دلیل اینکه اقدامی در این راستا صورت نگرفته است.
این کارشناس انرژی با اشاره به اینکه نباید از مردم پنهان کاری کرد و باید در جریان وخامت اوضاع باشند، خاطرنشان کرد: باید مردم را در جریان وضعیت بغرنجی که قرار داریم بگذاریم و از آنها کمک بخواهیم، نباید مسئله را پنهان کرد یعنی صداقت و شجاعت پیش شرط وارد فرآیند حل مشکل ناترازی بنزین شویم.
گروه جهان: ارتش روسیه برای دومین روز متوالی حملات موشکی و هوایی سنگین خود علیه اوکراین را ادامه داد. روسها با استفاده از موشکهای دوربرد و پیشرفته نقطهزن از جمله موشکهای هایپرسونیک کینژال، نقاطی حیاتی را در داخل اوکراین مورد هدف قرار دادند. در سوی مقابل ارتش اوکراین نیز در مرزهای داخلی روسیه حملاتی را برای پیشروی انجام داد. مجموع این وضعیت مسیری از جنگافروزی جدید و گسترده را در هر دو سوی ماجرا به همراه داشته تا بیش از هر زمان دیگری دروازههای صلح بسته شوند.
به گزارش «تجارت»، نیروهای ارتش اوکراینی در ۶ اوت (۱۶ مرداد) با عبور از مرز روسیه وارد خاک روسیهپ شدند و منطقه «کورسک» روسیه را تصرف کردند تا میدان جنگ میان دو کشور وارد ابعادی جدید شود. در جدیدترین تحولات نیز گزارشهای از این امر حکایت دارد که مقامات اوکراینی در حال آمادهسازی یک فهرست از اهدافی در عمق خاک روسیه برای ارائه به واشنگتن هستند تا از این طریق مجوز استفاده از تسلیحات غربی را کسب کنند. چنین اتفاقی آینده جنگ در میدان اوکراین را با سرنوشتی نامعلوم و خطرناک مواجه کرده است.
تاکید اوکراین بر تداوم حملات و باج ندادن ارضی به روسیه
چشمانداز تحولات میدانی و سیاسی در جنگ اوکراین به گونهای است که هر روز امید به صلح و پایان تنش رنگ میبازد. اخیرا «ولودیمیر زلنسکی» رئیسجمهور اوکراین گفت نیروهای مسلح این کشور در حمله اخیر روسیه به این کشور از جنگندههای اف-۱۶ برای رهگیری موشکها استفاده کردهاند. او با ادعای اینکه جنگندههای اف-۱۶ تا امروز نتایج خوبی را ثبت کردهاند، گفت در دفع حملات اخیر روسیه به خاک اوکراین از این جنگندهها استفاده شده است. رئیسجمهور اوکراین با بیان این ادعا که اوکراین در روزهای گذشته دستاوردهای بیشتری در منطقه کورسک داشته، گفت با فرمانده کل ارتش اوکراین در این باره و در مورد استفاده از جنگندههای آمریکایی گفتوگو کرده است. او گفت اوکراین سعی دارد کاری کند که نیروهای روسیه توان کنترل منطقه دونتسک را از دست بدهند، زیرا برای کنترل منطقه کورسک، روسیه باید نیروهایش را از اوکراین خارج کرده و به آن منطقه منتقل کند. زلنسکی با بیان اینکه نیروهای روسیه پیش از آغاز عملیات کورسک، پیشروی سریعتری در خاک اوکراین داشتند، گفت این جنگ با گفتوگو و مذاکره به پایان خواهد رسید، اما کییف میخواهد موضع قدرتمندی در مذاکرات داشته باشد. او تاکید کرد اوکراین حاضر نیست برای حصول توافق با روسیه، امتیاز ارضی بدهد. این مواضع دولت کییف، به وضوح نشانگر این امر است که آیندهای شفاف پیرامون امکان صلح وجود ندارد. چرا که اوکراینیها بعد از پیشروی اخیر با اعتماد به نفس بیشتر خواهان جنگ هستند. در سوی مقابل نیز روسهای به هیچ عنوان حاضر به خروج از مناطق اشغال شده نیستند.
هشدار ویژه مسکو درباره حمایتهای غرب از حملات اوکراین
چراغ سبز غرب به کییف برای استفاده از تسلیحات اهدایی علیه اهدافی در خاک روسیه، با هشدارهای کرملین مواجه شده است. در تازهترین هشدار، وزیر خارجه روسیه دیروز –سهشنبه– گفت درخواستهای اوکراین از غرب جهت استفاده از موشکهای آنها به منزله «باجخواهی و بازی با آتش» است. «سرگئی لاوروف» وزیر امور خارجه روسیه خطاب به خبرنگاران گفت: «این باجخواهی است. این تلاشی از سوی غرب است تا وانمود کند که از تشدید تنشها جلوگیری میکند اما در واقعیت این طور نیست.» خبرگزاری اسپوتنیک به نقل از وزیر خارجه روسیه گزارش کرد: «گفتوگوها پیرامون استفاده احتمالی از موشکهای سایه توفان ساخت انگلیس توسط اوکراین جهت حمله به عمق خاک روسیه، بازی با آتش است. غرب به دنبال جلوگیری از مشارکت اوکراین در مذاکرات صلح است و این کشور را به امید شکست خوردن روسیه، در مسیر تشدید تنشها قرار میدهد. اگر غرب خواهان صلح در اروپاست، باید بدون پیش شرط پشت میز مذاکره بنشیند. مسکو همچنین دکترین خود را در رابطه با استفاده از تسلیحات هستهای شفافسازی میکند.» در سطحی دیگر، مدیر سرویس اطلاعات خارجی روسیه در مصاحبه با خبرگزاری تاس اعلام کرد که مسکو ادعاهای غرب مبنی بر مستقل بودن اوکراین در آماده کردن نیروهای مسلح این کشور و حمله به کورسک را نمی پذیرد. سرگئی ناریشکین مدیر سرویس اطلاعات خارجی روسیه ( SVR ) در پاسخ به این سوال که آیا طرف روسی به ادعاهای غرب مبنی بر این که کی یف به طور مستقل عملیات در منطقه کورسک را طراحی کرده و آن را با کسی هماهنگ نکرده اعتماد دارد، تاکید کرد: مسکو هرگز این ادعا را قبول ندارد و چنین اظهاراتی فاقد اعتبار است.
مرکز مطالعات ارتش رژیم صهیونیستی به بررسی و مطالعه حزبالله لبنان پرداخته که خوانش دقیق این مطالعات میتواند تصویری از نحوه تفکر سرویس امنیتی رژیم صهیونیستی در مورد جبهه شمالی ارائه دهد. سرویس امنیتی رژیم صهیونیستی معتقد است حزبالله دیگر بر اساس منطق «شبهنظامی» عمل نمیکند و بیشتر شبیه یک «ارتش هوشمند» شده است و دکترین رزمی آن از «پیروزی از طریق عدم شکست» به پیروزی از طریق «دستیابی به دستاوردهای روی زمین» تغییر کرده و هدف اصلی حزبالله از هر جنگی در آینده، «فلج کردن کامل ظرفیت عملیاتی ارتش رژیم صهیونیستی» و مانور دادن با نیروهای زمینی تحت پوشش هوایی خواهد بود. بر اساس برآوردهای رژیم صهیونیستی، این امر مستلزم ۲ عنصر اساسی است: غافلگیری و دفاع هوایی محکم که در شرایط کنونی در دسترس نیستند اما حزبالله به اندازه کافی قابلیتهایی انباشته کرده که آن را قادر میسازد صدمات زیادی وارد کند که اصلاح آنها چندان آسان نیست. چند ماه قبل از اینکه مقامات صهیونیست فکر جنگ گسترده با لبنان را در ذهن بپرورانند، مجله «بین القطبین» وابسته به ارتش این رژیم که خود را به عنوان «جایی که فرماندهان ارتش آخرین تحولات جنگ را در آن مطالعه میکنند» تعریف میکند، تحقیق سرتیپ «ایتای بارون» از نیروهای ذخیره را منتشر کرد. او در این تحقیق، تغییراتی را که در دکترین جنگی حزبالله همزمان با افزایش نیروی انسانی و ورود سلاحهای دقیق به زرادخانه جنگی آن رخ داده است، بررسی میکند. بارون توضیح میدهد که سلاح دقیق «تحول عمیقی» در مفهوم جنگ در نزد حزبالله ایجاد کرده است، بهگونهای که به قول او منجر به تبدیل حزبالله به «ارتش هوشمند» شده است؛ یعنی حزبالله «قدرت حمله دقیق بر اساس اطلاعات پیشرفته و نوآوری عملیاتی در جنگ بین جنگها» را به دست آورده است. بارون از این هم فراتر میرود و استدلال میکند که این تحولات رویکرد جدیدی را برای حزبالله ایجاد کرده که عبارت است از ایجاد توانایی «نابودی سیستماتیک نیروهای زمینی (دشمن) هم در لحظه دفاع و هم در لحظه حمله». این پژوهش این تغییر در دکترین نظامی را به عنوان گذار از ایده «پیروزی از طریق عدم شکست (ایستادگی) به پیروزی از طریق تضعیف قابلیتهای (دشمن) توصیف میکند. اما چگونه این گذار رخ داده است؟ یکی از پاسخها را یک سرهنگ اطلاعاتی رژیم صهیونیستی در مقالهای در سال ۲۰۱۴ در مجله رژیم صهیونیستی «المعارک» میدهد. در این مقاله «سرهنگ ن» - آنطور که نامش با هدف حفظ محرمانگی در مقاله ذکر شده است- میگوید حزبالله در حال تجدیدنظر در دکترین نظامی خود بر اساس دیدگاه «پایان دادن به نبرد در کوتاهترین زمان» است و این را با طرح «کنترل الجلیل» که توسط «سید حسن نصرالله» دبیرکل حزبالله لبنان در سال ۲۰۱۱ فاش شد و نیز با درسهای راهبردی که حزبالله از جنگیدن در سوریه در کنار یکی از ابرقدرتهای جهان به دست آورد، مقایسه میکند.
این ارزیابی مدتها قبل از اعلام سید حسن نصرالله در سال ۲۰۱۹ مبنی بر اینکه این جنبش دارای فناوری تسلیحات دقیق است، صورت گرفته است. در سالهای بعد، در مطالعات منتشر شده توسط مؤسسات انتشاراتی وابسته به ارتش اشغالگر، سناریوهای تاریکتری مشاهده میشود.
نخستوزیر پاکستان: تروریستها میخواهند بین ما و چین اختلاف بیندازند. نخست وزیر پاکستان هدف گروهی از شبهنظامیان جداییطلب در ایالت بلوچستان در جنوب غرب پاکستان از حملات اخیرشان را متوقف کردن فعالیتهای مرتبط با «کریدور اقتصادی پاکستان-چین» خواند. رسانههای پاکستانی گزارش دادند شبهنظامیان جداییطلب بلوچستان پاکستان روز یکشنبه با دست زدن به موجی از حملات مرگبار در این ایالت جان بیش از ۷۰ تن را گرفتند و این یکی از شدیدترین حملاتی بود که این شبهنظامیان در سالهای اخیر رقم زدند.
ایالت بلوچستان پاکستان میزبان چند پروژه بزرگ تحت مدیریت طرفهای چینی نظیر یک بندر استراتژیک و توسعه یک معدن طلا و مس است. در پی این حملات خشونتطلبانه، «شهباز شریف» نخست وزیر پاکستان امروز (سهشنبه) در یک سخنرانی به کابینه خود گفت: «تروریستها میخواهند پروژههای توسعه و کریدور اقتصادی پاکستان-چین را متوقف کنند.» او اضافه کرد هدف آنها همچنین این است که میان پکن و اسلامآباد اختلاف ایجاد کنند. «کریدور اقتصادی چین-پاکستان» که بر اساس گزارشها با تعهدات مالی به ارزش ۶۵ میلیارد دلار در دست اجراست، بخشی از ابتکار عمل بزرگ «شی جینپینگ» رئیسجمهور چین تحت عنوان پروژه «کمربند و جاده» محسوب میشود. به نوشته «رویترز»، پاکستان ظرفیت ایجاد کامل زیرساختهای لازم به منظور بهرهبرداری از منابع معدنی ایالت بلوچستان را نداشته و از مشارکت چین برای فعالیتهای توسعه در این ایالت خود بهره گرفته است.
چین در واکنش به حملات شبهنظامیان در بلوچستان این حملات را محکوم کرده و وعده پشتیبانی قاطع از مقابله پاکستان با تروریسم را داد. «لین جیان» سخنگوی وزارت امور خارجه چین در یک نشست مطبوعاتی اظهار کرد: «چین برای تقویت هر چه بیشتر همکاریها در حوزه امنیت و مبارزه با تروریسم با طرف پاکستانی به منظور شراکت در حفظ امنیت وصلح منطقهای آماده است.» پکن پیش از این نسبت به امنیت شهروندان مشغول به کار خود در پروژههای زیرساختی در پاکستان بهویژه در ایالت بلوچستان اظهار نگرانی کرده بود. ماه مارس گذشته ۶ مهندس چینی مشغول به کار در پروژه ساخت یک سد در شمال غرب پاکستان در یک حمله تروریستی کشته شدند. روز چهارشنبه ۲۷ مارس بود که پلیس پاکستان اعلام کرد یک بمبگذار انتحاری در روز قبل از آن یعنی سهشنبه ۲۶ مارس خودروی خود را به کاروانی از مهندسان چینی که در پروژه سدسازی شهر داسو در ایالت خیبر پختونخوا در شمال غرب پاکستان کار میکردند کوبید که در نتیجه آن ۶ مهندس چینی کشته شدند. این حمله سومین حمله بزرگ به منافع چین در این کشور جنوب آسیا در نیمه دوم ماه مارس بود.
پیش از آن نیز 2 حمله دیگر، یکی علیه یک پایگاه هوایی نیروی دریایی پاکستان و دیگری یک بندر استراتژیک مورد استفاده چین در ایالت بلوچستان که محل سرمایهگذاری میلیاردها دلار از سرمایه چینیها است، رخ دادند. شبهنظامیان جداییطلب چندین بار بند «گوادار» در ایالت بلوچستان را که توسط چینیها اداره میشود، هدف گرفتهاند. گروه جداییطلب موسوم به «ارتش آزادیبخش بلوچستان» مسئولیت چند حمله رخ داده در هفته جاری که به صورت همزمان پاسگاههای پلیس، خطوط راهآهن و بزرگراهها در این ایالت را هدف قرار دادند، بر عهده گرفته است. ایالت بلوچستان، بزرگترین ایالت این کشور است اما کمتر از ایالات دیگر توسعه پیدا کرده است.
معاون اجرایی رئیسجمهوری گفت: رئیس جمهور تاکنون نشست خبری نداشته چون درگیر تشکیل کابینه بوده است ولی اولین نشست خبری وی احتمالا در هفته آینده برگزار میشود، هرچند تصمیم با خود اوست. محمد جعفر قائمپناه در گفتوگویی اظهار کرد: از مردم ایران تشکر میکنم که با حضور در انتخابات و سپس تشکیل کابینه ظرف سه ماه توانستند استحکام نظام جمهوری اسلامی را نشان دهند.
وی اظهار کرد: کابینه وفاق ملی در این مدت شکل گرفت. جا دارد از تدبیر رهبر معظم انقلاب و حمایتهای ایشان در تشکیل این دولت سپاسگزاری کنیم. همین طور از رئیس مجلس شورای اسلامی که تدبیر کرد و نمایندگان هم حمایت کردند و تمام اعضای کابینه پیشنهادی را با رأی اعتماد خود انتخاب کردند و قدم مثبتی در جهت وفاق ملی برداشتند. قائم پناه تاکید کرد: دولت ما وفاق ملی نام گرفته که در مقابل آن، تعارض و عدم سازش و اختلاف است. در این روزها که صحبت از وفاق میشود، در واقع همه افرادی که در این کشور صاحب اندیشه هستند ولی نگاههای متفاوتی در چارچوب نظام دارند را برای ساختن ایران دور هم جمع کنیم.
بیایم با هم سازگار باشیم و توافق کنیم
معاون اجرایی رئیس جمهور تصریح کرد: همانطور که دکتر پزشکیان بارها در سخنرانیها تأکید داشته که یک گروه و دسته نمیتواند کشور را اداره کند و با دعوا نمیشود مملکت را اداره کرد، وفاق بر این مبنا بود که بیایم با هم سازگار باشیم و توافق کنیم. توافق به این معناست که همه بر سر اصولی مشترک به توافق برسیم که کشور را چگونه اداره کنیم. قائم پناه ادامه داد: در کشور ابرچالشهای مختلف داریم؛ مشکل صندوقهای بیمه، ناترازی انرژی، معیشت مردم، تورم، منطقه پرآشوب، دشمنان خارجی و هزاران مشکل دیگر. ۴۴ سال است که از انقلاب میگذرد؛ معتقدیم جایگاه ایران باید والاتر از آنچه هست باشد؛ مردم باید بهتر از این زندگی کنند.
از همه طیفها در کابینه حضور دارند
معاون اجرایی رئیس جمهور ادامه داد: از طیفهای مختلفی در کابینه حضور دارند، حتی عزیزی که در دور اول به دکتر پزشکیان رأی نداده بود در کابینه ما حضور دارد. قائم پناه تصریح کرد: کابینه را بر این مبنا انتخاب کردیم که از همه جریانها و نحلههای فکری که در کشور هست بتوانیم برگزینیم، وجود این طیف های مختلف در کابینه مظهر وفاق بود؛ بالاتر از آن، در مجلس بر اساس وفاق و هماهنگی و تعامل سازنده کابینه رأی آورد. وی ادامه داد: در دورههای گذشته کابینه به طور کامل در مجلس انتخاب نمیشد ولی در این دور به طور کامل رأی اعتماد گرفتند آن هم در حالی که گرایش مجلس تا حدودی با دکتر پزشکیان ۱۰۰ درصد هماهنگ نبود ولی برآیند مجلس، توافق سازی بود. معاون اجرایی رئیس جمهور گفت: در کابینه از زنان استفاده کردیم، از گروههای مختلف استفاده کردیم، حتی از گروههای مختلف خودمان نظرسنجی کردیم، فقط شورای راهبردی نبود که در تعیین کابینه نقش داشتند؛ گروههای دیگر هم بودند حتی دکتر پزشکیان از رقبای خود درخواست کرد تا اگر پیشنهادی برای جایگزینی در کابینه دارند، ارائه دهند.